Dhammasaṅgaṇī 16
Dhammasaṅgaṇī
2 Niddesa
2.2 Rūpakaṇḍa
2.2.3. Rūpavibhatti
2.2.3.1. Ekakaniddesa
1 Sabbaṁ rūpaṁ na hetumeva, ahetukameva, hetuvippayuttameva, sappaccayameva, saṅkhatameva, rūpameva, lokiyameva, sāsavameva, saññojaniyameva, ganthaniyameva, oghaniyameva, yoganiyameva, nīvaraṇiyameva, parāmaṭṭhameva, upādāniyameva, saṅkilesikameva, abyākatameva, anārammaṇameva, acetasikameva, cittavippayuttameva, nevavipākanavipākadhammadhammameva, asaṅkiliṭṭhasaṅkilesikameva, na savitakkasavicārameva, na avitakkavicāramattameva, avitakkaavicārameva, na pītisahagatameva, na sukhasahagatameva, na upekkhāsahagatameva, neva dassanena na bhāvanāya pahātabbameva, neva dassanena na bhāvanāya pahātabbahetukameva, neva ācayagāmi na apacayagāmimeva, nevasekkhanāsekkhameva, parittameva, kāmāvacarameva, na rūpāvacarameva, na arūpāvacarameva, pariyāpannameva, no apariyāpannameva, aniyatameva, aniyyānikameva, uppannaṁ chahi viññāṇehi viññeyyameva, aniccameva, jarābhibhūtameva.
Evaṁ ekavidhena rūpasaṅgaho. Ekakaniddeso.
2.2.3.2. Dukaniddesaupādābhājanīya
2 Katamaṁ taṁ rūpaṁ upādā? Cakkhāyatanaṁ, sotāyatanaṁ, ghānāyatanaṁ, jivhāyatanaṁ, kāyāyatanaṁ, rūpāyatanaṁ, saddāyatanaṁ, gandhāyatanaṁ, rasāyatanaṁ, itthindriyaṁ, purisindriyaṁ, jīvitindriyaṁ, kāyaviññatti, vacīviññatti, ākāsadhātu, rūpassa lahutā, rūpassa mudutā, rūpassa kammaññatā, rūpassa upacayo, rūpassa santati, rūpassa jaratā, rūpassa aniccatā, kabaḷīkāro āhāro.
3 Katamaṁ taṁ rūpaṁ cakkhāyatanaṁ? Yaṁ cakkhu catunnaṁ mahābhūtānaṁ upādāya pasādo attabhāvapariyāpanno anidassano sappaṭigho, yena cakkhunā anidassanena sappaṭighena rūpaṁ sanidassanaṁ sappaṭighaṁ passi vā passati vā passissati vā passe vā, cakkhumpetaṁ cakkhāyatanampetaṁ cakkhudhātupesā cakkhundriyaṁpetaṁ lokopeso dvārāpesā samuddopeso paṇḍaraṁpetaṁ khettampetaṁ vatthuṁpetaṁ nettampetaṁ nayanaṁpetaṁ orimaṁ tīraṁpetaṁ suñño gāmopeso—idaṁ taṁ rūpaṁ cakkhāyatanaṁ.
4 Katamaṁ taṁ rūpaṁ cakkhāyatanaṁ? Yaṁ cakkhu catunnaṁ mahābhūtānaṁ upādāya pasādo attabhāvapariyāpanno anidassano sappaṭigho, yamhi cakkhumhi anidassanamhi sappaṭighamhi rūpaṁ sanidassanaṁ sappaṭighaṁ paṭihaññi vā paṭihaññati vā paṭihaññissati vā paṭihaññe vā, cakkhumpetaṁ cakkhāyatanampetaṁ cakkhudhātupesā cakkhundriyaṁpetaṁ lokopeso dvārāpesā samuddopeso paṇḍaraṁpetaṁ khettampetaṁ vatthuṁpetaṁ nettampetaṁ nayanaṁpetaṁ orimaṁ tīraṁpetaṁ suñño gāmopeso—idaṁ taṁ rūpaṁ cakkhāyatanaṁ.
5 Katamaṁ taṁ rūpaṁ cakkhāyatanaṁ? Yaṁ cakkhu catunnaṁ mahābhūtānaṁ upādāya pasādo attabhāvapariyāpanno anidassano sappaṭigho, yaṁ cakkhu anidassanaṁ sappaṭighaṁ rūpamhi sanidassanamhi sappaṭighamhi paṭihaññi vā paṭihaññati vā paṭihaññissati vā paṭihaññe vā, cakkhumpetaṁ cakkhāyatanampetaṁ cakkhudhātupesā cakkhundriyaṁpetaṁ lokopeso dvārāpesā samuddopeso paṇḍaraṁpetaṁ khettampetaṁ vatthuṁpetaṁ nettampetaṁ nayanaṁpetaṁ orimaṁ tīraṁpetaṁ suñño gāmopeso—idaṁ taṁ rūpaṁ cakkhāyatanaṁ.
6 Katamaṁ taṁ rūpaṁ cakkhāyatanaṁ? Yaṁ cakkhu catunnaṁ mahābhūtānaṁ upādāya pasādo attabhāvapariyāpanno anidassano sappaṭigho, yaṁ cakkhuṁ nissāya rūpaṁ ārabbha cakkhusamphasso uppajji vā uppajjati vā uppajjissati vā uppajje vā …pe… yaṁ cakkhuṁ nissāya rūpaṁ ārabbha cakkhusamphassajā vedanā …pe… saññā …pe… cetanā …pe… cakkhuviññāṇaṁ uppajji vā uppajjati vā uppajjissati vā uppajje vā …pe… yaṁ cakkhuṁ nissāya rūpārammaṇo cakkhusamphasso uppajji vā uppajjati vā uppajjissati vā uppajje vā …pe… yaṁ cakkhuṁ nissāya rūpārammaṇā cakkhusamphassajā vedanā …pe… saññā …pe… cetanā …pe… cakkhuviññāṇaṁ uppajji vā uppajjati vā uppajjissati vā uppajje vā, cakkhumpetaṁ cakkhāyatanampetaṁ cakkhudhātupesā cakkhundriyaṁpetaṁ lokopeso dvārāpesā samuddopeso paṇḍaraṁpetaṁ khettampetaṁ vatthuṁpetaṁ nettampetaṁ nayanaṁpetaṁ orimaṁ tīraṁpetaṁ suñño gāmopeso—idaṁ taṁ rūpaṁ cakkhāyatanaṁ.
7 Katamaṁ taṁ rūpaṁ sotāyatanaṁ? Yaṁ sotaṁ catunnaṁ mahābhūtānaṁ upādāya pasādo attabhāvapariyāpanno anidassano sappaṭigho, yena sotena anidassanena sappaṭighena saddaṁ anidassanaṁ sappaṭighaṁ suṇi vā suṇāti vā suṇissati vā suṇe vā, sotaṁpetaṁ sotāyatanampetaṁ sotadhātupesā sotindriyampetaṁ lokopeso dvārāpesā samuddopeso paṇḍaraṁpetaṁ khettampetaṁ vatthuṁpetaṁ orimaṁ tīraṁpetaṁ suñño gāmopeso—idaṁ taṁ rūpaṁ sotāyatanaṁ.
8 Katamaṁ taṁ rūpaṁ sotāyatanaṁ? Yaṁ sotaṁ catunnaṁ mahābhūtānaṁ upādāya pasādo attabhāvapariyāpanno anidassano sappaṭigho, yamhi sotamhi anidassanamhi sappaṭighamhi saddo anidassano sappaṭigho paṭihaññi vā paṭihaññati vā paṭihaññissati vā paṭihaññe vā, sotaṁpetaṁ sotāyatanampetaṁ sotadhātupesā sotindriyampetaṁ lokopeso dvārāpesā samuddopeso paṇḍaraṁpetaṁ khettampetaṁ vatthuṁpetaṁ orimaṁ tīraṁpetaṁ suñño gāmopeso—idaṁ taṁ rūpaṁ sotāyatanaṁ.
9 Katamaṁ taṁ rūpaṁ sotāyatanaṁ? Yaṁ sotaṁ catunnaṁ mahābhūtānaṁ upādāya pasādo attabhāvapariyāpanno anidassano sappaṭigho, yaṁ sotaṁ anidassanaṁ sappaṭighaṁ saddamhi anidassanamhi sappaṭighamhi paṭihaññi vā paṭihaññati vā paṭihaññissati vā paṭihaññe vā, sotaṁpetaṁ sotāyatanampetaṁ sotadhātupesā sotindriyampetaṁ lokopeso dvārāpesā samuddopeso paṇḍaraṁpetaṁ khettampetaṁ vatthuṁpetaṁ orimaṁ tīraṁpetaṁ suñño gāmopeso—idaṁ taṁ rūpaṁ sotāyatanaṁ.
10 Katamaṁ taṁ rūpaṁ sotāyatanaṁ? Yaṁ sotaṁ catunnaṁ mahābhūtānaṁ upādāya pasādo attabhāvapariyāpanno anidassano sappaṭigho, yaṁ sotaṁ nissāya saddaṁ ārabbha sotasamphasso uppajji vā uppajjati vā uppajjissati vā uppajje vā …pe… yaṁ sotaṁ nissāya saddaṁ ārabbha sotasamphassajā vedanā …pe… saññā …pe… cetanā …pe… sotaviññāṇaṁ uppajji vā uppajjati vā uppajjissati vā uppajje vā …pe… yaṁ sotaṁ nissāya saddārammaṇo sotasamphasso uppajji vā uppajjati vā uppajjissati vā uppajje vā …pe… yaṁ sotaṁ nissāya saddārammaṇā sotasamphassajā vedanā …pe… saññā …pe… cetanā …pe… sotaviññāṇaṁ uppajji vā uppajjati vā uppajjissati vā uppajje vā, sotaṁpetaṁ sotāyatanampetaṁ sotadhātupesā sotindriyampetaṁ lokopeso dvārāpesā samuddopeso paṇḍaraṁpetaṁ khettampetaṁ vatthuṁpetaṁ orimaṁ tīraṁpetaṁ suñño gāmopeso—idaṁ taṁ rūpaṁ sotāyatanaṁ.
11 Katamaṁ taṁ rūpaṁ ghānāyatanaṁ? Yaṁ ghānaṁ catunnaṁ mahābhūtānaṁ upādāya pasādo attabhāvapariyāpanno anidassano sappaṭigho, yena ghānena anidassanena sappaṭighena gandhaṁ anidassanaṁ sappaṭighaṁ ghāyi vā ghāyati vā ghāyissati vā ghāye vā, ghānaṁpetaṁ ghānāyatanampetaṁ ghānadhātupesā ghānindriyampetaṁ lokopeso dvārāpesā samuddopeso paṇḍaraṁpetaṁ khettampetaṁ vatthuṁpetaṁ orimaṁ tīraṁpetaṁ suñño gāmopeso—idaṁ taṁ rūpaṁ ghānāyatanaṁ.
12 Katamaṁ taṁ rūpaṁ ghānāyatanaṁ? Yaṁ ghānaṁ catunnaṁ mahābhūtānaṁ upādāya pasādo attabhāvapariyāpanno anidassano sappaṭigho, yamhi ghānamhi anidassanamhi sappaṭighamhi gandho anidassano sappaṭigho paṭihaññi vā paṭihaññati vā paṭihaññissati vā paṭihaññe vā, ghānaṁpetaṁ ghānāyatanampetaṁ ghānadhātupesā ghānindriyampetaṁ lokopeso dvārāpesā samuddopeso paṇḍaraṁpetaṁ khettampetaṁ vatthuṁpetaṁ orimaṁ tīraṁpetaṁ suñño gāmopeso—idaṁ taṁ rūpaṁ ghānāyatanaṁ.
13 Katamaṁ taṁ rūpaṁ ghānāyatanaṁ? Yaṁ ghānaṁ catunnaṁ mahābhūtānaṁ upādāya pasādo attabhāvapariyāpanno anidassano sappaṭigho, yaṁ ghānaṁ anidassanaṁ sappaṭighaṁ gandhamhi anidassanamhi sappaṭighamhi paṭihaññi vā paṭihaññati vā paṭihaññissati vā paṭihaññe vā, ghānaṁpetaṁ ghānāyatanampetaṁ ghānadhātupesā ghānindriyampetaṁ lokopeso dvārāpesā samuddopeso paṇḍaraṁpetaṁ khettampetaṁ vatthuṁpetaṁ orimaṁ tīraṁpetaṁ suñño gāmopeso—idaṁ taṁ rūpaṁ ghānāyatanaṁ.
14 Katamaṁ taṁ rūpaṁ ghānāyatanaṁ? Yaṁ ghānaṁ catunnaṁ mahābhūtānaṁ upādāya pasādo attabhāvapariyāpanno anidassano sappaṭigho, yaṁ ghānaṁ nissāya gandhaṁ ārabbha ghānasamphasso uppajji vā uppajjati vā uppajjissati vā uppajje vā …pe… yaṁ ghānaṁ nissāya gandhaṁ ārabbha ghānasamphassajā vedanā …pe… saññā …pe… cetanā …pe… ghānaviññāṇaṁ uppajji vā uppajjati vā uppajjissati vā uppajje vā …pe… yaṁ ghānaṁ nissāya gandhārammaṇo ghānasamphasso uppajji vā uppajjati vā uppajjissati vā uppajje vā …pe… yaṁ ghānaṁ nissāya gandhārammaṇā ghānasamphassajā vedanā …pe… saññā …pe… cetanā …pe… ghānaviññāṇaṁ uppajji vā uppajjati vā uppajjissati vā uppajje vā, ghānaṁpetaṁ ghānāyatanampetaṁ ghānadhātupesā ghānindriyampetaṁ lokopeso dvārāpesā samuddopeso paṇḍaraṁpetaṁ khettampetaṁ vatthuṁpetaṁ orimaṁ tīraṁpetaṁ suñño gāmopeso—idaṁ taṁ rūpaṁ ghānāyatanaṁ.
15 Katamaṁ taṁ rūpaṁ jivhāyatanaṁ? Yā jivhā catunnaṁ mahābhūtānaṁ upādāya pasādo attabhāvapariyāpanno anidassano sappaṭigho, yāya jivhāya anidassanāya sappaṭighāya rasaṁ anidassanaṁ sappaṭighaṁ sāyi vā sāyati vā sāyissati vā sāye vā, jivhāpesā jivhāyatanaṁpetaṁ jivhādhātupesā jivhindriyampetaṁ lokopeso dvārāpesā samuddopeso paṇḍaraṁpetaṁ khettampetaṁ vatthuṁpetaṁ orimaṁ tīraṁpetaṁ suñño gāmopeso—idaṁ taṁ rūpaṁ jivhāyatanaṁ.
16 Katamaṁ taṁ rūpaṁ jivhāyatanaṁ? Yā jivhā catunnaṁ mahābhūtānaṁ upādāya pasādo attabhāvapariyāpanno anidassano sappaṭigho, yāya jivhāya anidassanāya sappaṭighāya raso anidassano sappaṭigho paṭihaññi vā paṭihaññati vā paṭihaññissati vā paṭihaññe vā, jivhāpesā jivhāyatanaṁpetaṁ jivhādhātupesā jivhindriyampetaṁ lokopeso dvārāpesā samuddopeso paṇḍaraṁpetaṁ khettampetaṁ vatthuṁpetaṁ orimaṁ tīraṁpetaṁ suñño gāmopeso—idaṁ taṁ rūpaṁ jivhāyatanaṁ.
17 Katamaṁ taṁ rūpaṁ jivhāyatanaṁ? Yā jivhā catunnaṁ mahābhūtānaṁ upādāya pasādo attabhāvapariyāpanno anidassano sappaṭigho, yā jivhā anidassanā sappaṭighā rasamhi anidassanamhi sappaṭighamhi paṭihaññi vā paṭihaññati vā paṭihaññissati vā paṭihaññe vā, jivhāpesā jivhāyatanaṁpetaṁ jivhādhātupesā jivhindriyampetaṁ lokopeso dvārāpesā samuddopeso paṇḍaraṁpetaṁ khettampetaṁ vatthuṁpetaṁ orimaṁ tīraṁpetaṁ suñño gāmopeso—idaṁ taṁ rūpaṁ jivhāyatanaṁ.
18 Katamaṁ taṁ rūpaṁ jivhāyatanaṁ? Yā jivhā catunnaṁ mahābhūtānaṁ upādāya pasādo attabhāvapariyāpanno anidassano sappaṭigho, yaṁ jivhaṁ nissāya rasaṁ ārabbha jivhāsamphasso uppajji vā uppajjati vā uppajjissati vā uppajje vā …pe… yaṁ jivhaṁ nissāya rasaṁ ārabbha jivhāsamphassajā vedanā …pe… saññā …pe… cetanā …pe… jivhāviññāṇaṁ uppajji vā uppajjati vā uppajjissati vā uppajje vā …pe… yaṁ jivhaṁ nissāya rasārammaṇo jivhāsamphasso uppajji vā uppajjati vā uppajjissati vā uppajje vā …pe… yaṁ jivhaṁ nissāya rasārammaṇā jivhāsamphassajā vedanā …pe… saññā …pe… cetanā …pe… jivhāviññāṇaṁ uppajji vā uppajjati vā uppajjissati vā uppajje vā, jivhāpesā jivhāyatanaṁpetaṁ jivhādhātupesā jivhindriyampetaṁ lokopeso dvārāpesā samuddopeso paṇḍaraṁpetaṁ khettampetaṁ vatthuṁpetaṁ orimaṁ tīraṁpetaṁ suñño gāmopeso—idaṁ taṁ rūpaṁ jivhāyatanaṁ.
