Jātaka 544
Jātaka
Mahānipāta
Mūgapakkhavagga
7 Candakumārajātaka
1 Rājāsi luddakammo,
Ekarājā pupphavatīyā;
So pucchi brahmabandhuṁ,
Khaṇḍahālaṁ purohitaṁ mūḷhaṁ.
2 “Saggāna maggamācikkha,
Tvaṁsi brāhmaṇa dhammavinayakusalo;
Yathā ito vajanti sugatiṁ,
Narā puññāni katvāna”.
3 “Atidānaṁ daditvāna,
avajjhe deva ghātetvā;
Evaṁ vajanti sugatiṁ,
narā puññāni katvāna”.
4 “Kiṁ pana taṁ atidānaṁ,
Ke ca avajjhā imasmi lokasmiṁ;
Etañca kho no akkhāhi,
Yajissāmi dadāmi dānāni”.
5 “Puttehi deva yajitabbaṁ,
Mahesīhi negamehi ca;
Usabhehi ājāniyehi catūhi,
Sabbacatukkena deva yajitabbaṁ”.
6 Taṁ sutvā antepure,
Kumārā mahesiyo ca haññantu;
Eko ahosi nigghoso,
Bhismā accuggato saddo.
7 “Gacchatha vadetha kumāre,
Candaṁ sūriyañca bhaddasenañca;
Sūrañca vāmagottañca,
Pacurā kira hotha yaññatthāya.
8 Kumāriyopi vadetha,
Upasenaṁ kokilañca muditañca;
Nandañcāpi kumāriṁ,
Pacurā kira hotha yaññatthāya.
9 Vijayampi mayhaṁ mahesiṁ,
Erāvatiṁ kesiniṁ sunandañca;
Lakkhaṇavarūpapannā,
Pacurā kira hotha yaññatthāya.
10 Gahapatayo ca vadetha,
Puṇṇamukhaṁ bhaddiyaṁ siṅgālañca;
Vaḍḍhañcāpi gahapatiṁ,
Pacurā kira hotha yaññatthāya”.
11 Te tattha gahapatayo,
Avocisuṁ samāgatā puttadāraparikiṇṇā;
“Sabbeva sikhino deva karohi,
Atha vā no dāse sāvehi”.
12 “Abhayaṅkarampi me hatthiṁ,
Nāḷāgiriṁ accuggataṁ varuṇadantaṁ;
Ānetha kho ne khippaṁ,
Yaññatthāya bhavissanti.
13 Assaratanampi kesiṁ,
Surāmukhaṁ puṇṇakaṁ vinatakañca;
Ānetha kho ne khippaṁ,
Yaññatthāya bhavissanti.
14 Usabhampi yūthapatiṁ anojaṁ,
Nisabhaṁ gavampatiṁ tepi mayhaṁ ānetha;
Samūha karontu sabbaṁ,
Yajissāmi dadāmi dānāni.
15 Sabbaṁ paṭiyādetha,
Yaññaṁ pana uggatamhi sūriyamhi;
Āṇāpetha ca kumāre,
Abhiramantu imaṁ rattiṁ.
16 Sabbaṁ upaṭṭhapetha,
Yaññaṁ pana uggatamhi sūriyamhi;
Vadetha dāni kumāre,
Ajja kho pacchimā ratti”.
17 Taṁtaṁ mātā avaca,
Rodantī āgantvā vimānato;
“Yañño kira te putta,
Bhavissati catūhi puttehi”.
18 “Sabbepi mayhaṁ puttā cattā,
candasmiṁ haññamānasmiṁ;
Puttehi yaññaṁ yajitvāna,
sugatiṁ saggaṁ gamissāmi”.
19 “Mā taṁ putta saddahesi,
Sugati kira hoti puttayaññena;
Nirayāneso maggo,
Neso maggo hi saggānaṁ.
20 Dānāni dehi koṇḍañña,
Ahiṁsā sabbabhūtabhabyānaṁ;
Esa maggo sugatiyā,
Na ca maggo puttayaññena”.
