Dammen op 8 × 8 (checkers): spelregels, slaan en dammen

Bij checkers, de Amerikaanse vorm van dammen, begint elke speler met 12 schijven op de donkere velden van een bord van 8 × 8. Schijven gaan één veld diagonaal vooruit. Je slaat door over een schijf van de tegenstander naar een leeg veld erachter te springen, en als je kunt slaan, moet je slaan. Bereik je de overkant, dan wordt je schijf een dam, die ook achteruit mag. Je wint als je tegenstander geen schijven of geen geldige zet meer heeft. Probeer het tegen de computer in ons gratis spel Dammen.

Het bord en de schijven

Checkers (in Groot-Brittannië en een groot deel van het Gemenebest draughts genoemd) gebruikt hetzelfde bord van 8 × 8 als schaken, maar alleen de 32 donkere velden doen mee. Elke kant krijgt 12 schijven, die op de donkere velden van de drie rijen het dichtst bij die speler staan. De twee middelste rijen zijn bij de start leeg.

Draai het bord zo dat elke speler een donker veld in de hoek linksonder heeft. In ons spel staat het bord al voor je klaar: jij speelt met de roze schijven onderaan en de computer met blauw bovenaan.

Wie begint? In toernooicheckers zet traditioneel de donkere kant als eerste. In ons spel begint roze altijd.

Zo speel je checkers: de schijven verplaatsen

1. Een schijf gaat één veld diagonaal vooruit naar een leeg donker veld.
2. Schijven gaan nooit achteruit, behalve als ze dam worden.
3. Schijven blijven altijd op de donkere velden; de lichte velden worden nooit gebruikt.

Klik in ons spel tijdens je beurt op een van je schijven, en de velden waar die heen kan lichten op. Klik op een veld om te zetten.

Slaan

Je slaat door te springen: staat er een schijf van de tegenstander diagonaal naast de jouwe en is het veld direct daarachter leeg, spring er dan overheen en haal hem van het bord. Gewone schijven slaan alleen vooruit.

Slaan is verplicht

Dit is de regel die beginners het vaakst missen. Als je kunt slaan, moet je slaan. Je mag niet in plaats daarvan een gewone zet doen. Zijn er meerdere slagen mogelijk, dan kies je zelf welke; je hoeft niet de slag te nemen die de meeste schijven pakt. Ons spel toont dan "je moet slaan" in de statusregel en laat je op dat moment alleen slagen spelen.

Meerslag

Kan je schijf na een sprong vanaf het veld waar hij landde nog een keer springen, dan gaat hij in dezelfde beurt door. Een dubbele of drievoudige slag mag van richting veranderen, zolang elke sprong voor een gewone schijf vooruit gaat (een dam mag in elke diagonale richting springen). Je moet de hele reeks afmaken; halverwege stoppen mag niet. In ons spel klik je op het veld waar de reeks eindigt, en de schijf maakt alle sprongen onderweg in één keer.

Dammen

Bereikt een schijf de overkant (de achterste rij van de tegenstander), dan wordt hij gekroond tot dam. Met een echt spel leg je er een geslagen schijf bovenop; in ons spel verschijnt er een klein gouden kroontje op de schijf.

• Een dam gaat één veld diagonaal in elke richting, vooruit of achteruit.
• Een dam mag vooruit en achteruit slaan, en sprongen in elke richting aan elkaar rijgen.
• Bereikt een schijf de achterste rij midden in een meerslag, dan wordt hij gekroond en eindigt zijn beurt daar. Hij moet tot de volgende beurt wachten om als dam weer te springen.

In de praktijk is een dam ongeveer anderhalf tot twee schijven waard, omdat hij kan terugtrekken en van achteren kan aanvallen.

Hoe een partij eindigt

• Winst: je slaat alle schijven van je tegenstander, of hij heeft nog schijven maar geen geldige zet (hij zit helemaal vast).
• Remise: in ons spel eindigt de partij in remise als er 40 zetten per speler voorbijgaan waarin alleen dammen bewegen en niemand slaat. Zo voorkom je eindeloze achtervolgingen met dammen als geen van beiden vooruitkomt.

Amerikaans checkers vs internationaal dammen

Het spel in onze app volgt English draughts, wat hetzelfde is als Amerikaans checkers. In Nederland en België speel je meestal internationaal dammen, en dat is een heel andere versie:

	Amerikaans checkers / English draughts	Internationaal dammen
Bord	8 × 8	10 × 10
Schijven per speler	12	20
Slaan gewone schijven achteruit?	Nee	Ja
Dammen	Gaan één veld	Een "vliegende" dam gaat elke afstand over een diagonaal
Welke slag je neemt	Elke slag	Je moet de reeks nemen die de meeste schijven slaat

Er zijn ook versies op 8 × 8, zoals Braziliaans en Russisch dammen, met vliegende dammen en schijven die achteruit slaan. Heb je dammen van familie in een ander land geleerd, controleer dan met welke regels je bent opgegroeid voordat je ruzie maakt over een sprong.

Snel oefenplan

1. Speel een paar partijen op Makkelijk. Dat niveau maakt fouten, zodat je verplicht slaan en kronen ziet gebeuren.
2. Ga naar Gemiddeld zodra je de meeste partijen wint, en dan naar Moeilijk.
3. Gebruik Ongedaan maken om een zet terug te nemen die een schijf kost, en kijk waarom.
4. Kies Twee spelers om tegen een vriend op hetzelfde apparaat te spelen en geef het om de beurt door.

Ken je de zetten, dan behandelt strategie voor checkers hoe je echt wint: het centrum, de achterste rij en ruilen afdwingen. Speel je ook schaak, zie dan hoe schaakstukken bewegen voor de verschillen.

Begin een partij

Open het gratis spel Dammen, kies een niveau en doe je eerste zet. Er is niets te installeren en je hoeft je niet aan te melden.