19 Katamaṁ taṁ rūpaṁ kāyāyatanaṁ? Yo kāyo catunnaṁ mahābhūtānaṁ upādāya pasādo attabhāvapariyāpanno anidassano sappaṭigho, yena kāyena anidassanena sappaṭighena phoṭṭhabbaṁ anidassanasappaṭighaṁ phusi vā phusati vā phusissati vā phuse vā, kāyopeso kāyāyatanampetaṁ kāyadhātupesā kāyindriyampetaṁ lokopeso dvārāpesā samuddopeso paṇḍaraṁpetaṁ khettampetaṁ vatthuṁpetaṁ orimaṁ tīraṁpetaṁ suñño gāmopeso—idaṁ taṁ rūpaṁ kāyāyatanaṁ.
20 Katamaṁ taṁ rūpaṁ kāyāyatanaṁ? Yo kāyo catunnaṁ mahābhūtānaṁ upādāya pasādo attabhāvapariyāpanno anidassano sappaṭigho, yamhi kāyamhi anidassanamhi sappaṭighamhi phoṭṭhabbo anidassano sappaṭigho paṭihaññi vā paṭihaññati vā paṭihaññissati vā paṭihaññe vā, kāyopeso kāyāyatanampetaṁ kāyadhātupesā kāyindriyampetaṁ lokopeso dvārāpesā samuddopeso paṇḍaraṁpetaṁ khettampetaṁ vatthuṁpetaṁ orimaṁ tīraṁpetaṁ suñño gāmopeso—idaṁ taṁ rūpaṁ kāyāyatanaṁ.
21 Katamaṁ taṁ rūpaṁ kāyāyatanaṁ? Yo kāyo catunnaṁ mahābhūtānaṁ upādāya pasādo attabhāvapariyāpanno anidassano sappaṭigho, yo kāyo anidassano sappaṭigho phoṭṭhabbamhi anidassanamhi sappaṭighamhi paṭihaññi vā paṭihaññati vā paṭihaññissati vā paṭihaññe vā, kāyopeso kāyāyatanampetaṁ kāyadhātupesā kāyindriyampetaṁ lokopeso dvārāpesā samuddopeso paṇḍaraṁpetaṁ khettampetaṁ vatthuṁpetaṁ orimaṁ tīraṁpetaṁ suñño gāmopeso—idaṁ taṁ rūpaṁ kāyāyatanaṁ.
22 Katamaṁ taṁ rūpaṁ kāyāyatanaṁ? Yo kāyo catunnaṁ mahābhūtānaṁ upādāya pasādo attabhāvapariyāpanno anidassano sappaṭigho, yaṁ kāyaṁ nissāya phoṭṭhabbaṁ ārabbha kāyasamphasso uppajji vā uppajjati vā uppajjissati vā uppajje vā …pe… yaṁ kāyaṁ nissāya phoṭṭhabbaṁ ārabbha kāyasamphassajā vedanā …pe… saññā …pe… cetanā …pe… kāyaviññāṇaṁ uppajji vā uppajjati vā uppajjissati vā uppajje vā …pe… yaṁ kāyaṁ nissāya phoṭṭhabbārammaṇo kāyasamphasso uppajji vā uppajjati vā uppajjissati vā uppajje vā …pe… yaṁ kāyaṁ nissāya phoṭṭhabbārammaṇā kāyasamphassajā vedanā …pe… saññā …pe… cetanā …pe… kāyaviññāṇaṁ uppajji vā uppajjati vā uppajjissati vā uppajje vā, kāyopeso kāyāyatanampetaṁ kāyadhātupesā kāyindriyampetaṁ lokopeso dvārāpesā samuddopeso paṇḍaraṁpetaṁ khettampetaṁ vatthuṁpetaṁ orimaṁ tīraṁpetaṁ suñño gāmopeso—idaṁ taṁ rūpaṁ kāyāyatanaṁ.
23 Katamaṁ taṁ rūpaṁ rūpāyatanaṁ? Yaṁ rūpaṁ catunnaṁ mahābhūtānaṁ upādāya vaṇṇanibhā sanidassanaṁ sappaṭighaṁ nīlaṁ pītakaṁ lohitakaṁ odātaṁ kāḷakaṁ mañjiṭṭhakaṁ hari harivaṇṇaṁ ambaṅkuravaṇṇaṁ dīghaṁ rassaṁ aṇuṁ thūlaṁ vaṭṭaṁ parimaṇḍalaṁ caturaṁsaṁ chaḷaṁsaṁ aṭṭhaṁsaṁ soḷasaṁsaṁ ninnaṁ thalaṁ chāyā ātapo āloko andhakāro abbhā mahikā dhūmo rajo candamaṇḍalassa vaṇṇanibhā sūriyamaṇḍalassa vaṇṇanibhā tārakarūpānaṁ vaṇṇanibhā ādāsamaṇḍalassa vaṇṇanibhā maṇisaṅkhamuttāveḷuriyassa vaṇṇanibhā jātarūparajatassa vaṇṇanibhā, yaṁ vā panaññampi atthi rūpaṁ catunnaṁ mahābhūtānaṁ upādāya vaṇṇanibhā sanidassanaṁ sappaṭighaṁ, yaṁ rūpaṁ sanidassanaṁ sappaṭighaṁ cakkhunā anidassanena sappaṭighena passi vā passati vā passissati vā passe vā, rūpaṁpetaṁ rūpāyatanampetaṁ rūpadhātupesā—idaṁ taṁ rūpaṁ rūpāyatanaṁ.
24 Katamaṁ taṁ rūpaṁ rūpāyatanaṁ? Yaṁ rūpaṁ catunnaṁ mahābhūtānaṁ upādāya vaṇṇanibhā sanidassanaṁ sappaṭighaṁ nīlaṁ pītakaṁ lohitakaṁ odātaṁ kāḷakaṁ mañjiṭṭhakaṁ hari harivaṇṇaṁ ambaṅkuravaṇṇaṁ dīghaṁ rassaṁ aṇuṁ thūlaṁ vaṭṭaṁ parimaṇḍalaṁ caturaṁsaṁ chaḷaṁsaṁ aṭṭhaṁsaṁ soḷasaṁsaṁ ninnaṁ thalaṁ chāyā ātapo āloko andhakāro abbhā mahikā dhūmo rajo candamaṇḍalassa vaṇṇanibhā sūriyamaṇḍalassa vaṇṇanibhā tārakarūpānaṁ vaṇṇanibhā ādāsamaṇḍalassa vaṇṇanibhā maṇisaṅkhamuttāveḷuriyassa vaṇṇanibhā jātarūparajatassa vaṇṇanibhā, yaṁ vā panaññampi atthi rūpaṁ catunnaṁ mahābhūtānaṁ upādāya vaṇṇanibhā sanidassanaṁ sappaṭighaṁ, yamhi rūpamhi sanidassanamhi sappaṭighamhi cakkhuṁ anidassanaṁ sappaṭighaṁ paṭihaññi vā paṭihaññati vā paṭihaññissati vā paṭihaññe vā, rūpaṁpetaṁ rūpāyatanampetaṁ rūpadhātupesā—idaṁ taṁ rūpaṁ rūpāyatanaṁ.
25 Katamaṁ taṁ rūpaṁ rūpāyatanaṁ? Yaṁ rūpaṁ catunnaṁ mahābhūtānaṁ upādāya vaṇṇanibhā sanidassanaṁ sappaṭighaṁ nīlaṁ pītakaṁ lohitakaṁ odātaṁ kāḷakaṁ mañjiṭṭhakaṁ hari harivaṇṇaṁ ambaṅkuravaṇṇaṁ dīghaṁ rassaṁ aṇuṁ thūlaṁ vaṭṭaṁ parimaṇḍalaṁ caturaṁsaṁ chaḷaṁsaṁ aṭṭhaṁsaṁ soḷasaṁsaṁ ninnaṁ thalaṁ chāyā ātapo āloko andhakāro abbhā mahikā dhūmo rajo candamaṇḍalassa vaṇṇanibhā sūriyamaṇḍalassa vaṇṇanibhā tārakarūpānaṁ vaṇṇanibhā ādāsamaṇḍalassa vaṇṇanibhā maṇisaṅkhamuttāveḷuriyassa vaṇṇanibhā jātarūparajatassa vaṇṇanibhā, yaṁ vā panaññampi atthi rūpaṁ catunnaṁ mahābhūtānaṁ upādāya vaṇṇanibhā sanidassanaṁ sappaṭighaṁ, yaṁ rūpaṁ sanidassanaṁ sappaṭighaṁ cakkhumhi anidassanamhi sappaṭighamhi paṭihaññi vā paṭihaññati vā paṭihaññissati vā paṭihaññe vā, rūpaṁpetaṁ rūpāyatanampetaṁ rūpadhātupesā—idaṁ taṁ rūpaṁ rūpāyatanaṁ.
26 Katamaṁ taṁ rūpaṁ rūpāyatanaṁ? Yaṁ rūpaṁ catunnaṁ mahābhūtānaṁ upādāya vaṇṇanibhā sanidassanaṁ sappaṭighaṁ nīlaṁ pītakaṁ lohitakaṁ odātaṁ kāḷakaṁ mañjiṭṭhakaṁ hari harivaṇṇaṁ ambaṅkuravaṇṇaṁ dīghaṁ rassaṁ aṇuṁ thūlaṁ vaṭṭaṁ parimaṇḍalaṁ caturaṁsaṁ chaḷaṁsaṁ aṭṭhaṁsaṁ soḷasaṁsaṁ ninnaṁ thalaṁ chāyā ātapo āloko andhakāro abbhā mahikā dhūmo rajo candamaṇḍalassa vaṇṇanibhā sūriyamaṇḍalassa vaṇṇanibhā tārakarūpānaṁ vaṇṇanibhā ādāsamaṇḍalassa vaṇṇanibhā maṇisaṅkhamuttāveḷuriyassa vaṇṇanibhā jātarūparajatassa vaṇṇanibhā, yaṁ vā panaññampi atthi rūpaṁ catunnaṁ mahābhūtānaṁ upādāya vaṇṇanibhā sanidassanaṁ sappaṭighaṁ, yaṁ rūpaṁ ārabbha cakkhuṁ nissāya cakkhusamphasso uppajji vā uppajjati vā uppajjissati vā uppajje vā …pe… yaṁ rūpaṁ ārabbha cakkhuṁ nissāya cakkhusamphassajā vedanā …pe… saññā …pe… cetanā …pe… cakkhuviññāṇaṁ uppajji vā uppajjati vā uppajjissati vā uppajje vā …pe… yaṁ rūpārammaṇo cakkhuṁ nissāya cakkhusamphasso uppajji vā uppajjati vā uppajjissati vā uppajje vā …pe… yaṁ rūpārammaṇā cakkhuṁ nissāya cakkhusamphassajā vedanā …pe… saññā …pe… cetanā …pe… cakkhuviññāṇaṁ uppajji vā uppajjati vā uppajjissati vā uppajje vā, rūpaṁpetaṁ rūpāyatanampetaṁ rūpadhātupesā—idaṁ taṁ rūpaṁ rūpāyatanaṁ.
27 Katamaṁ taṁ rūpaṁ saddāyatanaṁ? Yo saddo catunnaṁ mahābhūtānaṁ upādāya anidassano sappaṭigho bherisaddo mudiṅgasaddo saṅkhasaddo paṇavasaddo gītasaddo vāditasaddo sammasaddo pāṇisaddo sattānaṁ nigghosasaddo dhātūnaṁ sannighātasaddo vātasaddo udakasaddo manussasaddo amanussasaddo, yo vā panaññopi atthi saddo catunnaṁ mahābhūtānaṁ upādāya anidassano sappaṭigho, yaṁ saddaṁ anidassanaṁ sappaṭighaṁ sotena anidassanena sappaṭighena suṇi vā suṇāti vā suṇissati vā suṇe vā, saddopeso saddāyatanampetaṁ saddadhātupesā—idaṁ taṁ rūpaṁ saddāyatanaṁ.
28 Katamaṁ taṁ rūpaṁ saddāyatanaṁ? Yo saddo catunnaṁ mahābhūtānaṁ upādāya anidassano sappaṭigho bherisaddo mudiṅgasaddo saṅkhasaddo paṇavasaddo gītasaddo vāditasaddo sammasaddo pāṇisaddo sattānaṁ nigghosasaddo dhātūnaṁ sannighātasaddo vātasaddo udakasaddo manussasaddo amanussasaddo, yo vā panaññopi atthi saddo catunnaṁ mahābhūtānaṁ upādāya anidassano sappaṭigho, yamhi saddamhi anidassanamhi sappaṭighamhi sotaṁ anidassanaṁ sappaṭighaṁ paṭihaññi vā paṭihaññati vā paṭihaññissati vā paṭihaññe vā, saddopeso saddāyatanampetaṁ saddadhātupesā—idaṁ taṁ rūpaṁ saddāyatanaṁ.
29 Katamaṁ taṁ rūpaṁ saddāyatanaṁ? Yo saddo catunnaṁ mahābhūtānaṁ upādāya anidassano sappaṭigho bherisaddo mudiṅgasaddo saṅkhasaddo paṇavasaddo gītasaddo vāditasaddo sammasaddo pāṇisaddo sattānaṁ nigghosasaddo dhātūnaṁ sannighātasaddo vātasaddo udakasaddo manussasaddo amanussasaddo, yo vā panaññopi atthi saddo catunnaṁ mahābhūtānaṁ upādāya anidassano sappaṭigho, yo saddo anidassano sappaṭigho sotamhi anidassanamhi sappaṭighamhi paṭihaññi vā paṭihaññati vā paṭihaññissati vā paṭihaññe vā, saddopeso saddāyatanampetaṁ saddadhātupesā—idaṁ taṁ rūpaṁ saddāyatanaṁ.
30 Katamaṁ taṁ rūpaṁ saddāyatanaṁ? Yo saddo catunnaṁ mahābhūtānaṁ upādāya anidassano sappaṭigho bherisaddo mudiṅgasaddo saṅkhasaddo paṇavasaddo gītasaddo vāditasaddo sammasaddo pāṇisaddo sattānaṁ nigghosasaddo dhātūnaṁ sannighātasaddo vātasaddo udakasaddo manussasaddo amanussasaddo, yo vā panaññopi atthi saddo catunnaṁ mahābhūtānaṁ upādāya anidassano sappaṭigho, yaṁ saddaṁ ārabbha sotaṁ nissāya sotasamphasso uppajji vā uppajjati vā uppajjissati vā uppajje vā …pe… yaṁ saddaṁ ārabbha sotaṁ nissāya sotasamphassajā vedanā …pe… saññā …pe… cetanā …pe… sotaviññāṇaṁ uppajji vā uppajjati vā uppajjissati vā uppajje vā …pe… yaṁ saddārammaṇo sotaṁ nissāya sotasamphasso uppajji vā uppajjati vā uppajjissati vā uppajje vā …pe… yaṁ saddārammaṇā sotaṁ nissāya sotasamphassajā vedanā …pe… saññā …pe… cetanā …pe… sotaviññāṇaṁ uppajji vā uppajjati vā uppajjissati vā uppajje vā, saddopeso saddāyatanampetaṁ saddadhātupesā—idaṁ taṁ rūpaṁ saddāyatanaṁ.
31 Katamaṁ taṁ rūpaṁ gandhāyatanaṁ? Yo gandho catunnaṁ mahābhūtānaṁ upādāya anidassano sappaṭigho mūlagandho sāragandho tacagandho pattagandho pupphagandho phalagandho āmakagandho vissagandho sugandho duggandho, yo vā panaññopi atthi gandho catunnaṁ mahābhūtānaṁ upādāya anidassano sappaṭigho, yaṁ gandhaṁ anidassanaṁ sappaṭighaṁ ghānena anidassanena sappaṭighena ghāyi vā ghāyati vā ghāyissati vā ghāye vā, gandhopeso gandhāyatanampetaṁ gandhadhātupesā—idaṁ taṁ rūpaṁ gandhāyatanaṁ.
32 Katamaṁ taṁ rūpaṁ gandhāyatanaṁ? Yo gandho catunnaṁ mahābhūtānaṁ upādāya anidassano sappaṭigho mūlagandho sāragandho tacagandho pattagandho pupphagandho phalagandho āmakagandho vissagandho sugandho duggandho, yo vā panaññopi atthi gandho catunnaṁ mahābhūtānaṁ upādāya anidassano sappaṭigho, yamhi gandhamhi anidassanamhi sappaṭighamhi ghānaṁ anidassanaṁ sappaṭighaṁ paṭihaññi vā paṭihaññati vā paṭihaññissati vā paṭihaññe vā, gandhopeso gandhāyatanampetaṁ gandhadhātupesā—idaṁ taṁ rūpaṁ gandhāyatanaṁ.
33 Katamaṁ taṁ rūpaṁ gandhāyatanaṁ? Yo gandho catunnaṁ mahābhūtānaṁ upādāya anidassano sappaṭigho mūlagandho sāragandho tacagandho pattagandho pupphagandho phalagandho āmakagandho vissagandho sugandho duggandho, yo vā panaññopi atthi gandho catunnaṁ mahābhūtānaṁ upādāya anidassano sappaṭigho, yo gandho anidassano sappaṭigho ghānamhi anidassanamhi sappaṭighamhi paṭihaññi vā paṭihaññati vā paṭihaññissati vā paṭihaññe vā, gandhopeso gandhāyatanampetaṁ gandhadhātupesā—idaṁ taṁ rūpaṁ gandhāyatanaṁ.
34 Katamaṁ taṁ rūpaṁ gandhāyatanaṁ? Yo gandho catunnaṁ mahābhūtānaṁ upādāya anidassano sappaṭigho mūlagandho sāragandho tacagandho pattagandho pupphagandho phalagandho āmakagandho vissagandho sugandho duggandho, yo vā panaññopi atthi gandho catunnaṁ mahābhūtānaṁ upādāya anidassano sappaṭigho, yaṁ gandhaṁ ārabbha ghānaṁ nissāya ghānasamphasso uppajji vā uppajjati vā uppajjissati vā uppajje vā …pe… yaṁ gandhaṁ ārabbha ghānaṁ nissāya ghānasamphassajā vedanā …pe… saññā …pe… cetanā …pe… ghānaviññāṇaṁ uppajji vā uppajjati vā uppajjissati vā uppajje vā …pe… yaṁ gandhārammaṇo ghānaṁ nissāya ghānasamphasso uppajji vā uppajjati vā uppajjissati vā uppajje vā …pe… yaṁ gandhārammaṇā ghānaṁ nissāya ghānasamphassajā vedanā …pe… saññā …pe… cetanā …pe… ghānaviññāṇaṁ uppajji vā uppajjati vā uppajjissati vā uppajje vā, gandhopeso gandhāyatanampetaṁ gandhadhātupesā—idaṁ taṁ rūpaṁ gandhāyatanaṁ.