21 “Ācariyānaṁ vacanā,
Ghātessaṁ candañca sūriyañca;
Puttehi yaññaṁ yajitvāna duccajehi,
Sugatiṁ saggaṁ gamissāmi”.
22 Taṁtaṁ pitāpi avaca,
Vasavattī orasaṁ sakaṁ puttaṁ;
“Yañño kira te putta,
Bhavissati catūhi puttehi”.
23 “Sabbepi mayhaṁ puttā cattā,
candasmiṁ haññamānasmiṁ;
Puttehi yaññaṁ yajitvāna,
sugatiṁ saggaṁ gamissāmi”.
24 “Mā taṁ putta saddahesi,
Sugati kira hoti puttayaññena;
Nirayāneso maggo,
Neso maggo hi saggānaṁ.
25 Dānāni dehi koṇḍañña,
Ahiṁsā sabbabhūtabhabyānaṁ;
Esa maggo sugatiyā,
Na ca maggo puttayaññena”.
26 “Ācariyānaṁ vacanā,
Ghātessaṁ candañca sūriyañca;
Puttehi yaññaṁ yajitvāna duccajehi,
Sugatiṁ saggaṁ gamissāmi”.
27 “Dānāni dehi koṇḍañña,
Ahiṁsā sabbabhūtabhabyānaṁ;
Puttaparivuto tuvaṁ,
Raṭṭhaṁ janapadañca pālehi”.
28 “Mā no deva avadhi,
Dāse no dehi khaṇḍahālassa;
Api nigaḷabandhakāpi,
Hatthī asse ca pālema.
29 Mā no deva avadhi,
Dāse no dehi khaṇḍahālassa;
Api nigaḷabandhakāpi,
Hatthichakaṇāni ujjhema.
30 Mā no deva avadhi,
Dāse no dehi khaṇḍahālassa;
Api nigaḷabandhakāpi,
Assachakaṇāni ujjhema.
31 Mā no deva avadhi,
Dāse no dehi khaṇḍahālassa;
Yassa honti tava kāmā,
Api raṭṭhā pabbājitā;
Bhikkhācariyaṁ carissāma”.
32 “Dukkhaṁ kho me janayatha,
Vilapantā jīvitassa kāmā hi;
Muñcetha dāni kumāre,
Alampi me hotu puttayaññena”.
33 “Pubbeva khosi me vutto,
Dukkaraṁ durabhisambhavañcetaṁ;
Atha no upakkhaṭassa yaññassa,
Kasmā karosi vikkhepaṁ.
34 Sabbe vajanti sugatiṁ,
Ye yajanti yepi yājenti;
Ye cāpi anumodanti,
Yajantānaṁ edisaṁ mahāyaññaṁ”.
35 “Atha kissa jano pubbe,
Sotthānaṁ brāhmaṇe avācesi;
Atha no akāraṇasmā,
Yaññatthāya deva ghātesi.
36 Pubbeva no daharakāle,
na hanesi na ghātesi;
Daharamhā yobbanaṁ pattā,
adūsakā tāta haññāma.
37 Hatthigate assagate,
Sannaddhe passa no mahārāja;
Yuddhe vā yujjhamāne vā,
Na hi mādisā sūrā honti yaññatthāya.
38 Paccante vāpi kupite,
Aṭavīsu vā mādise niyojenti;
Atha no akāraṇasmā,
Abhūmiyaṁ tāta haññāma.
39 Yāpi hi tā sakuṇiyo,
Vasanti tiṇagharāni katvāna;
Tāsampi piyā puttā,
Atha no tvaṁ deva ghātesi.
40 Mā tassa saddahesi,
Na maṁ khaṇḍahālo ghāteyya;
Mamañhi so ghātetvāna,
Anantarā tampi deva ghāteyya.
41 Gāmavaraṁ nigamavaraṁ dadanti,
Bhogampissa mahārāja;
Athaggapiṇḍikāpi,
Kule kule hete bhuñjanti.
42 Tesampi tādisānaṁ,
Icchanti dubbhituṁ mahārāja;
Yebhuyyena ete,
Akataññuno brāhmaṇā deva.
