KB vs KiB, MB vs MiB: waarom 1 TB als 931 GB verschijnt

Een kilobyte (KB) is 1.000 bytes en een kibibyte (KiB) is 1.024 bytes. Die splitsing loopt helemaal door: een megabyte (MB) is 1.000.000 bytes, een mebibyte (MiB) 1.048.576. Fabrikanten van schijven tellen in duizendtallen, terwijl Windows in stappen van 1.024 telt maar toch "GB" schrijft. Zo verschijnt een schijf van 1 TB als ongeveer 931 GB. De gratis tool Eenheden omrekenen heeft beide soorten onder Datagrootte, zodat je elk getal in een seconde kunt controleren.

Er ontbreekt niets op je schijf en niemand bedriegt je. Twee telsystemen delen bijna dezelfde namen, en dat zorgt voor echte verwarring, vooral als een online formulier "maximaal 50 KB" zegt.

Twee manieren om bytes te tellen

Computers werken binair, dus machten van twee (1.024 = 2^10) lagen voor de hand bij de eerste programmeurs, en "kilo" werd geleend voor 1.024 omdat het dicht bij 1.000 lag. Later gaven normalisatie-instellingen de binaire eenheden hun eigen namen (kibi, mebi, gibi, tebi) en hielden ze kilo, mega en giga voor machten van tien, zoals in elke andere wetenschap.

Decimaal (SI)	Bytes	Binair (IEC)	Bytes
1 KB (kilobyte)	1.000	1 KiB (kibibyte)	1.024
1 MB (megabyte)	1.000.000	1 MiB (mebibyte)	1.048.576
1 GB (gigabyte)	1.000.000.000	1 GiB (gibibyte)	1.073.741.824
1 TB (terabyte)	1.000.000.000.000	1 TiB (tebibyte)	1.099.511.627.776

Het verschil groeit bij elke stap: ongeveer 2,4% bij kilo, 4,9% bij mega, 7,4% bij giga en 10% bij tera. Daarom merkt niemand iets bij een klein bestand, maar iedereen bij een nieuwe harde schijf.

Waarom een schijf van 1 TB als 931 GB verschijnt

Op de doos staat 1 TB, dus 1.000.000.000.000 bytes. Windows deelt drie keer door 1.024 en noemt de uitkomst "GB":

1.000.000.000.000 ÷ 1.073.741.824 = 931,3

Windows meldt dus 931 "GB", wat eigenlijk 931 GiB is. Dezelfde rekensom verklaart andere groottes:

Geadverteerd	Getoond door Windows
64 GB	ongeveer 59,6 GB
256 GB	ongeveer 238,4 GB
500 GB	ongeveer 465,7 GB
1 TB	ongeveer 931,3 GB

Macs tonen groottes sinds Mac OS X 10.6 in decimale eenheden, dus een Mac toont dezelfde schijf als ongeveer 1 TB. Telefoons en andere apps verschillen. Ook het besturingssysteem, herstelpartities en de formattering nemen ruimte in, dus de "vrije ruimte" is altijd nog wat lager.

Welke "KB" bedoelt een formulier?

Hier doet het er in het dagelijks leven toe. Een examen- of vacatureportaal zegt "foto moet kleiner zijn dan 50 KB". Bedoelen ze 50.000 bytes of 51.200 bytes (50 × 1.024)? Meestal staat het er niet bij, en verschillende websites controleren het verschillend.

• 50 KB (decimaal) = 50.000 bytes
• 50 KiB (binair) = 51.200 bytes

Een bestand van 50.500 bytes komt door de ene controle en zakt voor de andere. De veilige keuze is het strengste getal aanhouden: krijg het bestand onder 50.000 bytes en het komt er hoe dan ook door.

Er is nog een valkuil. Je computer, telefoon of app kan groottes in stappen van 1.024 tonen en ze toch "KB" noemen. De tools van EveryApp doen dat ook: de grootte die je na het comprimeren ziet, is in eenheden van 1.024 bytes, met het label KB. Een bestand dat als "49 KB" wordt getoond, kan net boven de 50.000 bytes zitten. Mik bij een limiet van 50 KB op 48 KB of minder zoals getoond, en bij een limiet van 100 KB op ongeveer 97 KB of minder. De gidsen over een afbeelding comprimeren tot 50 KB en de grootte van een pdf in KB laten zien hoe je daar komt.

Wil je het exacte aantal bytes van een bestand zien, bekijk dan de eigenschappen: klik in Windows met rechts op het bestand en kies Eigenschappen; selecteer het op een Mac en kies Toon info. Beide tonen de grootte in bytes tussen haakjes.

Omrekenen tussen beide

Open de gratis tool Eenheden omrekenen, kies Datagrootte en kies de eenheden bij Van en Naar. Een paar voorbeelden die handig zijn om te kennen:

1. Typ 1 en reken Terabytes (TB) om naar Gibibytes (GiB): 931,32... GiB, het getal dat Windows toont.
2. Typ 50 en reken Kibibytes (KiB) om naar Bytes: 51.200 bytes.
3. Typ 2 en reken Mebibytes (MiB) om naar Megabytes (MB): ongeveer 2,097 MB.

De omrekenaar heeft ook Bits, en die zijn belangrijk bij internetsnelheden. Netwerksnelheden worden in bits per seconde opgegeven en een byte heeft 8 bits, dus een verbinding van 100 Mbps verplaatst hooguit 12,5 MB aan data per seconde, nog voor eventuele overhead.

Wil je zien waarom 1.024 voor een computer een "rond" getal is? De gratis tool Talstelsels omrekenen laat het zien: 1.024 is binair 10000000000, een 1 gevolgd door tien nullen. De gids over binair omrekenen naar decimaal legt uit hoe dat werkt.

Welke moet je gebruiken?

• Opslag kopen of een specificatieblad lezen: decimaal (GB, TB). Zo worden schijven, geheugenkaarten en telefoons verkocht.
• Groottes lezen in Windows: binair, maar met decimale namen. Lees GB in gedachten als GiB.
• Een uploadlimiet halen: ga uit van het strengere decimale getal en houd een marge van een paar procent aan.
• Technische documenten schrijven: gebruik KiB, MiB en GiB als je stappen van 1.024 bedoelt. Dat neemt elke twijfel weg.

Controleer nu een grootte

Ziet een getal er de volgende keer vreemd uit, reken het dan om. De gratis tool Eenheden omrekenen zet KB, MB, GB en TB naast hun partners KiB, MiB, GiB en TiB, werkt op je eigen apparaat en toont het antwoord terwijl je typt.