35 Katamaṁ taṁ rūpaṁ rasāyatanaṁ? Yo raso catunnaṁ mahābhūtānaṁ upādāya anidassano sappaṭigho mūlaraso khandharaso tacaraso pattaraso puppharaso phalaraso ambilaṁ madhuraṁ tittakaṁ kaṭukaṁ loṇikaṁ khārikaṁ lambilaṁ kasāvo sādu asādu, yo vā panaññopi atthi raso catunnaṁ mahābhūtānaṁ upādāya anidassano sappaṭigho, yaṁ rasaṁ anidassanaṁ sappaṭighaṁ jivhāya anidassanāya sappaṭighāya sāyi vā sāyati vā sāyissati vā sāye vā, rasopeso rasāyatanampetaṁ rasadhātupesā—idaṁ taṁ rūpaṁ rasāyatanaṁ.
36 Katamaṁ taṁ rūpaṁ rasāyatanaṁ? Yo raso catunnaṁ mahābhūtānaṁ upādāya anidassano sappaṭigho mūlaraso khandharaso tacaraso pattaraso puppharaso phalaraso ambilaṁ madhuraṁ tittakaṁ kaṭukaṁ loṇikaṁ khārikaṁ lambilaṁ kasāvo sādu asādu, yo vā panaññopi atthi raso catunnaṁ mahābhūtānaṁ upādāya anidassano sappaṭigho, yamhi rasamhi anidassanamhi sappaṭighamhi jivhā anidassanā sappaṭighā paṭihaññi vā paṭihaññati vā paṭihaññissati vā paṭihaññe vā, rasopeso rasāyatanampetaṁ rasadhātupesā—idaṁ taṁ rūpaṁ rasāyatanaṁ.
37 Katamaṁ taṁ rūpaṁ rasāyatanaṁ? Yo raso catunnaṁ mahābhūtānaṁ upādāya anidassano sappaṭigho mūlaraso khandharaso tacaraso pattaraso puppharaso phalaraso ambilaṁ madhuraṁ tittakaṁ kaṭukaṁ loṇikaṁ khārikaṁ lambilaṁ kasāvo sādu asādu, yo vā panaññopi atthi raso catunnaṁ mahābhūtānaṁ upādāya anidassano sappaṭigho, yo raso anidassano sappaṭigho jivhāya anidassanāya sappaṭighāya paṭihaññi vā paṭihaññati vā paṭihaññissati vā paṭihaññe vā, rasopeso rasāyatanampetaṁ rasadhātupesā—idaṁ taṁ rūpaṁ rasāyatanaṁ.
38 Katamaṁ taṁ rūpaṁ rasāyatanaṁ? Yo raso catunnaṁ mahābhūtānaṁ upādāya anidassano sappaṭigho mūlaraso khandharaso tacaraso pattaraso puppharaso phalaraso ambilaṁ madhuraṁ tittakaṁ kaṭukaṁ loṇikaṁ khārikaṁ lambilaṁ kasāvo sādu asādu, yo vā panaññopi atthi raso catunnaṁ mahābhūtānaṁ upādāya anidassano sappaṭigho, yaṁ rasaṁ ārabbha jivhaṁ nissāya jivhāsamphasso uppajji vā uppajjati vā uppajjissati vā uppajje vā …pe… yaṁ rasaṁ ārabbha jivhaṁ nissāya jivhāsamphassajā vedanā …pe… saññā …pe… cetanā …pe… jivhāviññāṇaṁ uppajji vā uppajjati vā uppajjissati vā uppajje vā …pe… yaṁ rasārammaṇo jivhaṁ nissāya jivhāsamphasso uppajji vā uppajjati vā uppajjissati vā uppajje vā …pe… yaṁ rasārammaṇā jivhaṁ nissāya jivhāsamphassajā vedanā …pe… saññā …pe… cetanā …pe… jivhāviññāṇaṁ uppajji vā uppajjati vā uppajjissati vā uppajje vā, rasopeso rasāyatanampetaṁ rasadhātupesā—idaṁ taṁ rūpaṁ rasāyatanaṁ.
39 Katamaṁ taṁ rūpaṁ itthindriyaṁ? Yaṁ itthiyā itthiliṅgaṁ itthinimittaṁ itthikuttaṁ itthākappo itthattaṁ itthibhāvo—idaṁ taṁ rūpaṁ itthindriyaṁ.
40 Katamaṁ taṁ rūpaṁ purisindriyaṁ? Yaṁ purisassa purisaliṅgaṁ purisanimittaṁ purisakuttaṁ purisākappo purisattaṁ purisabhāvo—idaṁ taṁ rūpaṁ purisindriyaṁ.
41 Katamaṁ taṁ rūpaṁ jīvitindriyaṁ? Yo tesaṁ rūpīnaṁ dhammānaṁ āyu ṭhiti yapanā yāpanā iriyanā vattanā pālanā jīvitaṁ jīvitindriyaṁ—idaṁ taṁ rūpaṁ jīvitindriyaṁ.
42 Katamaṁ taṁ rūpaṁ kāyaviññatti? Yā kusalacittassa vā akusalacittassa vā abyākatacittassa vā abhikkamantassa vā paṭikkamantassa vā ālokentassa vā vilokentassa vā samiñjentassa vā pasārentassa vā kāyassa thambhanā santhambhanā santhambhitattaṁ viññatti viññāpanā viññāpitattaṁ—idaṁ taṁ rūpaṁ kāyaviññatti.
43 Katamaṁ taṁ rūpaṁ vacīviññatti? Yā kusalacittassa vā akusalacittassa vā abyākatacittassa vā vācā girā byappatho udīraṇaṁ ghoso ghosakammaṁ vācā vacībhedo—ayaṁ vuccati vācā. Yā tāya vācāya viññatti viññāpanā viññāpitattaṁ—idaṁ taṁ rūpaṁ vacīviññatti.
44 Katamaṁ taṁ rūpaṁ ākāsadhātu? Yo ākāso ākāsagataṁ aghaṁ aghagataṁ vivaro vivaragataṁ asamphuṭṭhaṁ catūhi mahābhūtehi—idaṁ taṁ rūpaṁ ākāsadhātu.
45 Katamaṁ taṁ rūpaṁ rūpassa lahutā? Yā rūpassa lahutā lahupariṇāmatā adandhanatā avitthanatā—idaṁ taṁ rūpaṁ rūpassa lahutā.
46 Katamaṁ taṁ rūpaṁ rūpassa mudutā? Yā rūpassa mudutā maddavatā akakkhaḷatā akathinatā—idaṁ taṁ rūpaṁ rūpassa mudutā.
47 Katamaṁ taṁ rūpaṁ rūpassa kammaññatā? Yā rūpassa kammaññatā kammaññattaṁ kammaññabhāvo—idaṁ taṁ rūpaṁ rūpassa kammaññatā.
48 Katamaṁ taṁ rūpaṁ rūpassa upacayo? Yo āyatanānaṁ ācayo, so rūpassa upacayo—idaṁ taṁ rūpaṁ rūpassa upacayo.
49 Katamaṁ taṁ rūpaṁ rūpassa santati? Yo rūpassa upacayo, sā rūpassa santati—idaṁ taṁ rūpaṁ rūpassa santati.
50 Katamaṁ taṁ rūpaṁ rūpassa jaratā? Yā rūpassa jarā jīraṇatā khaṇḍiccaṁ pāliccaṁ valittacatā āyuno saṁhāni indriyānaṁ paripāko—idaṁ taṁ rūpaṁ rūpassa jaratā.
51 Katamaṁ taṁ rūpaṁ rūpassa aniccatā? Yo rūpassa khayo vayo bhedo paribhedo aniccatā antaradhānaṁ—idaṁ taṁ rūpaṁ rūpassa aniccatā.
52 Katamaṁ taṁ rūpaṁ kabaḷīkāro āhāro? Odano kummāso sattu maccho maṁsaṁ khīraṁ dadhi sappi navanītaṁ telaṁ madhu phāṇitaṁ, yaṁ vā panaññampi atthi rūpaṁ yamhi yamhi janapade tesaṁ tesaṁ sattānaṁ mukhāsiyaṁ dantavikhādanaṁ galajjhoharaṇīyaṁ kucchivitthambhanaṁ, yāya ojāya sattā yāpenti—idaṁ taṁ rūpaṁ kabaḷīkāro āhāro.
Idaṁ taṁ rūpaṁ upādā.
Upādābhājanīyaṁ.
Rūpakaṇḍe paṭhamabhāṇavāro.
53 Katamaṁ taṁ rūpaṁ no upādā? Phoṭṭhabbāyatanaṁ, āpodhātu.
54 Katamaṁ taṁ rūpaṁ phoṭṭhabbāyatanaṁ? Pathavīdhātu tejodhātu vāyodhātu kakkhaḷaṁ mudukaṁ saṇhaṁ pharusaṁ sukhasamphassaṁ dukkhasamphassaṁ garukaṁ lahukaṁ, yaṁ phoṭṭhabbaṁ anidassanaṁ sappaṭighaṁ kāyena anidassanena sappaṭighena phusi vā phusati vā phusissati vā phuse vā phoṭṭhabbopeso phoṭṭhabbāyatanaṁpetaṁ phoṭṭhabbadhātupesā—idaṁ taṁ rūpaṁ phoṭṭhabbāyatanaṁ.
55 Katamaṁ taṁ rūpaṁ phoṭṭhabbāyatanaṁ? Pathavīdhātu tejodhātu vāyodhātu kakkhaḷaṁ mudukaṁ saṇhaṁ pharusaṁ sukhasamphassaṁ dukkhasamphassaṁ garukaṁ lahukaṁ, yamhi phoṭṭhabbamhi anidassanamhi sappaṭighamhi kāyo anidassano sappaṭigho paṭihaññi vā paṭihaññati vā paṭihaññissati vā paṭihaññe vā, phoṭṭhabbopeso phoṭṭhabbāyatanaṁpetaṁ phoṭṭhabbadhātupesā—idaṁ taṁ rūpaṁ phoṭṭhabbāyatanaṁ.
56 Katamaṁ taṁ rūpaṁ phoṭṭhabbāyatanaṁ? Pathavīdhātu tejodhātu vāyodhātu kakkhaḷaṁ mudukaṁ saṇhaṁ pharusaṁ sukhasamphassaṁ dukkhasamphassaṁ garukaṁ lahukaṁ, yo phoṭṭhabbo anidassano sappaṭigho kāyamhi anidassanamhi sappaṭighamhi paṭihaññi vā paṭihaññati vā paṭihaññissati vā paṭihaññe vā, phoṭṭhabbopeso phoṭṭhabbāyatanaṁpetaṁ phoṭṭhabbadhātupesā—idaṁ taṁ rūpaṁ phoṭṭhabbāyatanaṁ.
57 Katamaṁ taṁ rūpaṁ phoṭṭhabbāyatanaṁ? Pathavīdhātu tejodhātu vāyodhātu kakkhaḷaṁ mudukaṁ saṇhaṁ pharusaṁ sukhasamphassaṁ dukkhasamphassaṁ garukaṁ lahukaṁ, yaṁ phoṭṭhabbaṁ ārabbha kāyaṁ nissāya kāyasamphasso uppajji vā uppajjati vā uppajjissati vā uppajje vā …pe… yaṁ phoṭṭhabbaṁ ārabbha kāyaṁ nissāya kāyasamphassajā vedanā …pe… saññā …pe… cetanā …pe… kāyaviññāṇaṁ uppajji vā uppajjati vā uppajjissati vā uppajje vā …pe… yaṁ phoṭṭhabbārammaṇo kāyaṁ nissāya kāyasamphasso uppajji vā uppajjati vā uppajjissati vā uppajje vā …pe… yaṁ phoṭṭhabbārammaṇā kāyaṁ nissāya kāyasamphassajā vedanā …pe… saññā …pe… cetanā …pe… kāyaviññāṇaṁ uppajji vā uppajjati vā uppajjissati vā uppajje vā, phoṭṭhabbopeso phoṭṭhabbāyatanaṁpetaṁ phoṭṭhabbadhātupesā—idaṁ taṁ rūpaṁ phoṭṭhabbāyatanaṁ.
58 Katamaṁ taṁ rūpaṁ āpodhātu? Yaṁ āpo āpogataṁ sineho sinehagataṁ bandhanattaṁ rūpassa—idaṁ taṁ rūpaṁ āpodhātu.
Idaṁ taṁ rūpaṁ no upādā.
59 Katamaṁ taṁ rūpaṁ upādinnaṁ? Cakkhāyatanaṁ sotāyatanaṁ ghānāyatanaṁ jivhāyatanaṁ kāyāyatanaṁ itthindriyaṁ purisindriyaṁ jīvitindriyaṁ, yaṁ vā panaññampi atthi rūpaṁ kammassa katattā rūpāyatanaṁ gandhāyatanaṁ rasāyatanaṁ phoṭṭhabbāyatanaṁ ākāsadhātu āpodhātu rūpassa upacayo rūpassa santati kabaḷīkāro āhāro—idaṁ taṁ rūpaṁ upādinnaṁ.
60 Katamaṁ taṁ rūpaṁ anupādinnaṁ? Saddāyatanaṁ kāyaviññatti vacīviññatti rūpassa lahutā rūpassa mudutā rūpassa kammaññatā rūpassa jaratā rūpassa aniccatā, yaṁ vā panaññampi atthi rūpaṁ na kammassa katattā rūpāyatanaṁ gandhāyatanaṁ rasāyatanaṁ phoṭṭhabbāyatanaṁ ākāsadhātu āpodhātu rūpassa upacayo rūpassa santati kabaḷīkāro āhāro—idaṁ taṁ rūpaṁ anupādinnaṁ.
61 Katamaṁ taṁ rūpaṁ upādinnupādāniyaṁ? Cakkhāyatanaṁ …pe… kāyāyatanaṁ itthindriyaṁ purisindriyaṁ jīvitindriyaṁ, yaṁ vā panaññampi atthi rūpaṁ kammassa katattā rūpāyatanaṁ gandhāyatanaṁ rasāyatanaṁ phoṭṭhabbāyatanaṁ ākāsadhātu āpodhātu rūpassa upacayo rūpassa santati kabaḷīkāro āhāro—idaṁ taṁ rūpaṁ upādinnupādāniyaṁ.
62 Katamaṁ taṁ rūpaṁ anupādinnupādāniyaṁ? Saddāyatanaṁ kāyaviññatti vacīviññatti rūpassa lahutā rūpassa mudutā rūpassa kammaññatā rūpassa jaratā rūpassa aniccatā, yaṁ vā panaññampi atthi rūpaṁ na kammassa katattā, rūpāyatanaṁ gandhāyatanaṁ rasāyatanaṁ phoṭṭhabbāyatanaṁ ākāsadhātu āpodhātu rūpassa upacayo rūpassa santati kabaḷīkāro āhāro—idaṁ taṁ rūpaṁ anupādinnupādāniyaṁ.
63 Katamaṁ taṁ rūpaṁ sanidassanaṁ? Rūpāyatanaṁ—idaṁ taṁ rūpaṁ sanidassanaṁ.
64 Katamaṁ taṁ rūpaṁ anidassanaṁ? Cakkhāyatanaṁ …pe… kabaḷīkāro āhāro—idaṁ taṁ rūpaṁ anidassanaṁ.
65 Katamaṁ taṁ rūpaṁ sappaṭighaṁ? Cakkhāyatanaṁ sotāyatanaṁ ghānāyatanaṁ jivhāyatanaṁ kāyāyatanaṁ rūpāyatanaṁ saddāyatanaṁ gandhāyatanaṁ rasāyatanaṁ phoṭṭhabbāyatanaṁ—idaṁ taṁ rūpaṁ sappaṭighaṁ.
66 Katamaṁ taṁ rūpaṁ appaṭighaṁ? Itthindriyaṁ …pe… kabaḷīkāro āhāro—idaṁ taṁ rūpaṁ appaṭighaṁ.
67 Katamaṁ taṁ rūpaṁ indriyaṁ? Cakkhundriyaṁ sotindriyaṁ ghānindriyaṁ jivhindriyaṁ kāyindriyaṁ itthindriyaṁ purisindriyaṁ jīvitindriyaṁ—idaṁ taṁ rūpaṁ indriyaṁ.
68 Katamaṁ taṁ rūpaṁ na indriyaṁ? Rūpāyatanaṁ …pe… kabaḷīkāro āhāro—idaṁ taṁ rūpaṁ na indriyaṁ.
69 Katamaṁ taṁ rūpaṁ mahābhūtaṁ? Phoṭṭhabbāyatanaṁ āpodhātu—idaṁ taṁ rūpaṁ mahābhūtaṁ.
70 Katamaṁ taṁ rūpaṁ na mahābhūtaṁ? Cakkhāyatanaṁ …pe… kabaḷīkāro āhāro—idaṁ taṁ rūpaṁ na mahābhūtaṁ.
71 Katamaṁ taṁ rūpaṁ viññatti? Kāyaviññatti vacīviññatti—idaṁ taṁ rūpaṁ viññatti.
72 Katamaṁ taṁ rūpaṁ na viññatti? Cakkhāyatanaṁ …pe… kabaḷīkāro āhāro—idaṁ taṁ rūpaṁ na viññatti.
73 Katamaṁ taṁ rūpaṁ cittasamuṭṭhānaṁ? Kāyaviññatti vacīviññatti, yaṁ vā panaññampi atthi rūpaṁ cittajaṁ cittahetukaṁ cittasamuṭṭhānaṁ rūpāyatanaṁ saddāyatanaṁ gandhāyatanaṁ rasāyatanaṁ phoṭṭhabbāyatanaṁ ākāsadhātu āpodhātu rūpassa lahutā rūpassa mudutā rūpassa kammaññatā rūpassa upacayo rūpassa santati kabaḷīkāro āhāro—idaṁ taṁ rūpaṁ cittasamuṭṭhānaṁ.