43 Mā no deva avadhi,
Dāse no dehi khaṇḍahālassa;
Api nigaḷabandhakāpi,
Hatthī asse ca pālema.
44 Mā no deva avadhi,
Dāse no dehi khaṇḍahālassa;
Api nigaḷabandhakāpi,
Hatthichakaṇāni ujjhema.
45 Mā no deva avadhi,
Dāse no dehi khaṇḍahālassa;
Api nigaḷabandhakāpi,
Assachakaṇāni ujjhema.
46 Mā no deva avadhi,
Dāse no dehi khaṇḍahālassa;
Yassa honti tava kāmā,
Api raṭṭhā pabbājitā;
Bhikkhācariyaṁ carissāma”.
47 “Dukkhaṁ kho me janayatha,
Vilapantā jīvitassa kāmā hi;
Muñcetha dāni kumāre,
Alampi me hotu puttayaññena”.
48 “Pubbeva khosi me vutto,
Dukkaraṁ durabhisambhavañcetaṁ;
Atha no upakkhaṭassa yaññassa,
Kasmā karosi vikkhepaṁ.
49 Sabbe vajanti sugatiṁ,
Ye yajanti yepi yājenti;
Ye cāpi anumodanti,
Yajantānaṁ edisaṁ mahāyaññaṁ”.
50 “Yadi kira yajitvā puttehi,
Devalokaṁ ito cutā yanti;
Brāhmaṇo tāva yajatu,
Pacchāpi yajasi tuvaṁ rājā.
51 Yadi kira yajitvā puttehi,
Devalokaṁ ito cutā yanti;
Esveva khaṇḍahālo,
Yajataṁ sakehi puttehi.
52 Evaṁ jānanto khaṇḍahālo,
kiṁ puttake na ghātesi;
Sabbañca ñātijanaṁ,
attānañca na ghātesi.
53 Sabbe vajanti nirayaṁ,
Ye yajanti yepi yājenti;
Ye cāpi anumodanti,
Yajantānaṁ edisaṁ mahāyaññaṁ.
54 Sace hi so sujjhati yo hanāti,
Hatopi so saggamupeti ṭhānaṁ;
Bhovādi bhovādina mārayeyyuṁ,
Ye cāpi tesaṁ abhisaddaheyyuṁ.
55 Kathañca kira puttakāmāyo,
Gahapatayo gharaṇiyo ca;
Nagaramhi na uparavanti rājānaṁ,
‘Mā ghātayi orasaṁ puttaṁ’.
56 Kathañca kira puttakāmāyo,
Gahapatayo gharaṇiyo ca;
Nagaramhi na uparavanti rājānaṁ,
‘Mā ghātayi atrajaṁ puttaṁ’.
57 Rañño camhi atthakāmo,
Hito ca sabbajanapadassa;
Na koci assa paṭighaṁ,
Mayā jānapado na pavedeti.
58 Gacchatha vo gharaṇiyo,
Tātañca vadetha khaṇḍahālañca;
‘Mā ghātetha kumāre,
Adūsake sīhasaṅkāse’.
59 Gacchatha vo gharaṇiyo,
Tātañca vadetha khaṇḍahālañca;
‘Mā ghātetha kumāre,
Apekkhite sabbalokassa’.
60 Yannūnāhaṁ jāyeyyaṁ,
Rathakārakulesu vā;
Pukkusakulesu vā vessesu vā jāyeyyaṁ,
Na hajja maṁ rāja yaññe ghāteyya”.
61 “Sabbā sīmantiniyo gacchatha,
Ayyassa khaṇḍahālassa;
Pādesu nipatatha,
Aparādhāhaṁ na passāmi.
62 Sabbā sīmantiniyo gacchatha,
Ayyassa khaṇḍahālassa;
Pādesu nipatatha,
Kinte bhante mayaṁ adūsema”.
63 Kapaṇā vilapati selā,
Disvāna bhātare upanītatte;
“Yañño kira me ukkhipito,
Tātena saggakāmena”.
64 Āvatti parivatti ca,
vasulo sammukhā rañño;
“Mā no pitaraṁ avadhi,
daharamhāyobbanaṁ pattā”.
