Petavatthu 21

Petavatthu

Ubbarivagga

9. Aṅkurapetavatthu

1 “Yassa atthāya gacchāma,

kambojaṁ dhanahārakā;

Ayaṁ kāmadado yakkho,

imaṁ yakkhaṁ nayāmase.

2 Imaṁ yakkhaṁ gahetvāna,

Sādhukena pasayha vā;

Yānaṁ āropayitvāna,

Khippaṁ gacchāma dvārakan”ti.

3 “Yassa rukkhassa chāyāya,

nisīdeyya sayeyya vā;

Na tassa sākhaṁ bhañjeyya,

mittadubbho hi pāpako”ti.

4 “Yassa rukkhassa chāyāya,

nisīdeyya sayeyya vā;

Khandhampi tassa chindeyya,

attho ce tādiso siyā”ti.

5 “Yassa rukkhassa chāyāya,

nisīdeyya sayeyya vā;

Na tassa pattaṁ bhindeyya,

mittadubbho hi pāpako”ti.

6 “Yassa rukkhassa chāyāya,

nisīdeyya sayeyya vā;

Samūlampi taṁ abbuhe,

attho ce tādiso siyā”ti.

7 “Yassekarattimpi ghare vaseyya,

Yatthannapānaṁ puriso labhetha;

Na tassa pāpaṁ manasāpi cintaye,

Kataññutā sappurisehi vaṇṇitā.

8 Yassekarattimpi ghare vaseyya,

Annena pānena upaṭṭhito siyā;

Na tassa pāpaṁ manasāpi cintaye,

Adubbhapāṇī dahate mittadubbhiṁ.

9 Yo pubbe katakalyāṇo,

pacchā pāpena hiṁsati;

Allapāṇihato poso,

na so bhadrāni passatī”ti.

10 “Nāhaṁ devena vā manussena vā,

Issariyena vāhaṁ suppasayho;

Yakkhohamasmi paramiddhipatto,

Dūraṅgamo vaṇṇabalūpapanno”ti.

11 “Pāṇi te sabbaso vaṇṇo,

pañcadhāro madhussavo;

Nānārasā paggharanti,

maññehaṁ taṁ purindadan”ti.

12 “Nāmhi devo na gandhabbo,

nāpi sakko purindado;

Petaṁ maṁ aṅkura jānāhi,

roruvamhā idhāgatan”ti.

13 “Kiṁsīlo kiṁsamācāro,

roruvasmiṁ pure tuvaṁ;

Kena te brahmacariyena,

puññaṁ pāṇimhi ijjhatī”ti.

14 “Tunnavāyo pure āsiṁ,

roruvasmiṁ tadā ahaṁ;

Sukicchavutti kapaṇo,

na me vijjati dātave.

15 Nivesanañca me āsi,

asayhassa upantike;

Saddhassa dānapatino,

katapuññassa lajjino.

16 Tattha yācanakāyanti,

nānāgottā vanibbakā;

Te ca maṁ tattha pucchanti,

asayhassa nivesanaṁ.

17 Kattha gacchāma bhaddaṁ vo,

kattha dānaṁ padīyati;

Tesāhaṁ puṭṭho akkhāmi,

asayhassa nivesanaṁ.

18 Paggayha dakkhiṇaṁ bāhuṁ,

ettha gacchatha bhaddaṁ vo;

Ettha dānaṁ padīyati,

asayhassa nivesane.

19 Tena pāṇi kāmadado,

tena pāṇi madhussavo;

Tena me brahmacariyena,

puññaṁ pāṇimhi ijjhatī”ti.

20 “Na kira tvaṁ adā dānaṁ,

Sakapāṇīhi kassaci;

Parassa dānaṁ anumodamāno,

Pāṇiṁ paggayha pāvadi.

21 Tena pāṇi kāmadado,

tena pāṇi madhussavo;

Tena te brahmacariyena,

puññaṁ pāṇimhi ijjhati.

22 Yo so dānamadā bhante,

pasanno sakapāṇibhi;

So hitvā mānusaṁ dehaṁ,

kiṁ nu so disataṁ gato”ti.

23 “Nāhaṁ pajānāmi asayhasāhino,

Aṅgīrasassa gatiṁ āgatiṁ vā;

Sutañca me vessavaṇassa santike,

Sakkassa sahabyataṁ gato asayho”ti.

24 “Alameva kātuṁ kalyāṇaṁ,

dānaṁ dātuṁ yathārahaṁ;

Pāṇiṁ kāmadadaṁ disvā,

ko puññaṁ na karissati.