74 Katamaṁ taṁ rūpaṁ na cittasamuṭṭhānaṁ? Cakkhāyatanaṁ …pe… kāyāyatanaṁ itthindriyaṁ purisindriyaṁ jīvitindriyaṁ rūpassa jaratā rūpassa aniccatā, yaṁ vā panaññampi atthi rūpaṁ na cittajaṁ na cittahetukaṁ na cittasamuṭṭhānaṁ rūpāyatanaṁ saddāyatanaṁ gandhāyatanaṁ rasāyatanaṁ phoṭṭhabbāyatanaṁ ākāsadhātu āpodhātu rūpassa lahutā rūpassa mudutā rūpassa kammaññatā rūpassa upacayo rūpassa santati kabaḷīkāro āhāro—idaṁ taṁ rūpaṁ na cittasamuṭṭhānaṁ.
75 Katamaṁ taṁ rūpaṁ cittasahabhu? Kāyaviññatti vacīviññatti—idaṁ taṁ rūpaṁ cittasahabhu.
76 Katamaṁ taṁ rūpaṁ na cittasahabhu? Cakkhāyatanaṁ …pe… kabaḷīkāro āhāro—idaṁ taṁ rūpaṁ na cittasahabhu.
77 Katamaṁ taṁ rūpaṁ cittānuparivatti? Kāyaviññatti vacīviññatti—idaṁ taṁ rūpaṁ cittānuparivatti.
78 Katamaṁ taṁ rūpaṁ na cittānuparivatti? Cakkhāyatanaṁ …pe… kabaḷīkāro āhāro—idaṁ taṁ rūpaṁ na cittānuparivatti.
79 Katamaṁ taṁ rūpaṁ ajjhattikaṁ? Cakkhāyatanaṁ …pe… kāyāyatanaṁ—idaṁ taṁ rūpaṁ ajjhattikaṁ.
80 Katamaṁ taṁ rūpaṁ bāhiraṁ? Rūpāyatanaṁ …pe… kabaḷīkāro āhāro—idaṁ taṁ rūpaṁ bāhiraṁ.
81 Katamaṁ taṁ rūpaṁ oḷārikaṁ? Cakkhāyatanaṁ …pe… phoṭṭhabbāyatanaṁ—idaṁ taṁ rūpaṁ oḷārikaṁ.
82 Katamaṁ taṁ rūpaṁ sukhumaṁ? Itthindriyaṁ …pe… kabaḷīkāro āhāro—idaṁ taṁ rūpaṁ sukhumaṁ.
83 Katamaṁ taṁ rūpaṁ dūre? Itthindriyaṁ …pe… kabaḷīkāro āhāro—idaṁ taṁ rūpaṁ dūre.
84 Katamaṁ taṁ rūpaṁ santike? Cakkhāyatanaṁ …pe… phoṭṭhabbāyatanaṁ—idaṁ taṁ rūpaṁ santike.
85 Katamaṁ taṁ rūpaṁ cakkhusamphassassa vatthu? Cakkhāyatanaṁ—idaṁ taṁ rūpaṁ cakkhusamphassassa vatthu.
86 Katamaṁ taṁ rūpaṁ cakkhusamphassassa na vatthu? Sotāyatanaṁ …pe… kabaḷīkāro āhāro—idaṁ taṁ rūpaṁ cakkhusamphassassa na vatthu.
87 Katamaṁ taṁ rūpaṁ cakkhusamphassajāya vedanāya …pe… saññāya …pe… cetanāya …pe… cakkhuviññāṇassa vatthu? Cakkhāyatanaṁ—idaṁ taṁ rūpaṁ cakkhuviññāṇassa vatthu.
88 Katamaṁ taṁ rūpaṁ cakkhuviññāṇassa na vatthu? Sotāyatanaṁ …pe… kabaḷīkāro āhāro—idaṁ taṁ rūpaṁ cakkhuviññāṇassa na vatthu.
89 Katamaṁ taṁ rūpaṁ sotasamphassassa …pe… ghānasamphassassa …pe… jivhāsamphassassa …pe… kāyasamphassassa vatthu? Kāyāyatanaṁ—idaṁ taṁ rūpaṁ kāyasamphassassa vatthu.
90 Katamaṁ taṁ rūpaṁ kāyasamphassassa na vatthu? Cakkhāyatanaṁ …pe… kabaḷīkāro āhāro—idaṁ taṁ rūpaṁ kāyasamphassassa na vatthu.
91 Katamaṁ taṁ rūpaṁ kāyasamphassajāya vedanāya …pe… saññāya …pe… cetanāya …pe… kāyaviññāṇassa vatthu? Kāyāyatanaṁ—idaṁ taṁ rūpaṁ kāyaviññāṇassa vatthu.
92 Katamaṁ taṁ rūpaṁ kāyaviññāṇassa na vatthu? Cakkhāyatanaṁ …pe… kabaḷīkāro āhāro—idaṁ taṁ rūpaṁ kāyaviññāṇassa na vatthu.
Vatthudukaṁ.
93 Katamaṁ taṁ rūpaṁ cakkhusamphassassa ārammaṇaṁ? Rūpāyatanaṁ—idaṁ taṁ rūpaṁ cakkhusamphassassa ārammaṇaṁ.
94 Katamaṁ taṁ rūpaṁ cakkhusamphassassa na ārammaṇaṁ? Cakkhāyatanaṁ …pe… kabaḷīkāro āhāro—idaṁ taṁ rūpaṁ cakkhusamphassassa na ārammaṇaṁ.
95 Katamaṁ taṁ rūpaṁ cakkhusamphassajāya vedanāya …pe… saññāya …pe… cetanāya …pe… cakkhuviññāṇassa ārammaṇaṁ? Rūpāyatanaṁ—idaṁ taṁ rūpaṁ cakkhuviññāṇassa ārammaṇaṁ.
96 Katamaṁ taṁ rūpaṁ cakkhuviññāṇassa na ārammaṇaṁ? Cakkhāyatanaṁ …pe… kabaḷīkāro āhāro—idaṁ taṁ rūpaṁ cakkhuviññāṇassa na ārammaṇaṁ.
97 Katamaṁ taṁ rūpaṁ sotasamphassassa …pe… ghānasamphassassa …pe… jivhāsamphassassa …pe… kāyasamphassassa ārammaṇaṁ? Phoṭṭhabbāyatanaṁ—idaṁ taṁ rūpaṁ kāyasamphassassa ārammaṇaṁ.
98 Katamaṁ taṁ rūpaṁ kāyasamphassassa na ārammaṇaṁ? Cakkhāyatanaṁ …pe… kabaḷīkāro āhāro—idaṁ taṁ rūpaṁ kāyasamphassassa na ārammaṇaṁ.
99 Katamaṁ taṁ rūpaṁ kāyasamphassajāya vedanāya …pe… saññāya …pe… cetanāya …pe… kāyaviññāṇassa ārammaṇaṁ? Phoṭṭhabbāyatanaṁ—idaṁ taṁ rūpaṁ kāyaviññāṇassa ārammaṇaṁ.
100 Katamaṁ taṁ rūpaṁ kāyaviññāṇassa na ārammaṇaṁ? Cakkhāyatanaṁ …pe… kabaḷīkāro āhāro—idaṁ taṁ rūpaṁ kāyaviññāṇassa na ārammaṇaṁ.
Ārammaṇadukaṁ.
101 Katamaṁ taṁ rūpaṁ cakkhāyatanaṁ? Yaṁ cakkhu catunnaṁ mahābhūtānaṁ upādāya pasādo …pe… suñño gāmopeso—idaṁ taṁ rūpaṁ cakkhāyatanaṁ.
102 Katamaṁ taṁ rūpaṁ na cakkhāyatanaṁ? Sotāyatanaṁ …pe… kabaḷīkāro āhāro—idaṁ taṁ rūpaṁ na cakkhāyatanaṁ.
103 Katamaṁ taṁ rūpaṁ sotāyatanaṁ …pe… ghānāyatanaṁ …pe… jivhāyatanaṁ …pe… kāyāyatanaṁ? Yo kāyo catunnaṁ mahābhūtānaṁ upādāya pasādo …pe… suñño gāmopeso—idaṁ taṁ rūpaṁ kāyāyatanaṁ.
104 Katamaṁ taṁ rūpaṁ na kāyāyatanaṁ? Cakkhāyatanaṁ …pe… kabaḷīkāro āhāro—idaṁ taṁ rūpaṁ na kāyāyatanaṁ.
105 Katamaṁ taṁ rūpaṁ rūpāyatanaṁ? Yaṁ rūpaṁ catunnaṁ mahābhūtānaṁ upādāya vaṇṇanibhā …pe… rūpadhātupesā—idaṁ taṁ rūpaṁ rūpāyatanaṁ.
106 Katamaṁ taṁ rūpaṁ na rūpāyatanaṁ? Cakkhāyatanaṁ …pe… kabaḷīkāro āhāro—idaṁ taṁ rūpaṁ na rūpāyatanaṁ.
107 Katamaṁ taṁ rūpaṁ saddāyatanaṁ …pe… gandhāyatanaṁ …pe… rasāyatanaṁ …pe… phoṭṭhabbāyatanaṁ? Pathavīdhātu …pe… phoṭṭhabbadhātupesā—idaṁ taṁ rūpaṁ phoṭṭhabbāyatanaṁ.
108 Katamaṁ taṁ rūpaṁ na phoṭṭhabbāyatanaṁ? Cakkhāyatanaṁ …pe… kabaḷīkāro āhāro—idaṁ taṁ rūpaṁ na phoṭṭhabbāyatanaṁ.
Āyatanadukaṁ.
109 Katamaṁ taṁ rūpaṁ cakkhudhātu? Cakkhāyatanaṁ—idaṁ taṁ rūpaṁ cakkhudhātu.
110 Katamaṁ taṁ rūpaṁ na cakkhudhātu? Sotāyatanaṁ …pe… kabaḷīkāro āhāro—idaṁ taṁ rūpaṁ na cakkhudhātu.
111 Katamaṁ taṁ rūpaṁ sotadhātu …pe… ghānadhātu …pe… jivhādhātu …pe… kāyadhātu? Kāyāyatanaṁ—idaṁ taṁ rūpaṁ kāyadhātu.
112 Katamaṁ taṁ rūpaṁ na kāyadhātu? Cakkhāyatanaṁ …pe… kabaḷīkāro āhāro—idaṁ taṁ rūpaṁ na kāyadhātu.
113 Katamaṁ taṁ rūpaṁ rūpadhātu? Rūpāyatanaṁ—idaṁ taṁ rūpaṁ rūpadhātu.
114 Katamaṁ taṁ rūpaṁ na rūpadhātu? Cakkhāyatanaṁ …pe… kabaḷīkāro āhāro—idaṁ taṁ rūpaṁ na rūpadhātu.
115 Katamaṁ taṁ rūpaṁ saddadhātu …pe… gandhadhātu …pe… rasadhātu …pe… phoṭṭhabbadhātu? Phoṭṭhabbāyatanaṁ—idaṁ taṁ rūpaṁ phoṭṭhabbadhātu.
116 Katamaṁ taṁ rūpaṁ na phoṭṭhabbadhātu? Cakkhāyatanaṁ …pe… kabaḷīkāro āhāro—idaṁ taṁ rūpaṁ na phoṭṭhabbadhātu.
Dhātudukaṁ.
117 Katamaṁ taṁ rūpaṁ cakkhundriyaṁ? Yaṁ cakkhu catunnaṁ mahābhūtānaṁ upādāya pasādo …pe… suñño gāmopeso—idaṁ taṁ rūpaṁ cakkhundriyaṁ.
118 Katamaṁ taṁ rūpaṁ na cakkhundriyaṁ? Sotāyatanaṁ …pe… kabaḷīkāro āhāro—idaṁ taṁ rūpaṁ na cakkhundriyaṁ.
119 Katamaṁ taṁ rūpaṁ sotindriyaṁ …pe… ghānindriyaṁ …pe… jivhindriyaṁ …pe… kāyindriyaṁ? Yo kāyo catunnaṁ mahābhūtānaṁ upādāya pasādo …pe… suñño gāmopeso—idaṁ taṁ rūpaṁ kāyindriyaṁ.
120 Katamaṁ taṁ rūpaṁ na kāyindriyaṁ? Cakkhāyatanaṁ …pe… kabaḷīkāro āhāro—idaṁ taṁ rūpaṁ na kāyindriyaṁ.
121 Katamaṁ taṁ rūpaṁ itthindriyaṁ? Yaṁ itthiyā itthiliṅgaṁ itthinimittaṁ itthikuttaṁ itthākappo itthattaṁ itthibhāvo—idaṁ taṁ rūpaṁ itthindriyaṁ.
122 Katamaṁ taṁ rūpaṁ na itthindriyaṁ? Cakkhāyatanaṁ …pe… kabaḷīkāro āhāro—idaṁ taṁ rūpaṁ na itthindriyaṁ.
123 Katamaṁ taṁ rūpaṁ purisindriyaṁ? Yaṁ purisassa purisaliṅgaṁ purisanimittaṁ purisakuttaṁ purisākappo purisattaṁ purisabhāvo—idaṁ taṁ rūpaṁ purisindriyaṁ.
124 Katamaṁ taṁ rūpaṁ na purisindriyaṁ? Cakkhāyatanaṁ …pe… kabaḷīkāro āhāro—idaṁ taṁ rūpaṁ na purisindriyaṁ.
125 Katamaṁ taṁ rūpaṁ jīvitindriyaṁ? Yo tesaṁ rūpīnaṁ dhammānaṁ āyu ṭhiti yapanā yāpanā iriyanā vattanā pālanā jīvitaṁ jīvitindriyaṁ—idaṁ taṁ rūpaṁ jīvitindriyaṁ.
126 Katamaṁ taṁ rūpaṁ na jīvitindriyaṁ? Cakkhāyatanaṁ …pe… kabaḷīkāro āhāro—idaṁ taṁ rūpaṁ na jīvitindriyaṁ.
Indriyadukaṁ.
127 Katamaṁ taṁ rūpaṁ kāyaviññatti? Yā kusalacittassa vā akusalacittassa vā abyākatacittassa vā abhikkamantassa vā paṭikkamantassa vā ālokentassa vā vilokentassa vā samiñjentassa vā pasārentassa vā kāyassa thambhanā santhambhanā santhambhitattaṁ viññatti viññāpanā viññāpitattaṁ—idaṁ taṁ rūpaṁ kāyaviññatti.
128 Katamaṁ taṁ rūpaṁ na kāyaviññatti? Cakkhāyatanaṁ …pe… kabaḷīkāro āhāro—idaṁ taṁ rūpaṁ na kāyaviññatti.
129 Katamaṁ taṁ rūpaṁ vacīviññatti? Yā kusalacittassa vā akusalacittassa vā abyākatacittassa vā vācā girā byappatho udīraṇaṁ ghoso ghosakammaṁ vācā vacībhedo, ayaṁ vuccati vācā. Yā tāya vācāya viññatti viññāpanā viññāpitattaṁ—idaṁ taṁ rūpaṁ vacīviññatti.
130 Katamaṁ taṁ rūpaṁ na vacīviññatti? Cakkhāyatanaṁ …pe… kabaḷīkāro āhāro—idaṁ taṁ rūpaṁ na vacīviññatti.
131 Katamaṁ taṁ rūpaṁ ākāsadhātu? Yo ākāso ākāsagataṁ aghaṁ aghagataṁ vivaro vivaragataṁ asamphuṭṭhaṁ catūhi mahābhūtehi—idaṁ taṁ rūpaṁ ākāsadhātu.
132 Katamaṁ taṁ rūpaṁ na ākāsadhātu? Cakkhāyatanaṁ …pe… kabaḷīkāro āhāro—idaṁ taṁ rūpaṁ na ākāsadhātu.
133 Katamaṁ taṁ rūpaṁ āpodhātu? Yaṁ āpo āpogataṁ sineho sinehagataṁ bandhanattaṁ rūpassa—idaṁ taṁ rūpaṁ āpodhātu.
134 Katamaṁ taṁ rūpaṁ na āpodhātu? Cakkhāyatanaṁ …pe… kabaḷīkāro āhāro—idaṁ taṁ rūpaṁ na āpodhātu.
135 Katamaṁ taṁ rūpaṁ rūpassa lahutā? Yā rūpassa lahutā lahupariṇāmatā adandhanatā avitthanatā—idaṁ taṁ rūpaṁ rūpassa lahutā.
136 Katamaṁ taṁ rūpaṁ rūpassa na lahutā? Cakkhāyatanaṁ …pe… kabaḷīkāro āhāro—idaṁ taṁ rūpaṁ rūpassa na lahutā.
137 Katamaṁ taṁ rūpaṁ rūpassa mudutā? Yā rūpassa mudutā maddavatā akakkhaḷatā akathinatā—idaṁ taṁ rūpaṁ rūpassa mudutā.
138 Katamaṁ taṁ rūpaṁ rūpassa na mudutā? Cakkhāyatanaṁ …pe… kabaḷīkāro āhāro—idaṁ taṁ rūpaṁ rūpassa na mudutā.
139 Katamaṁ taṁ rūpaṁ rūpassa kammaññatā? Yā rūpassa kammaññatā kammaññattaṁ kammaññabhāvo—idaṁ taṁ rūpaṁ rūpassa kammaññatā.