65 “Eso te vasula pitā,
Samehi pitarā saha;
Dukkhaṁ kho me janayasi,
Vilapanto antepurasmiṁ;
Muñcetha dāni kumāre,
Alampi me hotu puttayaññena”.
66 “Pubbeva khosi me vutto,
Dukkaraṁ durabhisambhavañcetaṁ;
Atha no upakkhaṭassa yaññassa,
Kasmā karosi vikkhepaṁ.
67 Sabbe vajanti sugatiṁ,
Ye yajanti yepi yājenti;
Ye cāpi anumodanti,
Yajantānaṁ edisaṁ mahāyaññaṁ.
68 Sabbaratanassa yañño upakkhaṭo,
Ekarāja tava paṭiyatto;
Abhinikkhamassu deva,
Saggaṁ gato tvaṁ pamodissasi”.
69 Daharā sattasatā etā,
Candakumārassa bhariyāyo;
Kese pakiritvāna,
Rodantiyo maggamanuyāyisuṁ.
70 Aparā pana sokena,
Nikkhantā nandane viya devā;
Kese pakiritvāna,
Rodantiyo maggamanuyāyiṁsu.
71 “Kāsikasucivatthadharā,
Kuṇḍalino agalucandanavilittā;
Niyyanti candasūriyā,
Yaññatthāya ekarājassa.
72 Kāsikasucivatthadharā,
Kuṇḍalino agalucandanavilittā;
Niyyanti candasūriyā,
Mātu katvā hadayasokaṁ.
73 Kāsikasucivatthadharā,
Kuṇḍalino agalucandanavilittā;
Niyyanti candasūriyā,
Janassa katvā hadayasokaṁ.
74 Maṁsarasabhojanā nhāpakasunhāpitā,
Kuṇḍalino agalucandanavilittā;
Niyyanti candasūriyā,
Yaññatthāya ekarājassa.
75 Maṁsarasabhojanā nhāpakasunhāpitā,
Kuṇḍalino agalucandanavilittā;
Niyyanti candasūriyā,
Mātu katvā hadayasokaṁ.
76 Maṁsarasabhojanā nhāpakasunhāpitā,
Kuṇḍalino agalucandanavilittā;
Niyyanti candasūriyā,
Janassa katvā hadayasokaṁ.
77 Yassu pubbe hatthivaradhuragate,
Hatthīhi anuvajanti;
Tyajja candasūriyā,
Ubhova pattikā yanti.
78 Yassu pubbe assavaradhuragate,
Assehi anuvajanti;
Tyajja candasūriyā,
Ubhova pattikā yanti.
79 Yassu pubbe rathavaradhuragate,
Rathehi anuvajanti;
Tyajja candasūriyā,
Ubhova pattikā yanti.
80 Yehissu pubbe niyyaṁsu,
Tapanīyakappanehi turaṅgehi;
Tyajja candasūriyā,
Ubhova pattikā yanti”.
81 “Yadi sakuṇi maṁsamicchasi,
Ḍayassu pubbena pupphavatiyā;
Yajatettha ekarājā,
Sammūḷho catūhi puttehi.
82 Yadi sakuṇi maṁsamicchasi,
Ḍayassu pubbena pupphavatiyā;
Yajatettha ekarājā,
Sammūḷho catūhi kaññāhi.
83 Yadi sakuṇi maṁsamicchasi,
Ḍayassu pubbena pupphavatiyā;
Yajatettha ekarājā,
Sammūḷho catūhi mahesīhi.
84 Yadi sakuṇi maṁsamicchasi,
Ḍayassu pubbena pupphavatiyā;
Yajatettha ekarājā,
Sammūḷho catūhi gahapatīhi.
85 Yadi sakuṇi maṁsamicchasi,
Ḍayassu pubbena pupphavatiyā;
Yajatettha ekarājā,
Sammūḷho catūhi hatthīhi.
86 Yadi sakuṇi maṁsamicchasi,
Ḍayassu pubbena pupphavatiyā;
Yajatettha ekarājā,
Sammūḷho catūhi assehi.