25 So hi nūna ito gantvā,

anuppatvāna dvārakaṁ;

Dānaṁ paṭṭhapayissāmi,

yaṁ mamassa sukhāvahaṁ.

26 Dassāmannañca pānañca,

vatthasenāsanāni ca;

Papañca udapānañca,

dugge saṅkamanāni cā”ti.

27 “Kena te aṅgulī kuṇā,

mukhañca kuṇalīkataṁ;

Akkhīni ca paggharanti,

kiṁ pāpaṁ pakataṁ tayā”ti.

28 “Aṅgīrasassa gahapatino,

Saddhassa gharamesino;

Tassāhaṁ dānavissagge,

Dāne adhikato ahuṁ.

29 Tattha yācanake disvā,

āgate bhojanatthike;

Ekamantaṁ apakkamma,

akāsiṁ kuṇaliṁ mukhaṁ.

30 Tena me aṅgulī kuṇā,

mukhañca kuṇalīkataṁ;

Akkhīni me paggharanti,

taṁ pāpaṁ pakataṁ mayā”ti.

31 “Dhammena te kāpurisa,

mukhañca kuṇalīkataṁ;

Akkhīni ca paggharanti,

yaṁ taṁ parassa dānassa;

Akāsi kuṇaliṁ mukhaṁ.

32 Kathaṁ hi dānaṁ dadamāno,

kareyya parapattiyaṁ;

Annaṁ pānaṁ khādanīyaṁ,

vatthasenāsanāni ca.

33 So hi nūna ito gantvā,

anuppatvāna dvārakaṁ;

Dānaṁ paṭṭhapayissāmi,

yaṁ mamassa sukhāvahaṁ.

34 Dassāmannañca pānañca,

vatthasenāsanāni ca;

Papañca udapānañca,

dugge saṅkamanāni cā”ti.

35 Tato hi so nivattitvā,

anuppatvāna dvārakaṁ;

Dānaṁ paṭṭhapayi aṅkuro,

yaṁtumassa sukhāvahaṁ.

36 Adā annañca pānañca,

vatthasenāsanāni ca;

Papañca udapānañca,

vippasannena cetasā.

37 Ko chāto ko ca tasito,

ko vatthaṁ paridahissati;

Kassa santāni yoggāni,

ito yojentu vāhanaṁ.

38 Ko chatticchati gandhañca,

ko mālaṁ ko upāhanaṁ;

Itissu tattha ghosenti,

kappakā sūdamāgadhā;

Sadā sāyañca pāto ca,

aṅkurassa nivesane.

39 “‘Sukhaṁ supati aṅkuro’,

iti jānāti maṁ jano;

Dukkhaṁ supāmi sindhaka,

yaṁ na passāmi yācake.

40 ‘Sukhaṁ supati aṅkuro’,

iti jānāti maṁ jano;

Dukkhaṁ sindhaka supāmi,

appake su vanibbake”ti.

41 “Sakko ce te varaṁ dajjā,

tāvatiṁsānamissaro;

Kissa sabbassa lokassa,

varamāno varaṁ vare”ti.

42 “Sakko ce me varaṁ dajjā,

tāvatiṁsānamissaro;

Kāluṭṭhitassa me sato,

sūriyuggamanaṁ pati;

Dibbā bhakkhā pātubhaveyyuṁ,

sīlavanto ca yācakā.

43 Dadato me na khīyetha,

datvā nānutapeyyahaṁ;

Dadaṁ cittaṁ pasādeyyaṁ,

etaṁ sakkaṁ varaṁ vare”ti.

44 “Na sabbavittāni pare pavecche,

Dadeyya dānañca dhanañca rakkhe;

Tasmā hi dānā dhanameva seyyo,

Atippadānena kulā na honti.

45 Adānamatidānañca,

Nappasaṁsanti paṇḍitā;

Tasmā hi dānā dhanameva seyyo,

Samena vatteyya sa dhīradhammo”ti.

46 “Aho vata re ahameva dajjaṁ,

Santo ca maṁ sappurisā bhajeyyuṁ;

Meghova ninnāni paripūrayanto,

Santappaye sabbavanibbakānaṁ.

47 Yassa yācanake disvā,

mukhavaṇṇo pasīdati;

Datvā attamano hoti,

taṁ gharaṁ vasato sukhaṁ.

48 Yassa yācanake disvā,

mukhavaṇṇo pasīdati;

Datvā attamano hoti,

esā yaññassa sampadā.

