Tipiṭaka

Buddhavaṁsa 24

Change translation

Buddhavaṁsa

24. Kakusandhabuddhavaṁsa

1 “Vessabhussa aparena,

sambuddho dvipaduttamo;

Kakusandho nāma nāmena,

appameyyo durāsado.

2 Ugghāṭetvā sabbabhavaṁ,

cariyāya pāramiṁ gato;

Sīhova pañjaraṁ bhetvā,

patto sambodhimuttamaṁ.

3 Dhammacakkaṁ pavattente,

Kakusandhe lokanāyake;

Cattārīsakoṭisahassānaṁ,

Dhammābhisamayo ahu.

4 Antalikkhamhi ākāse,

yamakaṁ katvā vikubbanaṁ;

Tiṁsakoṭisahassānaṁ,

bodhesi devamānuse.

5 Naradevassa yakkhassa,

catusaccappakāsane;

Dhammābhisamayo tassa,

gaṇanāto asaṅkhiyo.

6 Kakusandhassa bhagavato,

eko āsi samāgamo;

Khīṇāsavānaṁ vimalānaṁ,

santacittāna tādinaṁ.

7 Cattālīsasahassānaṁ,

tadā āsi samāgamo;

Dantabhūmimanuppattānaṁ,

āsavārigaṇakkhayā.

8 Ahaṁ tena samayena,

khemo nāmāsi khattiyo;

Tathāgate jinaputte,

dānaṁ datvā anappakaṁ.

9 Pattañca cīvaraṁ datvā,

añjanaṁ madhulaṭṭhikaṁ;

Imetaṁ patthitaṁ sabbaṁ,

paṭiyādemi varaṁ varaṁ.

10 Sopi maṁ buddho byākāsi,

kakusandho vināyako;

‘Imamhi bhaddake kappe,

ayaṁ buddho bhavissati.

11 Ahu kapilavhayā rammā,

…pe…

hessāma sammukhā imaṁ’.

12 Tassāpi vacanaṁ sutvā,

bhiyyo cittaṁ pasādayiṁ;

Uttariṁ vatamadhiṭṭhāsiṁ,

dasapāramipūriyā.

13 Nagaraṁ khemāvatī nāma,

khemo nāmāsahaṁ tadā;

Sabbaññutaṁ gavesanto,

pabbajiṁ tassa santike.

14 Brāhmaṇo aggidatto ca,

āsi buddhassa so pitā;

Visākhā nāma janikā,

kakusandhassa satthuno.

15 Vasate tattha kheme pure,

sambuddhassa mahākulaṁ;

Narānaṁ pavaraṁ seṭṭhaṁ,

jātimantaṁ mahāyasaṁ.

16 Catuvassasahassāni,

Agāraṁ ajjha so vasi;

Kāmakāmavaṇṇakāmasuddhināmā,

Tayo pāsādamuttamā.

17 Samattiṁsasahassāni,

nāriyo samalaṅkatā;

Rocinī nāma sā nārī,

uttaro nāma atrajo.

18 Nimitte caturo disvā,

rathayānena nikkhami;

Anūnaaṭṭhamāsāni,

padhānaṁ padahī jino.

19 Brahmunā yācito santo,

kakusandho vināyako;

Vatti cakkaṁ mahāvīro,

migadāye naruttamo.

20 Vidhuro ca sañjīvo ca,

ahesuṁ aggasāvakā;

Buddhijo nāmupaṭṭhāko,

kakusandhassa satthuno.

21 Sāmā ca campānāmā ca,

ahesuṁ aggasāvikā;

Bodhi tassa bhagavato,

sirīsoti pavuccati.

22 Accuto ca sumano ca,

ahesuṁ aggupaṭṭhakā;

Nandā ceva sunandā ca,

ahesuṁ aggupaṭṭhikā.

23 Cattālīsaratanāni,

accuggato mahāmuni;

Kanakappabhā niccharati,

samantā dasayojanaṁ.

24 Cattālīsavassasahassāni,

Āyu tassa mahesino;

Tāvatā tiṭṭhamāno so,

Tāresi janataṁ bahuṁ.

25 Dhammāpaṇaṁ pasāretvā,

naranārīnaṁ sadevake;

Naditvā sīhanādaṁva,

nibbuto so sasāvako.

26 Aṭṭhaṅgavacanasampanno,

acchiddāni nirantaraṁ;

Sabbaṁ tamantarahitaṁ,

nanu rittā sabbasaṅkhārā.

27 Kakusandho jinavaro,

Khemārāmamhi nibbuto;

Tatthevassa thūpavaro,

Gāvutaṁ nabhamuggato”ti.

28 Kakusandhassa bhagavato vaṁso dvāvīsatimo.

Mahāsaṅgīti Tipiṭaka (Pāli), 2005. Public Domain Mark 1.0. Mahāsaṅgīti Tipiṭaka Buddhavasse 2500, World Tipiṭaka Edition in Roman Script, B.E. 2548 (2005), prepared by the M.L. Maniratana Bunnag Dhamma Society Fund. Text and segmenting as published by SuttaCentral, which marks it free of known restrictions under copyright law. Version: bilara-data, published branch at 4b0b8739c (2026-11-05). Source

Pali Canon of Theravāda Buddhism, Mahāsaṅgīti edition.

This source's conditions:

  • We respectfully request that it is used in accordance with the values of the Buddhist tradition.
  • SuttaCentral's second record for this edition adds: please do not use this work in AI training datasets, for the development of any AI model or algorithm, or in any AI-derived technologies.

Shown for reading and study from the sources named here. EveryApp doesn't certify any text: for anything that matters, check a printed edition or ask a teacher of the tradition.

Report an error in the textReport a rights concern