140 Katamaṁ taṁ rūpaṁ rūpassa na kammaññatā? Cakkhāyatanaṁ …pe… kabaḷīkāro āhāro—idaṁ taṁ rūpaṁ rūpassa na kammaññatā.
141 Katamaṁ taṁ rūpaṁ rūpassa upacayo? Yo āyatanānaṁ ācayo, so rūpassa upacayo—idaṁ taṁ rūpaṁ rūpassa upacayo.
142 Katamaṁ taṁ rūpaṁ rūpassa na upacayo? Cakkhāyatanaṁ …pe… kabaḷīkāro āhāro—idaṁ taṁ rūpaṁ rūpassa na upacayo.
143 Katamaṁ taṁ rūpaṁ rūpassa santati? Yo rūpassa upacayo, sā rūpassa santati—idaṁ taṁ rūpaṁ rūpassa santati.
144 Katamaṁ taṁ rūpaṁ rūpassa na santati? Cakkhāyatanaṁ …pe… kabaḷīkāro āhāro—idaṁ taṁ rūpaṁ rūpassa na santati.
145 Katamaṁ taṁ rūpaṁ rūpassa jaratā? Yā rūpassa jarā jīraṇatā khaṇḍiccaṁ pāliccaṁ valittacatā āyuno saṁhāni indriyānaṁ paripāko—idaṁ taṁ rūpaṁ rūpassa jaratā.
146 Katamaṁ taṁ rūpaṁ rūpassa na jaratā? Cakkhāyatanaṁ …pe… kabaḷīkāro āhāro—idaṁ taṁ rūpaṁ rūpassa na jaratā.
147 Katamaṁ taṁ rūpaṁ rūpassa aniccatā? Yo rūpassa khayo vayo bhedo paribhedo aniccatā antaradhānaṁ—idaṁ taṁ rūpaṁ rūpassa aniccatā.
148 Katamaṁ taṁ rūpaṁ rūpassa na aniccatā? Cakkhāyatanaṁ …pe… kabaḷīkāro āhāro—idaṁ taṁ rūpaṁ rūpassa na aniccatā.
149 Katamaṁ taṁ rūpaṁ kabaḷīkāro āhāro? Odano kummāso sattu maccho maṁsaṁ khīraṁ dadhi sappi navanītaṁ telaṁ madhu phāṇitaṁ, yaṁ vā panaññampi atthi rūpaṁ yamhi yamhi janapade tesaṁ tesaṁ sattānaṁ mukhāsiyaṁ dantavikhādanaṁ galajjhoharaṇīyaṁ kucchivitthambhanaṁ, yāya ojāya sattā yāpenti—idaṁ taṁ rūpaṁ kabaḷīkāro āhāro.
150 Katamaṁ taṁ rūpaṁ na kabaḷīkāro āhāro? Cakkhāyatanaṁ …pe… rūpassa aniccatā—idaṁ taṁ rūpaṁ na kabaḷīkāro āhāro.
Evaṁ duvidhena rūpasaṅgaho.
Sukhumarūpadukaṁ.
Dukaniddeso.
2.2.3.3. Tikaniddesa
151 Katamaṁ taṁ rūpaṁ ajjhattikaṁ upādā? Cakkhāyatanaṁ …pe… kāyāyatanaṁ—idaṁ taṁ rūpaṁ ajjhattikaṁ upādā.
152 Katamaṁ taṁ rūpaṁ bāhiraṁ upādā? Rūpāyatanaṁ …pe… kabaḷīkāro āhāro—idaṁ taṁ rūpaṁ bāhiraṁ upādā.
153 Katamaṁ taṁ rūpaṁ bāhiraṁ no upādā? Phoṭṭhabbāyatanaṁ āpodhātu—idaṁ taṁ rūpaṁ bāhiraṁ no upādā.
154 Katamaṁ taṁ rūpaṁ ajjhattikaṁ upādinnaṁ? Cakkhāyatanaṁ …pe… kāyāyatanaṁ—idaṁ taṁ rūpaṁ ajjhattikaṁ upādinnaṁ.
155 Katamaṁ taṁ rūpaṁ bāhiraṁ upādinnaṁ? Itthindriyaṁ purisindriyaṁ jīvitindriyaṁ, yaṁ vā panaññampi atthi rūpaṁ kammassa katattā rūpāyatanaṁ gandhāyatanaṁ rasāyatanaṁ phoṭṭhabbāyatanaṁ ākāsadhātu āpodhātu rūpassa upacayo rūpassa santati kabaḷīkāro āhāro—idaṁ taṁ rūpaṁ bāhiraṁ upādinnaṁ.
156 Katamaṁ taṁ rūpaṁ bāhiraṁ anupādinnaṁ? Saddāyatanaṁ kāyaviññatti vacīviññatti rūpassa lahutā rūpassa mudutā rūpassa kammaññatā rūpassa jaratā rūpassa aniccatā, yaṁ vā panaññampi atthi rūpaṁ na kammassa katattā rūpāyatanaṁ gandhāyatanaṁ rasāyatanaṁ phoṭṭhabbāyatanaṁ ākāsadhātu āpodhātu rūpassa upacayo rūpassa santati kabaḷīkāro āhāro—idaṁ taṁ rūpaṁ bāhiraṁ anupādinnaṁ.
157 Katamaṁ taṁ rūpaṁ ajjhattikaṁ upādinnupādāniyaṁ? Cakkhāyatanaṁ …pe… kāyāyatanaṁ—idaṁ taṁ rūpaṁ ajjhattikaṁ upādinnupādāniyaṁ.
158 Katamaṁ taṁ rūpaṁ bāhiraṁ upādinnupādāniyaṁ? Itthindriyaṁ purisindriyaṁ jīvitindriyaṁ, yaṁ vā panaññampi atthi rūpaṁ kammassa katattā rūpāyatanaṁ gandhāyatanaṁ rasāyatanaṁ phoṭṭhabbāyatanaṁ ākāsadhātu āpodhātu rūpassa upacayo rūpassa santati kabaḷīkāro āhāro—idaṁ taṁ rūpaṁ bāhiraṁ upādinnupādāniyaṁ.
159 Katamaṁ taṁ rūpaṁ bāhiraṁ anupādinnupādāniyaṁ? Saddāyatanaṁ kāyaviññatti vacīviññatti rūpassa lahutā rūpassa mudutā rūpassa kammaññatā rūpassa jaratā rūpassa aniccatā, yaṁ vā panaññampi atthi rūpaṁ na kammassa katattā rūpāyatanaṁ gandhāyatanaṁ rasāyatanaṁ phoṭṭhabbāyatanaṁ ākāsadhātu āpodhātu rūpassa upacayo rūpassa santati kabaḷīkāro āhāro—idaṁ taṁ rūpaṁ bāhiraṁ anupādinnupādāniyaṁ.
160 Katamaṁ taṁ rūpaṁ ajjhattikaṁ anidassanaṁ? Cakkhāyatanaṁ …pe… kāyāyatanaṁ—idaṁ taṁ rūpaṁ ajjhattikaṁ anidassanaṁ.
161 Katamaṁ taṁ rūpaṁ bāhiraṁ sanidassanaṁ? Rūpāyatanaṁ—idaṁ taṁ rūpaṁ bāhiraṁ sanidassanaṁ.
162 Katamaṁ taṁ rūpaṁ bāhiraṁ anidassanaṁ? Saddāyatanaṁ …pe… kabaḷīkāro āhāro—idaṁ taṁ rūpaṁ bāhiraṁ anidassanaṁ.
163 Katamaṁ taṁ rūpaṁ ajjhattikaṁ sappaṭighaṁ? Cakkhāyatanaṁ …pe… kāyāyatanaṁ—idaṁ taṁ rūpaṁ ajjhattikaṁ sappaṭighaṁ.
164 Katamaṁ taṁ rūpaṁ bāhiraṁ sappaṭighaṁ? Rūpāyatanaṁ …pe… phoṭṭhabbāyatanaṁ—idaṁ taṁ rūpaṁ bāhiraṁ sappaṭighaṁ.
165 Katamaṁ taṁ rūpaṁ bāhiraṁ appaṭighaṁ? Itthindriyaṁ …pe… kabaḷīkāro āhāro—idaṁ taṁ rūpaṁ bāhiraṁ appaṭighaṁ.
166 Katamaṁ taṁ rūpaṁ ajjhattikaṁ indriyaṁ? Cakkhundriyaṁ …pe… kāyindriyaṁ—idaṁ taṁ rūpaṁ ajjhattikaṁ indriyaṁ.
167 Katamaṁ taṁ rūpaṁ bāhiraṁ indriyaṁ? Itthindriyaṁ purisindriyaṁ jīvitindriyaṁ—idaṁ taṁ rūpaṁ bāhiraṁ indriyaṁ.
168 Katamaṁ taṁ rūpaṁ bāhiraṁ na indriyaṁ? Rūpāyatanaṁ …pe… kabaḷīkāro āhāro—idaṁ taṁ rūpaṁ bāhiraṁ na indriyaṁ.
169 Katamaṁ taṁ rūpaṁ ajjhattikaṁ na mahābhūtaṁ? Cakkhāyatanaṁ …pe… kāyāyatanaṁ—idaṁ taṁ rūpaṁ ajjhattikaṁ na mahābhūtaṁ.
170 Katamaṁ taṁ rūpaṁ bāhiraṁ mahābhūtaṁ? Phoṭṭhabbāyatanaṁ āpodhātu—idaṁ taṁ rūpaṁ bāhiraṁ mahābhūtaṁ.
171 Katamaṁ taṁ rūpaṁ bāhiraṁ na mahābhūtaṁ? Rūpāyatanaṁ …pe… kabaḷīkāro āhāro—idaṁ taṁ rūpaṁ bāhiraṁ na mahābhūtaṁ.
172 Katamaṁ taṁ rūpaṁ ajjhattikaṁ na viññatti? Cakkhāyatanaṁ …pe… kāyāyatanaṁ—idaṁ taṁ rūpaṁ ajjhattikaṁ na viññatti?
173 Katamaṁ taṁ rūpaṁ bāhiraṁ viññatti? Kāyaviññatti vacīviññatti—idaṁ taṁ rūpaṁ bāhiraṁ viññatti.
174 Katamaṁ taṁ rūpaṁ bāhiraṁ na viññatti? Rūpāyatanaṁ …pe… kabaḷīkāro āhāro—idaṁ taṁ rūpaṁ bāhiraṁ na viññatti.
175 Katamaṁ taṁ rūpaṁ ajjhattikaṁ na cittasamuṭṭhānaṁ? Cakkhāyatanaṁ …pe… kāyāyatanaṁ—idaṁ taṁ rūpaṁ ajjhattikaṁ na cittasamuṭṭhānaṁ.
176 Katamaṁ taṁ rūpaṁ bāhiraṁ cittasamuṭṭhānaṁ? Kāyaviññatti vacīviññatti, yaṁ vā panaññampi atthi rūpaṁ cittajaṁ cittahetukaṁ cittasamuṭṭhānaṁ rūpāyatanaṁ saddāyatanaṁ gandhāyatanaṁ rasāyatanaṁ phoṭṭhabbāyatanaṁ ākāsadhātu āpodhātu rūpassa lahutā rūpassa mudutā rūpassa kammaññatā rūpassa upacayo rūpassa santati kabaḷīkāro āhāro—idaṁ taṁ rūpaṁ bāhiraṁ cittasamuṭṭhānaṁ.
177 Katamaṁ taṁ rūpaṁ bāhiraṁ na cittasamuṭṭhānaṁ? Itthindriyaṁ purisindriyaṁ jīvitindriyaṁ rūpassa jaratā rūpassa aniccatā, yaṁ vā panaññampi atthi rūpaṁ na cittajaṁ na cittahetukaṁ na cittasamuṭṭhānaṁ rūpāyatanaṁ saddāyatanaṁ gandhāyatanaṁ rasāyatanaṁ phoṭṭhabbāyatanaṁ ākāsadhātu āpodhātu rūpassa lahutā rūpassa mudutā rūpassa kammaññatā rūpassa upacayo rūpassa santati kabaḷīkāro āhāro—idaṁ taṁ rūpaṁ bāhiraṁ na cittasamuṭṭhānaṁ.
178 Katamaṁ taṁ rūpaṁ ajjhattikaṁ na cittasahabhu? Cakkhāyatanaṁ …pe… kāyāyatanaṁ—idaṁ taṁ rūpaṁ ajjhattikaṁ na cittasahabhu.
179 Katamaṁ taṁ rūpaṁ bāhiraṁ cittasahabhu? Kāyaviññatti vacīviññatti—idaṁ taṁ rūpaṁ bāhiraṁ cittasahabhu.
180 Katamaṁ taṁ rūpaṁ bāhiraṁ na cittasahabhu? Rūpāyatanaṁ …pe… kabaḷīkāro āhāro—idaṁ taṁ rūpaṁ bāhiraṁ na cittasahabhu?
181 Katamaṁ taṁ rūpaṁ ajjhattikaṁ na cittānuparivatti? Cakkhāyatanaṁ …pe… kāyāyatanaṁ—idaṁ taṁ rūpaṁ ajjhattikaṁ na cittānuparivatti.
182 Katamaṁ taṁ rūpaṁ bāhiraṁ cittānuparivatti? Kāyaviññatti vacīviññatti—idaṁ taṁ rūpaṁ bāhiraṁ cittānuparivatti.
183 Katamaṁ taṁ rūpaṁ bāhiraṁ na cittānuparivatti? Rūpāyatanaṁ …pe… kabaḷīkāro āhāro—idaṁ taṁ rūpaṁ bāhiraṁ na cittānuparivatti.
184 Katamaṁ taṁ rūpaṁ ajjhattikaṁ oḷārikaṁ? Cakkhāyatanaṁ …pe… kāyāyatanaṁ—idaṁ taṁ rūpaṁ ajjhattikaṁ oḷārikaṁ.
185 Katamaṁ taṁ rūpaṁ bāhiraṁ oḷārikaṁ? Rūpāyatanaṁ …pe… phoṭṭhabbāyatanaṁ—idaṁ taṁ rūpaṁ bāhiraṁ oḷārikaṁ.
186 Katamaṁ taṁ rūpaṁ bāhiraṁ sukhumaṁ? Itthindriyaṁ …pe… kabaḷīkāro āhāro—idaṁ taṁ rūpaṁ bāhiraṁ sukhumaṁ.
187 Katamaṁ taṁ rūpaṁ ajjhattikaṁ santike? Cakkhāyatanaṁ …pe… kāyāyatanaṁ—idaṁ taṁ rūpaṁ ajjhattikaṁ santike.
188 Katamaṁ taṁ rūpaṁ bāhiraṁ dūre? Itthindriyaṁ …pe… kabaḷīkāro āhāro—idaṁ taṁ rūpaṁ bāhiraṁ dūre.
189 Katamaṁ taṁ rūpaṁ bāhiraṁ santike? Rūpāyatanaṁ …pe… phoṭṭhabbāyatanaṁ—idaṁ taṁ rūpaṁ bāhiraṁ santike.
Pakiṇṇakatikaṁ.
190 Katamaṁ taṁ rūpaṁ bāhiraṁ cakkhusamphassassa na vatthu? Rūpāyatanaṁ …pe… kabaḷīkāro āhāro—idaṁ taṁ rūpaṁ bāhiraṁ cakkhusamphassassa na vatthu.
191 Katamaṁ taṁ rūpaṁ ajjhattikaṁ cakkhusamphassassa vatthu? Cakkhāyatanaṁ—idaṁ taṁ rūpaṁ ajjhattikaṁ cakkhusamphassassa vatthu.
192 Katamaṁ taṁ rūpaṁ ajjhattikaṁ cakkhusamphassassa na vatthu? Sotāyatanaṁ …pe… kāyāyatanaṁ—idaṁ taṁ rūpaṁ ajjhattikaṁ cakkhusamphassassa na vatthu.
193 Katamaṁ taṁ rūpaṁ bāhiraṁ cakkhusamphassajāya vedanāya …pe… saññāya …pe… cetanāya …pe… cakkhuviññāṇassa na vatthu? Rūpāyatanaṁ …pe… kabaḷīkāro āhāro—idaṁ taṁ rūpaṁ bāhiraṁ cakkhuviññāṇassa na vatthu.
194 Katamaṁ taṁ rūpaṁ ajjhattikaṁ cakkhuviññāṇassa vatthu? Cakkhāyatanaṁ—idaṁ taṁ rūpaṁ ajjhattikaṁ cakkhuviññāṇassa vatthu.
195 Katamaṁ taṁ rūpaṁ ajjhattikaṁ cakkhuviññāṇassa na vatthu? Sotāyatanaṁ …pe… kāyāyatanaṁ—idaṁ taṁ rūpaṁ ajjhattikaṁ cakkhuviññāṇassa na vatthu?
196 Katamaṁ taṁ rūpaṁ bāhiraṁ sotasamphassassa …pe… ghānasamphassassa …pe… jivhāsamphassassa …pe… kāyasamphassassa na vatthu? Rūpāyatanaṁ …pe… kabaḷīkāro āhāro—idaṁ taṁ rūpaṁ bāhiraṁ kāyasamphassassa na vatthu.
197 Katamaṁ taṁ rūpaṁ ajjhattikaṁ kāyasamphassassa vatthu? Kāyāyatanaṁ—idaṁ taṁ rūpaṁ ajjhattikaṁ kāyasamphassassa vatthu.
198 Katamaṁ taṁ rūpaṁ ajjhattikaṁ kāyasamphassassa na vatthu? Cakkhāyatanaṁ …pe… jivhāyatanaṁ—idaṁ taṁ rūpaṁ ajjhattikaṁ kāyasamphassassa na vatthu.
199 Katamaṁ taṁ rūpaṁ bāhiraṁ kāyasamphassajāya vedanāya …pe… saññāya …pe… cetanāya …pe… kāyaviññāṇassa na vatthu? Rūpāyatanaṁ …pe… kabaḷīkāro āhāro—idaṁ taṁ rūpaṁ bāhiraṁ kāyaviññāṇassa na vatthu.
200 Katamaṁ taṁ rūpaṁ ajjhattikaṁ kāyaviññāṇassa vatthu? Kāyāyatanaṁ—idaṁ taṁ rūpaṁ ajjhattikaṁ kāyaviññāṇassa vatthu.
201 Katamaṁ taṁ rūpaṁ ajjhattikaṁ kāyaviññāṇassa na vatthu? Cakkhāyatanaṁ …pe… jivhāyatanaṁ—idaṁ taṁ rūpaṁ ajjhattikaṁ kāyaviññāṇassa na vatthu.