87 Yadi sakuṇi maṁsamicchasi,
Ḍayassu pubbena pupphavatiyā;
Yajatettha ekarājā,
Sammūḷho catūhi usabhehi.
88 Yadi sakuṇi maṁsamicchasi,
Ḍayassu pubbena pupphavatiyā;
Yajatettha ekarājā,
Sammūḷho sabbacatukkena.
89 Ayamassa pāsādo,
Idaṁ antepuraṁ suramaṇīyaṁ;
Tedāni ayyaputtā,
Cattāro vadhāya ninnītā.
90 Idamassa kūṭāgāraṁ,
Sovaṇṇaṁ pupphamalyavikiṇṇaṁ;
Tedāni ayyaputtā,
Cattāro vadhāya ninnītā.
91 Idamassa uyyānaṁ,
Supupphitaṁ sabbakālikaṁ rammaṁ;
Tedāni ayyaputtā,
Cattāro vadhāya ninnītā.
92 Idamassa asokavanaṁ,
Supupphitaṁ sabbakālikaṁ rammaṁ;
Tedāni ayyaputtā,
Cattāro vadhāya ninnītā.
93 Idamassa kaṇikāravanaṁ,
Supupphitaṁ sabbakālikaṁ rammaṁ;
Tedāni ayyaputtā,
Cattāro vadhāya ninnītā.
94 Idamassa pāṭalivanaṁ,
Supupphitaṁ sabbakālikaṁ rammaṁ;
Tedāni ayyaputtā,
Cattāro vadhāya ninnītā.
95 Idamassa ambavanaṁ,
Supupphitaṁ sabbakālikaṁ rammaṁ;
Tedāni ayyaputtā,
Cattāro vadhāya ninnītā.
96 Ayamassa pokkharaṇī,
Sañchannā padumapuṇḍarīkehi;
Nāvā ca sovaṇṇavikatā,
Pupphavalliyā cittā suramaṇīyā;
Tedāni ayyaputtā,
Cattāro vadhāya ninnītā.
97 Idamassa hatthiratanaṁ,
Erāvaṇo gajo balī dantī;
Tedāni ayyaputtā,
Cattāro vadhāya ninnītā.
98 Idamassa assaratanaṁ,
ekakhuro asso;
Tedāni ayyaputtā,
cattāro vadhāya ninnītā.
99 Ayamassa assaratho,
Sāḷiya nigghoso subho ratanavicitto;
Yatthassu ayyaputtā,
Sobhiṁsu nandane viya devā;
Tedāni ayyaputtā,
Cattāro vadhāya ninnītā.
100 Kathaṁ nāma sāmasamasundarehi,
Candanamudukagattehi;
Rājā yajissate yaññaṁ,
Sammūḷho catūhi puttehi.
101 Kathaṁ nāma sāmasamasundarāhi,
Candanamudukagattāhi;
Rājā yajissate yaññaṁ,
Sammūḷho catūhi kaññāhi.
102 Kathaṁ nāma sāmasamasundarāhi,
Candanamudukagattāhi;
Rājā yajissate yaññaṁ,
Sammūḷho catūhi mahesīhi.
103 Kathaṁ nāma sāmasamasundarehi,
Candanamudukagattehi;
Rājā yajissate yaññaṁ,
Sammūḷho catūhi gahapatīhi.
104 Yathā honti gāmanigamā,
Suññā amanussakā brahāraññā;
Tathā hessati pupphavatiyā,
Yiṭṭhesu candasūriyesu”.
105 “Ummattikā bhavissāmi,
Bhūnahatā paṁsunā ca parikiṇṇā;
Sace candavaraṁ hanti,
Pāṇā me deva rujjhanti.
106 Ummattikā bhavissāmi,
Bhūnahatā paṁsunā ca parikiṇṇā;
Sace sūriyavaraṁ hanti,
Pāṇā me deva rujjhanti”.
107 “Kinnumā na ramāpeyyuṁ,
Aññamaññaṁ piyaṁvadā;
Ghaṭṭikā uparikkhī ca,
Pokkharaṇī ca bhārikā;
Candasūriyesu naccantiyo,
Samā tāsaṁ na vijjati”.
