Therāpadāna 538

Therāpadāna

Kaccāyanavagga

Bāhiyattheraapadāna

1 “Ito satasahassamhi,

kappe uppajji nāyako;

Mahappabho tilokaggo,

nāmena padumuttaro.

2 Khippābhiññassa bhikkhussa,

guṇaṁ kittayato mune;

Sutvā udaggacittohaṁ,

kāraṁ katvā mahesino.

3 Datvā sattāhikaṁ dānaṁ,

sasissassa mune ahaṁ;

Abhivādiya sambuddhaṁ,

taṁ ṭhānaṁ patthayiṁ tadā.

4 Tato maṁ byākari buddho,

‘etaṁ passatha brāhmaṇaṁ;

Patitaṁ pādamūle me,

cariyaṁ paccavekkhaṇaṁ.

5 Hemayaññopacitaṅgaṁ,

avadātatanuttacaṁ;

Palambabimbatamboṭṭhaṁ,

setatiṇhasamaṁ dijaṁ.

6 Guṇathāmabahutaraṁ,

samuggatatanūruhaṁ;

Guṇoghāyatanībhūtaṁ,

pītisamphullitānanaṁ.

7 Eso patthayate ṭhānaṁ,

khippābhiññassa bhikkhuno;

Anāgate mahāvīro,

gotamo nāma hessati.

8 Tassa dhammesu dāyādo,

oraso dhammanimmito;

Bāhiyo nāma nāmena,

hessati satthu sāvako’.

9 Tadā hi tuṭṭho vuṭṭhāya,

yāvajīvaṁ mahāmune;

Kāraṁ katvā cuto saggaṁ,

agaṁ sabhavanaṁ yathā.

10 Devabhūto manusso vā,

sukhito tassa kammuno;

Vāhasā saṁsaritvāna,

sampattimanubhomahaṁ.

11 Puna kassapavīrassa,

atthamentamhi sāsane;

Āruyha selasikharaṁ,

yuñjitvā jinasāsanaṁ.

12 Visuddhasīlo sappañño,

jinasāsanakārako;

Tato cutā pañca janā,

devalokaṁ agamhase.

13 Tatohaṁ bāhiyo jāto,

bhārukacche puruttame;

Tato nāvāya pakkhando,

sāgaraṁ appasiddhiyaṁ.

14 Tato nāvā abhijjittha,

gantvāna katipāhakaṁ;

Tadā bhīsanake ghore,

patito makarākare.

15 Tadāhaṁ vāyamitvāna,

santaritvā mahodadhiṁ;

Suppārapaṭṭanavaraṁ,

sampatto mandavedhito.

16 Dārucīraṁ nivāsetvā,

gāmaṁ piṇḍāya pāvisiṁ;

Tadāha so jano tuṭṭho,

‘arahāyamidhāgato.

17 Imaṁ annena pānena,

vatthena sayanena ca;

Bhesajjena ca sakkatvā,

hessāma sukhitā mayaṁ’.

18 Paccayānaṁ tadā lābhī,

tehi sakkatapūjito;

Arahāhanti saṅkappaṁ,

uppādesiṁ ayoniso.

19 Tato me cittamaññāya,

codayī pubbadevatā;

‘Na tvaṁ upāyamaggaññū,

kuto tvaṁ arahā bhave’.

20 Codito tāya saṁviggo,

tadāhaṁ paripucchi taṁ;

‘Ke vā ete kuhiṁ loke,

arahanto naruttamā’.

21 ‘Sāvatthiyaṁ kosalamandire jino,

Pahūtapañño varabhūrimedhaso;

So sakyaputto arahā anāsavo,

Deseti dhammaṁ arahattapattiyā’.

22 Tadassa sutvā vacanaṁ supīṇito,

Nidhiṁva laddhā kapaṇoti vimhito;

Udaggacitto arahattamuttamaṁ,

Sudassanaṁ daṭṭhumanantagocaraṁ.

23 Tadā tato nikkhamitvāna ‘satthuno,

Sadā jinaṁ passāmi vimalānanaṁ’;

Upecca rammaṁ vijitavhayaṁ vanaṁ,

Dije apucchiṁ ‘kuhiṁ lokanandano’.

24 ‘Tato avocuṁ naradevavandito,

Puraṁ paviṭṭho asanesanāya so;

Sasova khippaṁ munidassanussuko,

Upecca vandāhi tamaggapuggalaṁ’.

25 Tatohaṁ tuvaṭaṁ gantvā,

sāvatthiṁ puramuttamaṁ;

Vicarantaṁ tamaddakkhiṁ,

piṇḍatthaṁ apihāgidhaṁ.

26 Pattapāṇiṁ alolakkhaṁ,

pācayantaṁ pītākaraṁ;

Sirīnilayasaṅkāsaṁ,

ravidittiharānanaṁ.

27 Taṁ samecca nipaccāhaṁ,

idaṁ vacanamabraviṁ;

‘Kupathe vippanaṭṭhassa,

saraṇaṁ hohi gotama’.

28 ‘Pāṇasantāraṇatthāya,

piṇḍāya vicarāmahaṁ;

Na te dhammakathākālo’,

iccāha munisattamo.

29 Tadā punappunaṁ buddhaṁ,

āyāciṁ dhammalālaso;

Yo me dhammamadesesi,

gambhīraṁ suññataṁ padaṁ.

30 Tassa dhammaṁ suṇitvāna,

pāpuṇiṁ āsavakkhayaṁ;

Parikkhīṇāyuko santo,

aho satthānukampako.

31 Kilesā jhāpitā mayhaṁ,

…pe…

viharāmi anāsavo.

32 Svāgataṁ vata me āsi,

…pe…

kataṁ buddhassa sāsanaṁ.

33 Paṭisambhidā catasso,

…pe…

kataṁ buddhassa sāsanaṁ.

34 Evaṁ thero viyākāsi,

bāhiyo dārucīriyo;

Saṅkārakūṭe patito,

bhūtāviṭṭhāya gāviyā.

35 Attano pubbacariyaṁ,

kittayitvā mahāmati;

Parinibbāyi so thero,

sāvatthiyaṁ puruttame.

36 Nagarā nikkhamanto taṁ,

disvāna isisattamo;

Dārucīradharaṁ dhīraṁ,

bāhiyaṁ bāhitāgamaṁ.

37 Bhūmiyaṁ patitaṁ dantaṁ,

indaketūva pātitaṁ;

Gatāyuṁ sukkhakilesaṁ,

jinasāsanakārakaṁ.

38 Tato āmantayī satthā,

sāvake sāsane rate;

‘Gaṇhatha netvā jhāpetha,

tanuṁ sabrahmacārino.

39 Thūpaṁ karotha pūjetha,

nibbuto so mahāmati;

Khippābhiññānamesaggo,

sāvako me vacokaro.

40 Sahassamapi ce gāthā,

anatthapadasañhitā;

Ekaṁ gāthāpadaṁ seyyo,

yaṁ sutvā upasammati.

41 Yattha āpo ca pathavī,

tejo vāyo na gādhati;

Na tattha sukkā jotanti,

ādicco na pakāsati.

42 Na tattha candimā bhāti,

tamo tattha na vijjati;

Yadā ca attanā vedi,

munimonena brāhmaṇo.

43 Atha rūpā arūpā ca,

sukhadukkhā vimuccati’;

Iccevaṁ abhaṇī nātho,

tilokasaraṇo muni”.

44 Itthaṁ sudaṁ āyasmā bāhiyo thero imā gāthāyo abhāsitthāti.

45 Bāhiyattherassāpadānaṁ chaṭṭhaṁ.