Vatthutikaṁ.
202 Katamaṁ taṁ rūpaṁ ajjhattikaṁ cakkhusamphassassa na ārammaṇaṁ? Cakkhāyatanaṁ …pe… kāyāyatanaṁ—idaṁ taṁ rūpaṁ ajjhattikaṁ cakkhusamphassassa na ārammaṇaṁ.
203 Katamaṁ taṁ rūpaṁ bāhiraṁ cakkhusamphassassa ārammaṇaṁ? Rūpāyatanaṁ—idaṁ taṁ rūpaṁ bāhiraṁ cakkhusamphassassa ārammaṇaṁ.
204 Katamaṁ taṁ rūpaṁ bāhiraṁ cakkhusamphassassa na ārammaṇaṁ? Saddāyatanaṁ …pe… kabaḷīkāro āhāro—idaṁ taṁ rūpaṁ bāhiraṁ cakkhusamphassassa na ārammaṇaṁ.
205 Katamaṁ taṁ rūpaṁ ajjhattikaṁ cakkhusamphassajāya vedanāya …pe… saññāya …pe… cetanāya …pe… cakkhuviññāṇassa na ārammaṇaṁ? Cakkhāyatanaṁ …pe… kāyāyatanaṁ—idaṁ taṁ rūpaṁ ajjhattikaṁ cakkhuviññāṇassa na ārammaṇaṁ.
206 Katamaṁ taṁ rūpaṁ bāhiraṁ cakkhuviññāṇassa ārammaṇaṁ? Rūpāyatanaṁ—idaṁ taṁ rūpaṁ bāhiraṁ cakkhuviññāṇassa ārammaṇaṁ.
207 Katamaṁ taṁ rūpaṁ bāhiraṁ cakkhuviññāṇassa na ārammaṇaṁ? Saddāyatanaṁ …pe… kabaḷīkāro āhāro—idaṁ taṁ rūpaṁ bāhiraṁ cakkhuviññāṇassa na ārammaṇaṁ.
208 Katamaṁ taṁ rūpaṁ ajjhattikaṁ sotasamphassassa …pe… ghānasamphassassa …pe… jivhāsamphassassa …pe… kāyasamphassassa na ārammaṇaṁ? Cakkhāyatanaṁ …pe… kāyāyatanaṁ—idaṁ taṁ rūpaṁ ajjhattikaṁ kāyasamphassassa na ārammaṇaṁ.
209 Katamaṁ taṁ rūpaṁ bāhiraṁ kāyasamphassassa ārammaṇaṁ? Phoṭṭhabbāyatanaṁ—idaṁ taṁ rūpaṁ bāhiraṁ kāyasamphassassa ārammaṇaṁ.
210 Katamaṁ taṁ rūpaṁ bāhiraṁ kāyasamphassassa na ārammaṇaṁ? Rūpāyatanaṁ …pe… kabaḷīkāro āhāro—idaṁ taṁ rūpaṁ bāhiraṁ kāyasamphassassa na ārammaṇaṁ.
211 Katamaṁ taṁ rūpaṁ ajjhattikaṁ kāyasamphassajāya vedanāya …pe… saññāya …pe… cetanāya …pe… kāyaviññāṇassa na ārammaṇaṁ? Cakkhāyatanaṁ …pe… kāyāyatanaṁ—idaṁ taṁ rūpaṁ ajjhattikaṁ kāyaviññāṇassa na ārammaṇaṁ.
212 Katamaṁ taṁ rūpaṁ bāhiraṁ kāyaviññāṇassa ārammaṇaṁ? Phoṭṭhabbāyatanaṁ—idaṁ taṁ rūpaṁ bāhiraṁ kāyaviññāṇassa ārammaṇaṁ.
213 Katamaṁ taṁ rūpaṁ bāhiraṁ kāyaviññāṇassa na ārammaṇaṁ? Rūpāyatanaṁ …pe… kabaḷīkāro āhāro—idaṁ taṁ rūpaṁ bāhiraṁ kāyaviññāṇassa na ārammaṇaṁ.
Ārammaṇatikaṁ.
214 Katamaṁ taṁ rūpaṁ bāhiraṁ na cakkhāyatanaṁ? Rūpāyatanaṁ …pe… kabaḷīkāro āhāro—idaṁ taṁ rūpaṁ bāhiraṁ na cakkhāyatanaṁ.
215 Katamaṁ taṁ rūpaṁ ajjhattikaṁ cakkhāyatanaṁ? Yaṁ cakkhu catunnaṁ mahābhūtānaṁ upādāya pasādo …pe… suñño gāmopeso—idaṁ taṁ rūpaṁ ajjhattikaṁ cakkhāyatanaṁ.
216 Katamaṁ taṁ rūpaṁ ajjhattikaṁ na cakkhāyatanaṁ? Sotāyatanaṁ …pe… kāyāyatanaṁ—idaṁ taṁ rūpaṁ ajjhattikaṁ na cakkhāyatanaṁ.
217 Katamaṁ taṁ rūpaṁ bāhiraṁ na sotāyatanaṁ …pe… na ghānāyatanaṁ …pe… na jivhāyatanaṁ …pe… na kāyāyatanaṁ? Rūpāyatanaṁ …pe… kabaḷīkāro āhāro—idaṁ taṁ rūpaṁ bāhiraṁ na kāyāyatanaṁ.
218 Katamaṁ taṁ rūpaṁ ajjhattikaṁ kāyāyatanaṁ? Yo kāyo catunnaṁ mahābhūtānaṁ upādāya pasādo …pe… suñño gāmopeso—idaṁ taṁ rūpaṁ ajjhattikaṁ kāyāyatanaṁ.
219 Katamaṁ taṁ rūpaṁ ajjhattikaṁ na kāyāyatanaṁ? Cakkhāyatanaṁ …pe… jivhāyatanaṁ—idaṁ taṁ rūpaṁ ajjhattikaṁ na kāyāyatanaṁ.
220 Katamaṁ taṁ rūpaṁ ajjhattikaṁ na rūpāyatanaṁ? Cakkhāyatanaṁ …pe… kāyāyatanaṁ—idaṁ taṁ rūpaṁ ajjhattikaṁ na rūpāyatanaṁ.
221 Katamaṁ taṁ rūpaṁ bāhiraṁ rūpāyatanaṁ? Yaṁ rūpaṁ catunnaṁ mahābhūtānaṁ upādāya vaṇṇanibhā …pe… rūpadhātupesā—idaṁ taṁ rūpaṁ bāhiraṁ rūpāyatanaṁ.
222 Katamaṁ taṁ rūpaṁ bāhiraṁ na rūpāyatanaṁ? Saddāyatanaṁ …pe… kabaḷīkāro āhāro—idaṁ taṁ rūpaṁ bāhiraṁ na rūpāyatanaṁ.
223 Katamaṁ taṁ rūpaṁ ajjhattikaṁ na saddāyatanaṁ …pe… na gandhāyatanaṁ …pe… na rasāyatanaṁ …pe… na phoṭṭhabbāyatanaṁ? Cakkhāyatanaṁ …pe… kāyāyatanaṁ—idaṁ taṁ rūpaṁ ajjhattikaṁ na phoṭṭhabbāyatanaṁ.
224 Katamaṁ taṁ rūpaṁ bāhiraṁ phoṭṭhabbāyatanaṁ? Pathavīdhātu …pe… phoṭṭhabbadhātupesā—idaṁ taṁ rūpaṁ bāhiraṁ phoṭṭhabbāyatanaṁ.
225 Katamaṁ taṁ rūpaṁ bāhiraṁ na phoṭṭhabbāyatanaṁ? Rūpāyatanaṁ …pe… kabaḷīkāro āhāro—idaṁ taṁ rūpaṁ bāhiraṁ na phoṭṭhabbāyatanaṁ.
Āyatanatikaṁ.
226 Katamaṁ taṁ rūpaṁ bāhiraṁ na cakkhudhātu? Rūpāyatanaṁ …pe… kabaḷīkāro āhāro—idaṁ taṁ rūpaṁ bāhiraṁ na cakkhudhātu.
227 Katamaṁ taṁ rūpaṁ ajjhattikaṁ cakkhudhātu? Cakkhāyatanaṁ—idaṁ taṁ rūpaṁ ajjhattikaṁ cakkhudhātu.
228 Katamaṁ taṁ rūpaṁ ajjhattikaṁ na cakkhudhātu? Sotāyatanaṁ …pe… kāyāyatanaṁ—idaṁ taṁ rūpaṁ ajjhattikaṁ na cakkhudhātu.
229 Katamaṁ taṁ rūpaṁ bāhiraṁ na sotadhātu …pe… na ghānadhātu …pe… na jivhādhātu …pe… na kāyadhātu? Rūpāyatanaṁ …pe… kabaḷīkāro āhāro—idaṁ taṁ rūpaṁ bāhiraṁ na kāyadhātu.
230 Katamaṁ taṁ rūpaṁ ajjhattikaṁ kāyadhātu? Kāyāyatanaṁ—idaṁ taṁ rūpaṁ ajjhattikaṁ kāyadhātu.
231 Katamaṁ taṁ rūpaṁ ajjhattikaṁ na kāyadhātu? Cakkhāyatanaṁ …pe… jivhāyatanaṁ—idaṁ taṁ rūpaṁ ajjhattikaṁ na kāyadhātu.
232 Katamaṁ taṁ rūpaṁ ajjhattikaṁ na rūpadhātu? Cakkhāyatanaṁ …pe… kāyāyatanaṁ—idaṁ taṁ rūpaṁ ajjhattikaṁ na rūpadhātu.
233 Katamaṁ taṁ rūpaṁ bāhiraṁ rūpadhātu? Rūpāyatanaṁ—idaṁ taṁ rūpaṁ bāhiraṁ rūpadhātu.
234 Katamaṁ taṁ rūpaṁ bāhiraṁ na rūpadhātu? Saddāyatanaṁ …pe… kabaḷīkāro āhāro—idaṁ taṁ rūpaṁ bāhiraṁ na rūpadhātu.
235 Katamaṁ taṁ rūpaṁ ajjhattikaṁ na saddadhātu …pe… na gandhadhātu …pe… na rasadhātu …pe… na phoṭṭhabbadhātu? Cakkhāyatanaṁ …pe… kāyāyatanaṁ—idaṁ taṁ rūpaṁ ajjhattikaṁ na phoṭṭhabbadhātu.
236 Katamaṁ taṁ rūpaṁ bāhiraṁ phoṭṭhabbadhātu? Phoṭṭhabbāyatanaṁ—idaṁ taṁ rūpaṁ bāhiraṁ phoṭṭhabbadhātu.
237 Katamaṁ taṁ rūpaṁ bāhiraṁ na phoṭṭhabbadhātu? Rūpāyatanaṁ …pe… kabaḷīkāro āhāro—idaṁ taṁ rūpaṁ bāhiraṁ na phoṭṭhabbadhātu.
Dhātutikaṁ.
238 Katamaṁ taṁ rūpaṁ bāhiraṁ na cakkhundriyaṁ? Rūpāyatanaṁ …pe… kabaḷīkāro āhāro—idaṁ taṁ rūpaṁ bāhiraṁ na cakkhundriyaṁ.
239 Katamaṁ taṁ rūpaṁ ajjhattikaṁ cakkhundriyaṁ? Yaṁ cakkhu catunnaṁ mahābhūtānaṁ upādāya pasādo …pe… suñño gāmopeso—idaṁ taṁ rūpaṁ ajjhattikaṁ cakkhundriyaṁ.
240 Katamaṁ taṁ rūpaṁ ajjhattikaṁ na cakkhundriyaṁ? Sotāyatanaṁ …pe… kāyāyatanaṁ—idaṁ taṁ rūpaṁ ajjhattikaṁ na cakkhundriyaṁ.
241 Katamaṁ taṁ rūpaṁ bāhiraṁ na sotindriyaṁ …pe… na ghānindriyaṁ …pe… na jivhindriyaṁ …pe… na kāyindriyaṁ? Rūpāyatanaṁ …pe… kabaḷīkāro āhāro—idaṁ taṁ rūpaṁ bāhiraṁ na kāyindriyaṁ.
242 Katamaṁ taṁ rūpaṁ ajjhattikaṁ kāyindriyaṁ? Yo kāyo catunnaṁ mahābhūtānaṁ upādāya pasādo …pe… suñño gāmopeso—idaṁ taṁ rūpaṁ ajjhattikaṁ kāyindriyaṁ.
243 Katamaṁ taṁ rūpaṁ ajjhattikaṁ na kāyindriyaṁ? Cakkhāyatanaṁ …pe… jivhāyatanaṁ—idaṁ taṁ rūpaṁ ajjhattikaṁ na kāyindriyaṁ.
244 Katamaṁ taṁ rūpaṁ ajjhattikaṁ na itthindriyaṁ? Cakkhāyatanaṁ …pe… kāyāyatanaṁ—idaṁ taṁ rūpaṁ ajjhattikaṁ na itthindriyaṁ.
245 Katamaṁ taṁ rūpaṁ bāhiraṁ itthindriyaṁ? Yaṁ itthiyā itthiliṅgaṁ itthinimittaṁ itthikuttaṁ itthākappo itthattaṁ itthibhāvo—idaṁ taṁ rūpaṁ bāhiraṁ itthindriyaṁ.
246 Katamaṁ taṁ rūpaṁ bāhiraṁ na itthindriyaṁ? Rūpāyatanaṁ …pe… kabaḷīkāro āhāro—idaṁ taṁ rūpaṁ bāhiraṁ na itthindriyaṁ.
247 Katamaṁ taṁ rūpaṁ ajjhattikaṁ na purisindriyaṁ? Cakkhāyatanaṁ …pe… kāyāyatanaṁ—idaṁ taṁ rūpaṁ ajjhattikaṁ na purisindriyaṁ.
248 Katamaṁ taṁ rūpaṁ bāhiraṁ purisindriyaṁ? Yaṁ purisassa purisaliṅgaṁ purisanimittaṁ purisakuttaṁ purisākappo purisattaṁ purisabhāvo—idaṁ taṁ rūpaṁ bāhiraṁ purisindriyaṁ.
249 Katamaṁ taṁ rūpaṁ bāhiraṁ na purisindriyaṁ? Rūpāyatanaṁ …pe… kabaḷīkāro āhāro—idaṁ taṁ rūpaṁ bāhiraṁ na purisindriyaṁ.
250 Katamaṁ taṁ rūpaṁ ajjhattikaṁ na jīvitindriyaṁ? Cakkhāyatanaṁ …pe… kāyāyatanaṁ—idaṁ taṁ rūpaṁ ajjhattikaṁ na jīvitindriyaṁ.
251 Katamaṁ taṁ rūpaṁ bāhiraṁ jīvitindriyaṁ? Yo tesaṁ rūpīnaṁ dhammānaṁ āyu ṭhiti yapanā yāpanā iriyanā vattanā pālanā jīvitaṁ jīvitindriyaṁ—idaṁ taṁ rūpaṁ bāhiraṁ jīvitindriyaṁ.
252 Katamaṁ taṁ rūpaṁ bāhiraṁ na jīvitindriyaṁ? Rūpāyatanaṁ …pe… kabaḷīkāro āhāro—idaṁ taṁ rūpaṁ bāhiraṁ na jīvitindriyaṁ.
Indriyatikaṁ.
253 Katamaṁ taṁ rūpaṁ ajjhattikaṁ na kāyaviññatti? Cakkhāyatanaṁ …pe… kāyāyatanaṁ—idaṁ taṁ rūpaṁ ajjhattikaṁ na kāyaviññatti.
254 Katamaṁ taṁ rūpaṁ bāhiraṁ kāyaviññatti? Yā kusalacittassa vā akusalacittassa vā abyākatacittassa vā abhikkamantassa vā paṭikkamantassa vā ālokentassa vā vilokentassa vā samiñjentassa vā pasārentassa vā kāyassa thambhanā santhambhanā santhambhitattaṁ viññatti viññāpanā viññāpitattaṁ—idaṁ taṁ rūpaṁ bāhiraṁ kāyaviññatti.
255 Katamaṁ taṁ rūpaṁ bāhiraṁ na kāyaviññatti? Rūpāyatanaṁ …pe… kabaḷīkāro āhāro—idaṁ taṁ rūpaṁ bāhiraṁ na kāyaviññatti.
256 Katamaṁ taṁ rūpaṁ ajjhattikaṁ na vacīviññatti? Cakkhāyatanaṁ …pe… kāyāyatanaṁ—idaṁ taṁ rūpaṁ ajjhattikaṁ na vacīviññatti.
257 Katamaṁ taṁ rūpaṁ bāhiraṁ vacīviññatti? Yā kusalacittassa vā akusalacittassa vā abyākatacittassa vā vācā girā byappatho udīraṇaṁ ghoso ghosakammaṁ vācā vacībhedo, ayaṁ vuccati vācā. Yā tāya vācāya viññatti viññāpanā viññāpitattaṁ—idaṁ taṁ rūpaṁ bāhiraṁ vacīviññatti.
258 Katamaṁ taṁ rūpaṁ bāhiraṁ na vacīviññatti? Rūpāyatanaṁ …pe… kabaḷīkāro āhāro—idaṁ taṁ rūpaṁ bāhiraṁ na vacīviññatti.
259 Katamaṁ taṁ rūpaṁ ajjhattikaṁ na ākāsadhātu? Cakkhāyatanaṁ …pe… kāyāyatanaṁ—idaṁ taṁ rūpaṁ ajjhattikaṁ na ākāsadhātu.
260 Katamaṁ taṁ rūpaṁ bāhiraṁ ākāsadhātu? Yo ākāso ākāsagataṁ aghaṁ aghagataṁ vivaro vivaragataṁ asamphuṭṭhaṁ catūhi mahābhūtehi—idaṁ taṁ rūpaṁ bāhiraṁ ākāsadhātu.