108 “Imaṁ mayhaṁ hadayasokaṁ,
Paṭimuñcatu khaṇḍahāla tava mātā;
Yo mayhaṁ hadayasoko,
Candamhi vadhāya ninnīte.
109 Imaṁ mayhaṁ hadayasokaṁ,
Paṭimuñcatu khaṇḍahāla tava mātā;
Yo mayhaṁ hadayasoko,
Sūriyamhi vadhāya ninnīte.
110 Imaṁ mayhaṁ hadayasokaṁ,
Paṭimuñcatu khaṇḍahāla tava jāyā;
Yo mayhaṁ hadayasoko,
Candamhi vadhāya ninnīte.
111 Imaṁ mayhaṁ hadayasokaṁ,
Paṭimuñcatu khaṇḍahāla tava jāyā;
Yo mayhaṁ hadayasoko,
Sūriyamhi vadhāya ninnīte.
112 Mā ca putte mā ca patiṁ,
Addakkhi khaṇḍahāla tava mātā;
Yo ghātesi kumāre,
Adūsake sīhasaṅkāse.
113 Mā ca putte mā ca patiṁ,
Addakkhi khaṇḍahāla tava mātā;
Yo ghātesi kumāre,
Apekkhite sabbalokassa.
114 Mā ca putte mā ca patiṁ,
Addakkhi khaṇḍahāla tava jāyā;
Yo ghātesi kumāre,
Adūsake sīhasaṅkāse.
115 Mā ca putte mā ca patiṁ,
Addakkhi khaṇḍahāla tava jāyā;
Yo ghātesi kumāre,
Apekkhite sabbalokassa”.
116 “Mā no deva avadhi,
Dāse no dehi khaṇḍahālassa;
Api nigaḷabandhakāpi,
Hatthī asse ca pālema.
117 Mā no deva avadhi,
Dāse no dehi khaṇḍahālassa;
Api nigaḷabandhakāpi,
Hatthichakaṇāni ujjhema.
118 Mā no deva avadhi,
Dāse no dehi khaṇḍahālassa;
Api nigaḷabandhakāpi,
Assachakaṇāni ujjhema.
119 Mā no deva avadhi,
Dāse no dehi khaṇḍahālassa;
Yassa honti tava kāmā,
Api raṭṭhā pabbājitā;
Bhikkhācariyaṁ carissāma.
120 Dibbaṁ deva upayācanti,
puttatthikāpi daliddā;
Paṭibhānānipi hitvā,
putte na labhanti ekaccā.
121 Āsīsikāni karonti,
Puttā no jāyantu tato paputtā;
Atha no akāraṇasmā,
Yaññatthāya deva ghātesi.
122 Upayācitakena puttaṁ labhanti,
Mā tāta no aghātesi;
Mā kicchāladdhakehi puttehi,
Yajittho imaṁ yaññaṁ.
123 Upayācitakena puttaṁ labhanti,
Mā tāta no aghātesi;
Mā kapaṇaladdhakehi puttehi,
Ammāya no vippavāsesi.
124 Bahudukkhā posiya candaṁ,
amma tuvaṁ jīyase puttaṁ;
Vandāmi kho te pāde,
labhataṁ tāto paralokaṁ.
125 Handa ca maṁ upaguyha,
Pāde te amma vandituṁ dehi;
Gacchāmi dāni pavāsaṁ,
Yaññatthāya ekarājassa.
126 Handa ca maṁ upagūha,
Pāde te amma vandituṁ dehi;
Gacchāmi dāni pavāsaṁ,
Mātu katvā hadayasokaṁ.
127 Handa ca maṁ upagūha,
Pāde te amma vandituṁ dehi;
Gacchāmi dāni pavāsaṁ,
Janassa katvā hadayasokaṁ”.
128 “Handa ca padumapattānaṁ,
Moḷiṁ bandhassu gotamiputta;
Campakadalamissāyo,
Esā te porāṇikā pakati.
