50/30/20 Kuralı Nedir? Ücretsiz Hesaplayıcıyla

50/30/20 kuralı basit bir bütçe yöntemidir: net maaşınızın yaklaşık %50'sini ihtiyaçlara, %30'unu isteklere, %20'sini ise tasarruf ve borç ödemesine ayırırsınız. Vergi sonrası ayda $5,000 kazanıyorsanız bu, $2,500, $1,500 ve $1,000 eder. Elinize ayda ₹60,000 geçiyorsa ₹30,000, ₹18,000 ve ₹12,000 olur. Ücretsiz yüzde hesaplayıcı her payı hesaplar ve gerçek harcamalarınızın bunlarla nasıl karşılaştığını gösterir.

Bu kural, Elizabeth Warren ve Amelia Warren Tyagi tarafından 2005 yılındaki All Your Worth kitabında popüler hale getirildi. Bir finans yasası değil; akılda kalması ve kontrol etmesi kolay bir başlangıç noktası.

Üç kova

İhtiyaçlar (%50), işinizi yarın kaybetseniz bile ödemeniz gereken giderlerdir:

• Kira veya konut kredisi taksidi (EMI)
• Market alışverişi ve temel ev malzemeleri
• Elektrik, su, gaz, telefon ve internet
• İşe veya okula ulaşım
• Sigorta primleri ve asgari kredi ödemeleri
• Okul ücretleri ve zorunlu sağlık giderleri

İstekler (%30), hayatı güzelleştiren ama kısılabilecek her şeydir:

• Dışarıda yemek ve yemek siparişi
• Yayın hizmetleri, abonelikler ve spor salonu üyelikleri
• Temel ihtiyaçların ötesinde alışveriş, aletler ve hobiler
• Tatiller, hafta sonu gezileri ve hediyeler

Tasarruf ve borç (%20) geleceğinizi inşa eder:

• Acil durum fonu (genellikle üç ila altı aylık ihtiyaç tutarı)
• Emeklilik katkıları, SIP'ler, tekrarlayan mevduatlar, PPF
• Asgari ödemenin ötesinde kredi ve kredi kartı borcuna ek ödemeler

Dolar cinsinden örnek

Net maaş: ayda $5,000.

Kova	Oran	Tutar
İhtiyaçlar	50%	$2,500
İstekler	30%	$1,500
Tasarruf ve borç	20%	$1,000

Hesaplayıcıda ilk satırı kullanın: X, Y'nin yüzde kaçıdır? İhtiyaçlar için 50 ve 5000 yazın, sonra 50'yi 30'a, ardından 20'ye değiştirin.

Şimdi gerçeğe bakalım. Kira, faturalar, market ve araba taksitiniz toplam $3,400 tutuyor diyelim. İkinci satırı kullanın, X, Y'nin yüzde kaçıdır?: 3,400 rakamı 5,000'in %68'i eder. İhtiyaçlar diğer kovaların payına göz dikiyor, bu yüzden bir yerden taviz vermek gerekiyor: bir sonraki kira döneminde daha ucuz bir daire, daha küçük bir araba ya da geçici olarak daha küçük bir istek bütçesi.

Rupi cinsinden örnek

Elinize geçen maaş: ayda ₹60,000.

Kova	Oran	Tutar
İhtiyaçlar	50%	₹30,000
İstekler	30%	₹18,000
Tasarruf ve borç	20%	₹12,000

Diyelim ki kira ₹18,000, market ve faturalar ₹9,000, işe ulaşım ₹3,000 ve sağlık sigortası primi ayda ₹1,000 tutuyor. Bu, ₹31,000 ihtiyaç eder, yani 51.67%. Yeterince yakın: istekler kovasından ₹1,000 kısarsanız plan tutar.

Ayrıca ₹7,000'lik bir motosiklet ya da kişisel kredi taksiti ödüyorsanız ihtiyaçlar ₹38,000'e, yani 63.33%'e çıkar. Bu yüzden bir taksiti imzalamadan önce elinize geçen maaşla karşılaştırmak işe yarar; ücretsiz EMI hesaplayıcı her kredinin aylık tutarını gösterir.

Brüt değil, net maaş

Kural, her ay banka hesabınıza yatan tutar üzerinden çalışır; yani gelir vergisi, PF ve diğer kesintiler düşüldükten sonra. CTC ya da brüt maaş kullanmak her kovayı olduğundan büyük gösterir.

Maaşınızın bir kısmı değişkense (prim, komisyon ya da serbest meslek geliri), bütçeyi sabit kısma göre yapın ve değişken kısmı ekstra tasarruf ya da planlı harcama olarak görün.

50/30/20 kuralını ne zaman esnetmeli

Oran bir yol gösterici, birebir tutturulması gereken bir hedef değildir:

• Kiraların yüksek olduğu şehirler. Mumbai, Bengaluru, New York ya da Londra'da kira tek başına maaşın %40'ı olabilir. Birçok insan bir süre 60/20/20 ya da 60/30/10 uygular; tasarruf sıfıra inmediği sürece bu sorun değildir.
• Yüksek gelirliler. İhtiyaçlar yalnızca %35 ise istekler kalanı yutmasın. Tasarrufu %30 ya da üzerine çıkarın.
• Pahalı borcu kapatmak. Kredi kartı faizi hızla büyür. Kart kapanana kadar istek parasını %20 kovasına kaydırmak, çoğu zaman herhangi bir yatırım getirisinden daha iyidir.
• Büyük hedefler. Düğün ya da ev peşinatı için bir iki yıl boyunca tasarruf oranı %40'a çıkabilir. Düğün bütçe planlayıcısı, büyük tek seferlik bir harcamanın nasıl bölünebileceğini gösterir.

Neden %20 en önemli

Yüzde yirmi küçük görünür ama bileşik büyür. Yıllar boyunca ayda ₹12,000 yatırım, yatırdığınız toplamın çok üzerine çıkar, çünkü getiriler de kendi getirisini kazanır. Bileşik faiz rehberi nasıl işlediğini gösterir; ücretsiz bileşik faiz hesaplayıcısı ise kendi aylık tutarınızı ve varsaydığınız bir oranı denemenize olanak tanır. Piyasa yatırımlarının getirisi garanti değildir, bu yüzden her projeksiyonu bir tahmin olarak görün.

Büyük tutarlarla değil, erken başlamak daha önemlidir; bu yüzden kural ilk maaşını alanlar arasında popülerdir. Yeni bir zam aldıysanız, maaş artışı rehberi artışın nasıl bölüştürüleceğini önerir.

Şimdi deneyin

Ücretsiz yüzde hesaplayıcının ilk satırına net maaşınız karşılığında 50, 30 ve 20'yi yazın, ardından ikinci satırla gerçek ihtiyaçlarınızın yüzde kaçını oluşturduğuna bakın. Ücretsizdir, kayıt gerektirmez ve rakamlarınız cihazınızdan çıkmaz.