261 Katamaṁ taṁ rūpaṁ bāhiraṁ na ākāsadhātu? Rūpāyatanaṁ …pe… kabaḷīkāro āhāro—idaṁ taṁ rūpaṁ bāhiraṁ na ākāsadhātu.
262 Katamaṁ taṁ rūpaṁ ajjhattikaṁ na āpodhātu? Cakkhāyatanaṁ …pe… kāyāyatanaṁ—idaṁ taṁ rūpaṁ ajjhattikaṁ na āpodhātu.
263 Katamaṁ taṁ rūpaṁ bāhiraṁ āpodhātu? Yaṁ āpo āpogataṁ sineho sinehagataṁ bandhanattaṁ rūpassa—idaṁ taṁ rūpaṁ bāhiraṁ āpodhātu.
264 Katamaṁ taṁ rūpaṁ bāhiraṁ na āpodhātu? Rūpāyatanaṁ …pe… kabaḷīkāro āhāro—idaṁ taṁ rūpaṁ bāhiraṁ na āpodhātu.
265 Katamaṁ taṁ rūpaṁ ajjhattikaṁ rūpassa na lahutā? Cakkhāyatanaṁ …pe… kāyāyatanaṁ—idaṁ taṁ rūpaṁ ajjhattikaṁ rūpassa na lahutā.
266 Katamaṁ taṁ rūpaṁ bāhiraṁ rūpassa lahutā? Yā rūpassa lahutā lahupariṇāmatā adandhanatā avitthanatā—idaṁ taṁ rūpaṁ bāhiraṁ rūpassa lahutā.
267 Katamaṁ taṁ rūpaṁ bāhiraṁ rūpassa na lahutā? Rūpāyatanaṁ …pe… kabaḷīkāro āhāro—idaṁ taṁ rūpaṁ bāhiraṁ rūpassa na lahutā.
268 Katamaṁ taṁ rūpaṁ ajjhattikaṁ rūpassa na mudutā? Cakkhāyatanaṁ …pe… kāyāyatanaṁ—idaṁ taṁ rūpaṁ ajjhattikaṁ rūpassa na mudutā.
269 Katamaṁ taṁ rūpaṁ bāhiraṁ rūpassa mudutā? Yā rūpassa mudutā maddavatā akakkhaḷatā akathinatā—idaṁ taṁ rūpaṁ bāhiraṁ rūpassa mudutā.
270 Katamaṁ taṁ rūpaṁ bāhiraṁ rūpassa na mudutā? Rūpāyatanaṁ …pe… kabaḷīkāro āhāro—idaṁ taṁ rūpaṁ bāhiraṁ rūpassa na mudutā.
271 Katamaṁ taṁ rūpaṁ ajjhattikaṁ rūpassa na kammaññatā? Cakkhāyatanaṁ …pe… kāyāyatanaṁ—idaṁ taṁ rūpaṁ ajjhattikaṁ rūpassa na kammaññatā.
272 Katamaṁ taṁ rūpaṁ bāhiraṁ rūpassa kammaññatā? Yā rūpassa kammaññatā kammaññattaṁ kammaññabhāvo—idaṁ taṁ rūpaṁ bāhiraṁ rūpassa kammaññatā.
273 Katamaṁ taṁ rūpaṁ bāhiraṁ rūpassa na kammaññatā? Rūpāyatanaṁ …pe… kabaḷīkāro āhāro—idaṁ taṁ rūpaṁ bāhiraṁ rūpassa na kammaññatā.
274 Katamaṁ taṁ rūpaṁ ajjhattikaṁ rūpassa na upacayo? Cakkhāyatanaṁ …pe… kāyāyatanaṁ—idaṁ taṁ rūpaṁ ajjhattikaṁ rūpassa na upacayo.
275 Katamaṁ taṁ rūpaṁ bāhiraṁ rūpassa upacayo? Yo āyatanānaṁ ācayo, so rūpassa upacayo—idaṁ taṁ rūpaṁ bāhiraṁ rūpassa upacayo.
276 Katamaṁ taṁ rūpaṁ bāhiraṁ rūpassa na upacayo? Rūpāyatanaṁ …pe… kabaḷīkāro āhāro—idaṁ taṁ rūpaṁ bāhiraṁ rūpassa na upacayo.
277 Katamaṁ taṁ rūpaṁ ajjhattikaṁ rūpassa na santati? Cakkhāyatanaṁ …pe… kāyāyatanaṁ—idaṁ taṁ rūpaṁ ajjhattikaṁ rūpassa na santati.
278 Katamaṁ taṁ rūpaṁ bāhiraṁ rūpassa santati? Yo rūpassa upacayo, sā rūpassa santati—idaṁ taṁ rūpaṁ bāhiraṁ rūpassa santati.
279 Katamaṁ taṁ rūpaṁ bāhiraṁ rūpassa na santati? Rūpāyatanaṁ …pe… kabaḷīkāro āhāro—idaṁ taṁ rūpaṁ bāhiraṁ rūpassa na santati.
280 Katamaṁ taṁ rūpaṁ ajjhattikaṁ rūpassa na jaratā? Cakkhāyatanaṁ …pe… kāyāyatanaṁ—idaṁ taṁ rūpaṁ ajjhattikaṁ rūpassa na jaratā.
281 Katamaṁ taṁ rūpaṁ bāhiraṁ rūpassa jaratā? Yā rūpassa jarā jīraṇatā khaṇḍiccaṁ pāliccaṁ valittacatā āyuno saṁhāni indriyānaṁ paripāko—idaṁ taṁ rūpaṁ bāhiraṁ rūpassa jaratā.
282 Katamaṁ taṁ rūpaṁ bāhiraṁ rūpassa na jaratā? Rūpāyatanaṁ …pe… kabaḷīkāro āhāro—idaṁ taṁ rūpaṁ bāhiraṁ rūpassa na jaratā.
283 Katamaṁ taṁ rūpaṁ ajjhattikaṁ rūpassa na aniccatā? Cakkhāyatanaṁ …pe… kāyāyatanaṁ—idaṁ taṁ rūpaṁ ajjhattikaṁ rūpassa na aniccatā.
284 Katamaṁ taṁ rūpaṁ bāhiraṁ rūpassa aniccatā? Yo rūpassa khayo vayo bhedo paribhedo aniccatā antaradhānaṁ—idaṁ taṁ rūpaṁ bāhiraṁ rūpassa aniccatā.
285 Katamaṁ taṁ rūpaṁ bāhiraṁ rūpassa na aniccatā? Rūpāyatanaṁ …pe… kabaḷīkāro āhāro—idaṁ taṁ rūpaṁ bāhiraṁ rūpassa na aniccatā.
286 Katamaṁ taṁ rūpaṁ ajjhattikaṁ na kabaḷīkāro āhāro? Cakkhāyatanaṁ …pe… kāyāyatanaṁ—idaṁ taṁ rūpaṁ ajjhattikaṁ na kabaḷīkāro āhāro.
287 Katamaṁ taṁ rūpaṁ bāhiraṁ kabaḷīkāro āhāro? Odano kummāso sattu maccho maṁsaṁ khīraṁ dadhi sappi navanītaṁ telaṁ madhu phāṇitaṁ, yaṁ vā panaññampi atthi rūpaṁ yamhi yamhi janapade tesaṁ tesaṁ sattānaṁ mukhāsiyaṁ dantavikhādanaṁ galajjhoharaṇīyaṁ kucchivitthambhanaṁ yāya ojāya sattā yāpenti—idaṁ taṁ rūpaṁ bāhiraṁ kabaḷīkāro āhāro.
288 Katamaṁ taṁ rūpaṁ bāhiraṁ na kabaḷīkāro āhāro? Rūpāyatanaṁ …pe… rūpassa aniccatā—idaṁ taṁ rūpaṁ bāhiraṁ na kabaḷīkāro āhāro.
Evaṁ tividhena rūpasaṅgaho.
Sukhumarūpatikaṁ.
Tikaniddeso.
2.2.3.4. Catukka
289 Katamaṁ taṁ rūpaṁ upādā upādinnaṁ? Cakkhāyatanaṁ …pe… kāyāyatanaṁ, itthindriyaṁ purisindriyaṁ jīvitindriyaṁ, yaṁ vā panaññampi atthi rūpaṁ kammassa katattā rūpāyatanaṁ gandhāyatanaṁ rasāyatanaṁ ākāsadhātu rūpassa upacayo rūpassa santati kabaḷīkāro āhāro—idaṁ taṁ rūpaṁ upādā upādinnaṁ.
290 Katamaṁ taṁ rūpaṁ upādā anupādinnaṁ? Saddāyatanaṁ kāyaviññatti vacīviññatti rūpassa lahutā rūpassa mudutā rūpassa kammaññatā rūpassa jaratā rūpassa aniccatā, yaṁ vā panaññampi atthi rūpaṁ na kammassa katattā rūpāyatanaṁ gandhāyatanaṁ rasāyatanaṁ ākāsadhātu rūpassa upacayo rūpassa santati kabaḷīkāro āhāro—idaṁ taṁ rūpaṁ upādā anupādinnaṁ.
291 Katamaṁ taṁ rūpaṁ no upādā upādinnaṁ? Kammassa katattā phoṭṭhabbāyatanaṁ āpodhātu—idaṁ taṁ rūpaṁ no upādā upādinnaṁ.
292 Katamaṁ taṁ rūpaṁ no upādā anupādinnaṁ? Na kammassa katattā phoṭṭhabbāyatanaṁ āpodhātu—idaṁ taṁ rūpaṁ no upādā anupādinnaṁ.
293 Katamaṁ taṁ rūpaṁ upādā upādinnupādāniyaṁ? Cakkhāyatanaṁ …pe… kāyāyatanaṁ, itthindriyaṁ purisindriyaṁ jīvitindriyaṁ, yaṁ vā panaññampi atthi rūpaṁ kammassa katattā rūpāyatanaṁ gandhāyatanaṁ rasāyatanaṁ ākāsadhātu rūpassa upacayo rūpassa santati kabaḷīkāro āhāro—idaṁ taṁ rūpaṁ upādā upādinnupādāniyaṁ.
294 Katamaṁ taṁ rūpaṁ upādā anupādinnupādāniyaṁ? Saddāyatanaṁ kāyaviññatti vacīviññatti rūpassa lahutā rūpassa mudutā rūpassa kammaññatā rūpassa jaratā rūpassa aniccatā, yaṁ vā panaññampi atthi rūpaṁ na kammassa katattā rūpāyatanaṁ gandhāyatanaṁ rasāyatanaṁ ākāsadhātu rūpassa upacayo rūpassa santati kabaḷīkāro āhāro—idaṁ taṁ rūpaṁ upādā anupādinnupādāniyaṁ.
295 Katamaṁ taṁ rūpaṁ no upādā upādinnupādāniyaṁ? Kammassa katattā phoṭṭhabbāyatanaṁ āpodhātu—idaṁ taṁ rūpaṁ no upādā upādinnupādāniyaṁ.
296 Katamaṁ taṁ rūpaṁ no upādā anupādinnupādāniyaṁ? Na kammassa katattā phoṭṭhabbāyatanaṁ āpodhātu—idaṁ taṁ rūpaṁ no upādā anupādinnupādāniyaṁ.
297 Katamaṁ taṁ rūpaṁ upādā sappaṭighaṁ? Cakkhāyatanaṁ …pe… rasāyatanaṁ—idaṁ taṁ rūpaṁ upādā sappaṭighaṁ.
298 Katamaṁ taṁ rūpaṁ upādā appaṭighaṁ? Itthindriyaṁ …pe… kabaḷīkāro āhāro—idaṁ taṁ rūpaṁ upādā appaṭighaṁ.
299 Katamaṁ taṁ rūpaṁ no upādā sappaṭighaṁ? Phoṭṭhabbāyatanaṁ—idaṁ taṁ rūpaṁ no upādā sappaṭighaṁ.
300 Katamaṁ taṁ rūpaṁ no upādā appaṭighaṁ? Āpodhātu—idaṁ taṁ rūpaṁ no upādā appaṭighaṁ.
301 Katamaṁ taṁ rūpaṁ upādā oḷārikaṁ? Cakkhāyatanaṁ …pe… rasāyatanaṁ—idaṁ taṁ rūpaṁ upādā oḷārikaṁ.
302 Katamaṁ taṁ rūpaṁ upādā sukhumaṁ? Itthindriyaṁ …pe… kabaḷīkāro āhāro—idaṁ taṁ rūpaṁ upādā sukhumaṁ.
303 Katamaṁ taṁ rūpaṁ no upādā oḷārikaṁ? Phoṭṭhabbāyatanaṁ—idaṁ taṁ rūpaṁ no upādā oḷārikaṁ.
304 Katamaṁ taṁ rūpaṁ no upādā sukhumaṁ? Āpodhātu—idaṁ taṁ rūpaṁ no upādā sukhumaṁ.
305 Katamaṁ taṁ rūpaṁ upādā dūre? Itthindriyaṁ …pe… kabaḷīkāro āhāro—idaṁ taṁ rūpaṁ upādā dūre.
306 Katamaṁ taṁ rūpaṁ upādā santike? Cakkhāyatanaṁ …pe… rasāyatanaṁ—idaṁ taṁ rūpaṁ upādā santike.
307 Katamaṁ taṁ rūpaṁ no upādā dūre? Āpodhātu—idaṁ taṁ rūpaṁ no upādā dūre.
308 Katamaṁ taṁ rūpaṁ no upādā santike? Phoṭṭhabbāyatanaṁ—idaṁ taṁ rūpaṁ no upādā santike.
309 Katamaṁ taṁ rūpaṁ upādinnaṁ sanidassanaṁ? Kammassa katattā rūpāyatanaṁ—idaṁ taṁ rūpaṁ upādinnaṁ sanidassanaṁ.
310 Katamaṁ taṁ rūpaṁ upādinnaṁ anidassanaṁ? Cakkhāyatanaṁ …pe… kāyāyatanaṁ, itthindriyaṁ purisindriyaṁ jīvitindriyaṁ, yaṁ vā panaññampi atthi rūpaṁ kammassa katattā gandhāyatanaṁ rasāyatanaṁ phoṭṭhabbāyatanaṁ ākāsadhātu āpodhātu rūpassa upacayo rūpassa santati kabaḷīkāro āhāro—idaṁ taṁ rūpaṁ upādinnaṁ anidassanaṁ.
311 Katamaṁ taṁ rūpaṁ anupādinnaṁ sanidassanaṁ? Na kammassa katattā rūpāyatanaṁ—idaṁ taṁ rūpaṁ anupādinnaṁ sanidassanaṁ.
312 Katamaṁ taṁ rūpaṁ anupādinnaṁ anidassanaṁ? Saddāyatanaṁ kāyaviññatti vacīviññatti rūpassa lahutā rūpassa mudutā rūpassa kammaññatā rūpassa jaratā rūpassa aniccatā, yaṁ vā panaññampi atthi rūpaṁ na kammassa katattā gandhāyatanaṁ rasāyatanaṁ phoṭṭhabbāyatanaṁ ākāsadhātu āpodhātu rūpassa upacayo rūpassa santati kabaḷīkāro āhāro—idaṁ taṁ rūpaṁ anupādinnaṁ anidassanaṁ.
313 Katamaṁ taṁ rūpaṁ upādinnaṁ sappaṭighaṁ? Cakkhāyatanaṁ …pe… kāyāyatanaṁ, yaṁ vā panaññampi atthi rūpaṁ kammassa katattā rūpāyatanaṁ gandhāyatanaṁ rasāyatanaṁ phoṭṭhabbāyatanaṁ—idaṁ taṁ rūpaṁ upādinnaṁ sappaṭighaṁ.
314 Katamaṁ taṁ rūpaṁ upādinnaṁ appaṭighaṁ? Itthindriyaṁ purisindriyaṁ jīvitindriyaṁ, yaṁ vā panaññampi atthi rūpaṁ kammassa katattā ākāsadhātu āpodhātu rūpassa upacayo rūpassa santati kabaḷīkāro āhāro—idaṁ taṁ rūpaṁ upādinnaṁ appaṭighaṁ.
315 Katamaṁ taṁ rūpaṁ anupādinnaṁ sappaṭighaṁ? Saddāyatanaṁ, yaṁ vā panaññampi atthi rūpaṁ na kammassa katattā rūpāyatanaṁ gandhāyatanaṁ rasāyatanaṁ phoṭṭhabbāyatanaṁ—idaṁ taṁ rūpaṁ anupādinnaṁ sappaṭighaṁ.
316 Katamaṁ taṁ rūpaṁ anupādinnaṁ appaṭighaṁ? Kāyaviññatti vacīviññatti rūpassa lahutā rūpassa mudutā rūpassa kammaññatā rūpassa jaratā rūpassa aniccatā, yaṁ vā panaññampi atthi rūpaṁ na kammassa katattā ākāsadhātu āpodhātu rūpassa upacayo rūpassa santati kabaḷīkāro āhāro—idaṁ taṁ rūpaṁ anupādinnaṁ appaṭighaṁ.
317 Katamaṁ taṁ rūpaṁ upādinnaṁ mahābhūtaṁ? Kammassa katattā phoṭṭhabbāyatanaṁ āpodhātu—idaṁ taṁ rūpaṁ upādinnaṁ mahābhūtaṁ.
318 Katamaṁ taṁ rūpaṁ upādinnaṁ na mahābhūtaṁ? Cakkhāyatanaṁ …pe… kāyāyatanaṁ, itthindriyaṁ purisindriyaṁ jīvitindriyaṁ, yaṁ vā panaññampi atthi rūpaṁ kammassa katattā rūpāyatanaṁ gandhāyatanaṁ rasāyatanaṁ ākāsadhātu rūpassa upacayo rūpassa santati kabaḷīkāro āhāro—idaṁ taṁ rūpaṁ upādinnaṁ na mahābhūtaṁ.