129 Handa ca vilepanaṁ te,
Pacchimakaṁ candanaṁ vilimpassu;
Yehi ca suvilitto,
Sobhasi rājaparisāyaṁ.
130 Handa ca mudukāni vatthāni,
Pacchimakaṁ kāsikaṁ nivāsehi;
Yehi ca sunivattho,
Sobhasi rājaparisāyaṁ.
131 Muttāmaṇikanakavibhūsitāni,
Gaṇhassu hatthābharaṇāni;
Yehi ca hatthābharaṇehi,
Sobhasi rājaparisāyaṁ”.
132 “Na hi nūnāyaṁ raṭṭhapālo,
Bhūmipati janapadassa dāyādo;
Lokissaro mahanto,
Putte snehaṁ janayati”.
133 “Mayhampi piyā puttā,
Attā ca piyo tumhe ca bhariyāyo;
Saggañca patthayāno,
Tenāhaṁ ghātayissāmi”.
134 “Maṁ paṭhamaṁ ghātehi,
Mā me hadayaṁ dukkhaṁ phālesi;
Alaṅkato sundarako,
Putto deva tava sukhumālo.
135 Handayya maṁ hanassu,
Paraloke candakena hessāmi;
Puññaṁ karassu vipulaṁ,
Vicarāma ubhopi paraloke”.
136 “Mā tvaṁ cande rucci maraṇaṁ,
Bahukā tava devarā visālakkhi;
Te taṁ ramayissanti,
Yiṭṭhasmiṁ gotamiputte”.
137 Evaṁ vutte, candā attānaṁ,
hanti hatthatalakehi;
“Alamettha jīvitena,
pissāmi visaṁ marissāmi.
138 Na hi nūnimassa rañño,
Mittāmaccā ca vijjare suhadā;
Ye na vadanti rājānaṁ,
Mā ghātayi orase putte.
139 Na hi nūnimassa rañño,
Ñātī mittā ca vijjare suhadā;
Ye na vadanti rājānaṁ,
Mā ghātayi atraje putte.
140 Ime tepi mayhaṁ puttā,
Guṇino kāyūradhārino rāja;
Tehipi yajassu yaññaṁ,
Atha muñcatu gotamiputte.
141 Bilasataṁ maṁ katvāna,
Yajassu sattadhā mahārāja;
Mā jeṭṭhaputtamavadhi,
Adūsakaṁ sīhasaṅkāsaṁ.
142 Bilasataṁ maṁ katvāna,
Yajassu sattadhā mahārāja;
Mā jeṭṭhaputtamavadhi,
Apekkhitaṁ sabbalokassa”.
143 “Bahukā tava dinnābharaṇā,
Uccāvacā subhaṇitamhi;
Muttāmaṇiveḷuriyā,
Etaṁ te pacchimakaṁ dānaṁ”.
144 “Yesaṁ pubbe khandhesu,
Phullā mālāguṇā vivattiṁsu;
Tesajjapi sunisito,
Nettiṁso vivattissati khandhesu.
145 Yesaṁ pubbe khandhesu,
Cittā mālāguṇā vivattiṁsu;
Tesajjapi sunisito,
Nettiṁso vivattissati khandhesu.
146 Aciraṁ vata nettiṁso,
Vivattissati rājaputtānaṁ khandhesu;
Atha mama hadayaṁ na phalati,
Tāva daḷhabandhañca me āsi.
147 Kāsikasucivatthadharā,
Kuṇḍalino agalucandanavilittā;
Niyyātha candasūriyā,
Yaññatthāya ekarājassa.
148 Kāsikasucivatthadharā,
Kuṇḍalino agalucandanavilittā;
Niyyātha candasūriyā,
Mātu katvā hadayasokaṁ.
149 Kāsikasucivatthadharā,
Kuṇḍalino agalucandanavilittā;
Niyyātha candasūriyā,
Janassa katvā hadayasokaṁ.
150 Maṁsarasabhojanā nhāpakasunhāpitā,
Kuṇḍalino agalucandanavilittā;
Niyyātha candasūriyā,
Yaññatthāya ekarājassa.