49 Pubbeva dānā sumano,

dadaṁ cittaṁ pasādaye;

Datvā attamano hoti,

esā yaññassa sampadā”ti.

50 Saṭṭhi vāhasahassāni,

aṅkurassa nivesane;

Bhojanaṁ dīyate niccaṁ,

puññapekkhassa jantuno.

51 Tisahassāni sūdāni hi,

āmuttamaṇikuṇḍalā;

Aṅkuraṁ upajīvanti,

dāne yaññassa vāvaṭā.

52 Saṭṭhi purisasahassāni,

āmuttamaṇikuṇḍalā;

Aṅkurassa mahādāne,

kaṭṭhaṁ phālenti māṇavā.

53 Soḷasitthisahassāni,

sabbālaṅkārabhūsitā;

Aṅkurassa mahādāne,

vidhā piṇḍenti nāriyo.

54 Soḷasitthisahassāni,

sabbālaṅkārabhūsitā;

Aṅkurassa mahādāne,

dabbigāhā upaṭṭhitā.

55 Bahuṁ bahūnaṁ pādāsi,

ciraṁ pādāsi khattiyo;

Sakkaccañca sahatthā ca,

cittīkatvā punappunaṁ.

56 Bahū māse ca pakkhe ca,

utusaṁvaccharāni ca;

Mahādānaṁ pavattesi,

aṅkuro dīghamantaraṁ.

57 Evaṁ datvā yajitvā ca,

aṅkuro dīghamantaraṁ;

So hitvā mānusaṁ dehaṁ,

tāvatiṁsūpago ahu.

58 Kaṭacchubhikkhaṁ datvāna,

anuruddhassa indako;

So hitvā mānusaṁ dehaṁ,

tāvatiṁsūpago ahu.

59 Dasahi ṭhānehi aṅkuraṁ,

indako atirocati;

Rūpe sadde rase gandhe,

phoṭṭhabbe ca manorame.

60 Āyunā yasasā ceva,

vaṇṇena ca sukhena ca;

Ādhipaccena aṅkuraṁ,

indako atirocati.

61 (…)

62 Tāvatiṁse yadā buddho,

silāyaṁ paṇḍukambale;

Pāricchattakamūlamhi,

vihāsi purisuttamo.

63 Dasasu lokadhātūsu,

sannipatitvāna devatā;

Payirupāsanti sambuddhaṁ,

vasantaṁ nagamuddhani.

64 Na koci devo vaṇṇena,

sambuddhaṁ atirocati;

Sabbe deve atikkamma,

sambuddhova virocati.

65 Yojanāni dasa dve ca,

aṅkuroyaṁ tadā ahu;

Avidūreva buddhassa,

indako atirocati.

66 Oloketvāna sambuddho,

Aṅkurañcāpi indakaṁ;

Dakkhiṇeyyaṁ sambhāvento,

Idaṁ vacanamabravi.

67 “Mahādānaṁ tayā dinnaṁ,

aṅkura dīghamantaraṁ;

Atidūre nisinnosi,

āgaccha mama santike”ti.

68 Codito bhāvitattena,

aṅkuro idamabravi;

“Kiṁ mayhaṁ tena dānena,

dakkhiṇeyyena suññataṁ.

69 Ayaṁ so indako yakkho,

dajjā dānaṁ parittakaṁ;

Atirocati amhehi,

cando tāragaṇe yathā”ti.

70 “Ujjaṅgale yathā khette,

bījaṁ bahumpi ropitaṁ;

Na vipulaphalaṁ hoti,

napi toseti kassakaṁ.

71 Tatheva dānaṁ bahukaṁ,

dussīlesu patiṭṭhitaṁ;

Na vipulaphalaṁ hoti,

napi toseti dāyakaṁ.

72 Yathāpi bhaddake khette,

bījaṁ appampi ropitaṁ;

Sammā dhāraṁ pavecchante,

phalaṁ toseti kassakaṁ.

73 Tatheva sīlavantesu,

guṇavantesu tādisu;

Appakampi kataṁ kāraṁ,

puññaṁ hoti mahapphalan”ti.

74 Viceyya dānaṁ dātabbaṁ,

yattha dinnaṁ mahapphalaṁ;

Viceyya dānaṁ datvāna,

saggaṁ gacchanti dāyakā.

75 Viceyya dānaṁ sugatappasatthaṁ,

Ye dakkhiṇeyyā idha jīvaloke;

Etesu dinnāni mahapphalāni,

Bījāni vuttāni yathā sukhetteti.

76 Aṅkurapetavatthu navamaṁ.