151 Maṁsarasabhojanā nhāpakasunhāpitā,
Kuṇḍalino agalucandanavilittā;
Niyyātha candasūriyā,
Mātu katvā hadayasokaṁ.
152 Maṁsarasabhojanā nhāpakasunhāpitā,
Kuṇḍalino agalucandanavilittā;
Niyyātha candasūriyā,
Janassa katvā hadayasokaṁ”.
153 Sabbasmiṁ upakkhaṭasmiṁ,
Nisīdite candasmiṁ yaññatthāya;
Pañcālarājadhītā pañjalikā,
Sabbaparisāya samanupariyāyi.
154 “Yena saccena khaṇḍahālo,
Pāpakammaṁ karoti dummedho;
Etena saccavajjena,
Samaṅginī sāmikena homi.
155 Ye idhatthi amanussā,
Yāni ca yakkhabhūtabhabyāni;
Karontu me veyyāvaṭikaṁ,
Samaṅginī sāmikena homi.
156 Yā devatā idhāgatā,
Yāni ca yakkhabhūtabhabyāni;
Saraṇesiniṁ anāthaṁ tāyatha maṁ,
Yācāmahaṁ pati māhaṁ ajeyyaṁ”.
157 Taṁ sutvā amanusso,
Ayokūṭaṁ paribbhametvāna;
Bhayamassa janayanto,
Rājānaṁ idamavoca.
158 “Bujjhassu kho rājakali,
Mā tāhaṁ matthakaṁ nitāḷesiṁ;
Mā jeṭṭhaputtamavadhi,
Adūsakaṁ sīhasaṅkāsaṁ.
159 Ko te diṭṭho rājakali,
Puttabhariyāyo haññamānāyo;
Seṭṭhi ca gahapatayo,
Adūsakā saggakāmā hi”.
160 Taṁ sutvā khaṇḍahālo,
Rājā ca abbhutamidaṁ disvāna;
Sabbesaṁ bandhanāni mocesuṁ,
Yathā taṁ anupaghātaṁ.
161 Sabbesu vippamuttesu,
Ye tattha samāgatā tadā āsuṁ;
Sabbe ekekaleḍḍukamadaṁsu,
Esa vadho khaṇḍahālassa.
162 Sabbe paviṭṭhā nirayaṁ,
Yathā taṁ pāpakaṁ karitvāna;
Na hi pāpakammaṁ katvā,
Labbhā sugatiṁ ito gantuṁ.
163 Sabbesu vippamuttesu,
Ye tattha samāgatā tadā āsuṁ;
Candaṁ abhisiñciṁsu,
Samāgatā rājaparisā ca.
164 Sabbesu vippamuttesu,
Ye tattha samāgatā tadā āsuṁ;
Candaṁ abhisiñciṁsu,
Samāgatā rājakaññāyo ca.
165 Sabbesu vippamuttesu,
Ye tattha samāgatā tadā āsuṁ;
Candaṁ abhisiñciṁsu,
Samāgatā devaparisā ca.
166 Sabbesu vippamuttesu,
Ye tattha samāgatā tadā āsuṁ;
Candaṁ abhisiñciṁsu,
Samāgatā devakaññāyo ca.
167 Sabbesu vippamuttesu,
Ye tattha samāgatā tadā āsuṁ;
Celukkhepamakaruṁ,
Samāgatā rājaparisā ca.
168 Sabbesu vippamuttesu,
Ye tattha samāgatā tadā āsuṁ;
Celukkhepamakaruṁ,
Samāgatā rājakaññāyo ca.
169 Sabbesu vippamuttesu,
Ye tattha samāgatā tadā āsuṁ;
Celukkhepamakaruṁ,
Samāgatā devaparisā ca.
170 Sabbesu vippamuttesu,
Ye tattha samāgatā tadā āsuṁ;
Celukkhepamakaruṁ,
Samāgatā devakaññāyo ca.
171 Sabbesu vippamuttesu,
Bahū ānanditā ahuṁ;
Nandiṁ pavesi nagaraṁ,
Bandhanā mokkho aghositthāti.
172 Candakumārajātakaṁ sattamaṁ.