319 Katamaṁ taṁ rūpaṁ anupādinnaṁ mahābhūtaṁ? Na kammassa katattā phoṭṭhabbāyatanaṁ āpodhātu—idaṁ taṁ rūpaṁ anupādinnaṁ mahābhūtaṁ.
320 Katamaṁ taṁ rūpaṁ anupādinnaṁ na mahābhūtaṁ? Saddāyatanaṁ kāyaviññatti vacīviññatti rūpassa lahutā rūpassa mudutā rūpassa kammaññatā rūpassa jaratā rūpassa aniccatā, yaṁ vā panaññampi atthi rūpaṁ na kammassa katattā rūpāyatanaṁ gandhāyatanaṁ rasāyatanaṁ ākāsadhātu rūpassa upacayo rūpassa santati kabaḷīkāro āhāro—idaṁ taṁ rūpaṁ anupādinnaṁ na mahābhūtaṁ.
321 Katamaṁ taṁ rūpaṁ upādinnaṁ oḷārikaṁ? Cakkhāyatanaṁ …pe… kāyāyatanaṁ, yaṁ vā panaññampi atthi rūpaṁ kammassa katattā rūpāyatanaṁ gandhāyatanaṁ rasāyatanaṁ phoṭṭhabbāyatanaṁ—idaṁ taṁ rūpaṁ upādinnaṁ oḷārikaṁ.
322 Katamaṁ taṁ rūpaṁ upādinnaṁ sukhumaṁ? Itthindriyaṁ purisindriyaṁ jīvitindriyaṁ, yaṁ vā panaññampi atthi rūpaṁ kammassa katattā ākāsadhātu āpodhātu rūpassa upacayo rūpassa santati kabaḷīkāro āhāro—idaṁ taṁ rūpaṁ upādinnaṁ sukhumaṁ.
323 Katamaṁ taṁ rūpaṁ anupādinnaṁ oḷārikaṁ? Saddāyatanaṁ, yaṁ vā panaññampi atthi rūpaṁ na kammassa katattā rūpāyatanaṁ gandhāyatanaṁ rasāyatanaṁ phoṭṭhabbāyatanaṁ—idaṁ taṁ rūpaṁ anupādinnaṁ oḷārikaṁ.
324 Katamaṁ taṁ rūpaṁ anupādinnaṁ sukhumaṁ? Kāyaviññatti vacīviññatti rūpassa lahutā rūpassa mudutā rūpassa kammaññatā rūpassa jaratā rūpassa aniccatā, yaṁ vā panaññampi atthi rūpaṁ na kammassa katattā ākāsadhātu āpodhātu rūpassa upacayo rūpassa santati kabaḷīkāro āhāro—idaṁ taṁ rūpaṁ anupādinnaṁ sukhumaṁ.
325 Katamaṁ taṁ rūpaṁ upādinnaṁ dūre? Itthindriyaṁ purisindriyaṁ jīvitindriyaṁ, yaṁ vā panaññampi atthi rūpaṁ kammassa katattā ākāsadhātu āpodhātu rūpassa upacayo rūpassa santati kabaḷīkāro āhāro—idaṁ taṁ rūpaṁ upādinnaṁ dūre.
326 Katamaṁ taṁ rūpaṁ upādinnaṁ santike? Cakkhāyatanaṁ …pe… kāyāyatanaṁ, yaṁ vā panaññampi atthi rūpaṁ kammassa katattā rūpāyatanaṁ gandhāyatanaṁ rasāyatanaṁ phoṭṭhabbāyatanaṁ—idaṁ taṁ rūpaṁ upādinnaṁ santike.
327 Katamaṁ taṁ rūpaṁ anupādinnaṁ dūre? Kāyaviññatti vacīviññatti rūpassa lahutā rūpassa mudutā rūpassa kammaññatā rūpassa jaratā rūpassa aniccatā, yaṁ vā panaññampi atthi rūpaṁ na kammassa katattā ākāsadhātu āpodhātu rūpassa upacayo rūpassa santati kabaḷīkāro āhāro—idaṁ taṁ rūpaṁ anupādinnaṁ dūre.
328 Katamaṁ taṁ rūpaṁ anupādinnaṁ santike? Saddāyatanaṁ, yaṁ vā panaññampi atthi rūpaṁ na kammassa katattā rūpāyatanaṁ gandhāyatanaṁ rasāyatanaṁ phoṭṭhabbāyatanaṁ—idaṁ taṁ rūpaṁ anupādinnaṁ santike.
329 Katamaṁ taṁ rūpaṁ upādinnupādāniyaṁ sanidassanaṁ? Kammassa katattā rūpāyatanaṁ—idaṁ taṁ rūpaṁ upādinnupādāniyaṁ sanidassanaṁ.
330 Katamaṁ taṁ rūpaṁ upādinnupādāniyaṁ anidassanaṁ? Cakkhāyatanaṁ …pe… kāyāyatanaṁ, itthindriyaṁ purisindriyaṁ jīvitindriyaṁ, yaṁ vā panaññampi atthi rūpaṁ kammassa katattā gandhāyatanaṁ rasāyatanaṁ phoṭṭhabbāyatanaṁ ākāsadhātu āpodhātu rūpassa upacayo rūpassa santati kabaḷīkāro āhāro—idaṁ taṁ rūpaṁ upādinnupādāniyaṁ anidassanaṁ.
331 Katamaṁ taṁ rūpaṁ anupādinnupādāniyaṁ sanidassanaṁ? Na kammassa katattā rūpāyatanaṁ—idaṁ taṁ rūpaṁ anupādinnupādāniyaṁ sanidassanaṁ.
332 Katamaṁ taṁ rūpaṁ anupādinnupādāniyaṁ anidassanaṁ? Saddāyatanaṁ kāyaviññatti vacīviññatti rūpassa lahutā rūpassa mudutā rūpassa kammaññatā rūpassa jaratā rūpassa aniccatā, yaṁ vā panaññampi atthi rūpaṁ na kammassa katattā gandhāyatanaṁ rasāyatanaṁ phoṭṭhabbāyatanaṁ ākāsadhātu āpodhātu rūpassa upacayo rūpassa santati kabaḷīkāro āhāro—idaṁ taṁ rūpaṁ anupādinnupādāniyaṁ anidassanaṁ.
333 Katamaṁ taṁ rūpaṁ upādinnupādāniyaṁ sappaṭighaṁ? Cakkhāyatanaṁ …pe… kāyāyatanaṁ, yaṁ vā panaññampi atthi rūpaṁ kammassa katattā rūpāyatanaṁ gandhāyatanaṁ rasāyatanaṁ phoṭṭhabbāyatanaṁ—idaṁ taṁ rūpaṁ upādinnupādāniyaṁ sappaṭighaṁ.
334 Katamaṁ taṁ rūpaṁ upādinnupādāniyaṁ appaṭighaṁ? Itthindriyaṁ purisindriyaṁ jīvitindriyaṁ, yaṁ vā panaññampi atthi rūpaṁ kammassa katattā ākāsadhātu āpodhātu rūpassa upacayo rūpassa santati kabaḷīkāro āhāro—idaṁ taṁ rūpaṁ upādinnupādāniyaṁ appaṭighaṁ.
335 Katamaṁ taṁ rūpaṁ anupādinnupādāniyaṁ sappaṭighaṁ? Saddāyatanaṁ, yaṁ vā panaññampi atthi rūpaṁ na kammassa katattā rūpāyatanaṁ gandhāyatanaṁ rasāyatanaṁ phoṭṭhabbāyatanaṁ—idaṁ taṁ rūpaṁ anupādinnupādāniyaṁ sappaṭighaṁ.
336 Katamaṁ taṁ rūpaṁ anupādinnupādāniyaṁ appaṭighaṁ? Kāyaviññatti vacīviññatti rūpassa lahutā rūpassa mudutā rūpassa kammaññatā rūpassa jaratā rūpassa aniccatā, yaṁ vā panaññampi atthi rūpaṁ na kammassa katattā ākāsadhātu āpodhātu rūpassa upacayo rūpassa santati kabaḷīkāro āhāro—idaṁ taṁ rūpaṁ anupādinnupādāniyaṁ appaṭighaṁ.
337 Katamaṁ taṁ rūpaṁ upādinnupādāniyaṁ mahābhūtaṁ? Kammassa katattā phoṭṭhabbāyatanaṁ āpodhātu—idaṁ taṁ rūpaṁ upādinnupādāniyaṁ mahābhūtaṁ.
338 Katamaṁ taṁ rūpaṁ upādinnupādāniyaṁ na mahābhūtaṁ? Cakkhāyatanaṁ …pe… kāyāyatanaṁ, itthindriyaṁ purisindriyaṁ jīvitindriyaṁ, yaṁ vā panaññampi atthi rūpaṁ kammassa katattā rūpāyatanaṁ gandhāyatanaṁ rasāyatanaṁ ākāsadhātu rūpassa upacayo rūpassa santati kabaḷīkāro āhāro—idaṁ taṁ rūpaṁ upādinnupādāniyaṁ na mahābhūtaṁ.
339 Katamaṁ taṁ rūpaṁ anupādinnupādāniyaṁ mahābhūtaṁ? Na kammassa katattā phoṭṭhabbāyatanaṁ āpodhātu—idaṁ taṁ rūpaṁ anupādinnupādāniyaṁ mahābhūtaṁ.
340 Katamaṁ taṁ rūpaṁ anupādinnupādāniyaṁ na mahābhūtaṁ? Saddāyatanaṁ kāyaviññatti vacīviññatti rūpassa lahutā rūpassa mudutā rūpassa kammaññatā rūpassa jaratā rūpassa aniccatā, yaṁ vā panaññampi atthi rūpaṁ na kammassa katattā rūpāyatanaṁ gandhāyatanaṁ rasāyatanaṁ ākāsadhātu rūpassa upacayo rūpassa santati kabaḷīkāro āhāro—idaṁ taṁ rūpaṁ anupādinnupādāniyaṁ na mahābhūtaṁ.
341 Katamaṁ taṁ rūpaṁ upādinnupādāniyaṁ oḷārikaṁ? Cakkhāyatanaṁ …pe… kāyāyatanaṁ, yaṁ vā panaññampi atthi rūpaṁ kammassa katattā rūpāyatanaṁ gandhāyatanaṁ rasāyatanaṁ phoṭṭhabbāyatanaṁ—idaṁ taṁ rūpaṁ upādinnupādāniyaṁ oḷārikaṁ.
342 Katamaṁ taṁ rūpaṁ upādinnupādāniyaṁ sukhumaṁ? Itthindriyaṁ purisindriyaṁ jīvitindriyaṁ, yaṁ vā panaññampi atthi rūpaṁ kammassa katattā ākāsadhātu āpodhātu rūpassa upacayo rūpassa santati kabaḷīkāro āhāro—idaṁ taṁ rūpaṁ upādinnupādāniyaṁ sukhumaṁ.
343 Katamaṁ taṁ rūpaṁ anupādinnupādāniyaṁ oḷārikaṁ? Saddāyatanaṁ, yaṁ vā panaññampi atthi rūpaṁ na kammassa katattā rūpāyatanaṁ gandhāyatanaṁ rasāyatanaṁ phoṭṭhabbāyatanaṁ—idaṁ taṁ rūpaṁ anupādinnupādāniyaṁ oḷārikaṁ.
344 Katamaṁ taṁ rūpaṁ anupādinnupādāniyaṁ sukhumaṁ? Kāyaviññatti vacīviññatti rūpassa lahutā rūpassa mudutā rūpassa kammaññatā rūpassa jaratā rūpassa aniccatā, yaṁ vā panaññampi atthi rūpaṁ na kammassa katattā ākāsadhātu āpodhātu rūpassa upacayo rūpassa santati kabaḷīkāro āhāro—idaṁ taṁ rūpaṁ anupādinnupādāniyaṁ sukhumaṁ.
345 Katamaṁ taṁ rūpaṁ upādinnupādāniyaṁ dūre? Itthindriyaṁ purisindriyaṁ jīvitindriyaṁ, yaṁ vā panaññampi atthi rūpaṁ kammassa katattā ākāsadhātu āpodhātu rūpassa upacayo rūpassa santati kabaḷīkāro āhāro—idaṁ taṁ rūpaṁ upādinnupādāniyaṁ dūre.
346 Katamaṁ taṁ rūpaṁ upādinnupādāniyaṁ santike? Cakkhāyatanaṁ …pe… kāyāyatanaṁ, yaṁ vā panaññampi atthi rūpaṁ kammassa katattā rūpāyatanaṁ gandhāyatanaṁ rasāyatanaṁ phoṭṭhabbāyatanaṁ—idaṁ taṁ rūpaṁ upādinnupādāniyaṁ santike.
347 Katamaṁ taṁ rūpaṁ anupādinnupādāniyaṁ dūre? Kāyaviññatti vacīviññatti rūpassa lahutā rūpassa mudutā rūpassa kammaññatā rūpassa jaratā rūpassa aniccatā, yaṁ vā panaññampi atthi rūpaṁ na kammassa katattā ākāsadhātu āpodhātu rūpassa upacayo rūpassa santati kabaḷīkāro āhāro—idaṁ taṁ rūpaṁ anupādinnupādāniyaṁ dūre.
348 Katamaṁ taṁ rūpaṁ anupādinnupādāniyaṁ santike? Saddāyatanaṁ, yaṁ vā panaññampi atthi rūpaṁ na kammassa katattā rūpāyatanaṁ gandhāyatanaṁ rasāyatanaṁ phoṭṭhabbāyatanaṁ—idaṁ taṁ rūpaṁ anupādinnupādāniyaṁ santike.
349 Katamaṁ taṁ rūpaṁ sappaṭighaṁ indriyaṁ? Cakkhundriyaṁ …pe… kāyindriyaṁ—idaṁ taṁ rūpaṁ sappaṭighaṁ indriyaṁ.
350 Katamaṁ taṁ rūpaṁ sappaṭighaṁ na indriyaṁ? Rūpāyatanaṁ …pe… phoṭṭhabbāyatanaṁ—idaṁ taṁ rūpaṁ sappaṭighaṁ na indriyaṁ.
351 Katamaṁ taṁ rūpaṁ appaṭighaṁ indriyaṁ? Itthindriyaṁ purisindriyaṁ jīvitindriyaṁ—idaṁ taṁ rūpaṁ appaṭighaṁ indriyaṁ.
352 Katamaṁ taṁ rūpaṁ appaṭighaṁ na indriyaṁ? Kāyaviññatti vacīviññatti …pe… kabaḷīkāro āhāro—idaṁ taṁ rūpaṁ appaṭighaṁ na indriyaṁ.
353 Katamaṁ taṁ rūpaṁ sappaṭighaṁ mahābhūtaṁ? Phoṭṭhabbāyatanaṁ—idaṁ taṁ rūpaṁ sappaṭighaṁ mahābhūtaṁ.
354 Katamaṁ taṁ rūpaṁ sappaṭighaṁ na mahābhūtaṁ? Cakkhāyatanaṁ …pe… rasāyatanaṁ—idaṁ taṁ rūpaṁ sappaṭighaṁ na mahābhūtaṁ.
355 Katamaṁ taṁ rūpaṁ appaṭighaṁ mahābhūtaṁ? Āpodhātu—idaṁ taṁ rūpaṁ appaṭighaṁ mahābhūtaṁ.
356 Katamaṁ taṁ rūpaṁ appaṭighaṁ na mahābhūtaṁ? Itthindriyaṁ …pe… kabaḷīkāro āhāro—idaṁ taṁ rūpaṁ appaṭighaṁ na mahābhūtaṁ.
357 Katamaṁ taṁ rūpaṁ indriyaṁ oḷārikaṁ? Cakkhundriyaṁ …pe… kāyindriyaṁ—idaṁ taṁ rūpaṁ indriyaṁ oḷārikaṁ.
358 Katamaṁ taṁ rūpaṁ indriyaṁ sukhumaṁ? Itthindriyaṁ purisindriyaṁ jīvitindriyaṁ—idaṁ taṁ rūpaṁ indriyaṁ sukhumaṁ.
359 Katamaṁ taṁ rūpaṁ na indriyaṁ oḷārikaṁ? Rūpāyatanaṁ …pe… phoṭṭhabbāyatanaṁ—idaṁ taṁ rūpaṁ na indriyaṁ oḷārikaṁ.
360 Katamaṁ taṁ rūpaṁ na indriyaṁ sukhumaṁ? Kāyaviññatti vacīviññatti …pe… kabaḷīkāro āhāro—idaṁ taṁ rūpaṁ na indriyaṁ sukhumaṁ.
361 Katamaṁ taṁ rūpaṁ indriyaṁ dūre? Itthindriyaṁ purisindriyaṁ jīvitindriyaṁ—idaṁ taṁ rūpaṁ indriyaṁ dūre.
362 Katamaṁ taṁ rūpaṁ indriyaṁ santike? Cakkhundriyaṁ …pe… kāyindriyaṁ—idaṁ taṁ rūpaṁ indriyaṁ santike.
363 Katamaṁ taṁ rūpaṁ na indriyaṁ dūre? Kāyaviññatti vacīviññatti …pe… kabaḷīkāro āhāro—idaṁ taṁ rūpaṁ na indriyaṁ dūre.
364 Katamaṁ taṁ rūpaṁ na indriyaṁ santike? Rūpāyatanaṁ …pe… phoṭṭhabbāyatanaṁ—idaṁ taṁ rūpaṁ na indriyaṁ santike.
365 Katamaṁ taṁ rūpaṁ mahābhūtaṁ oḷārikaṁ? Phoṭṭhabbāyatanaṁ—idaṁ taṁ rūpaṁ mahābhūtaṁ oḷārikaṁ.
366 Katamaṁ taṁ rūpaṁ mahābhūtaṁ sukhumaṁ? Āpodhātu—idaṁ taṁ rūpaṁ mahābhūtaṁ sukhumaṁ.
367 Katamaṁ taṁ rūpaṁ na mahābhūtaṁ oḷārikaṁ? Cakkhāyatanaṁ …pe… rasāyatanaṁ—idaṁ taṁ rūpaṁ na mahābhūtaṁ oḷārikaṁ.
368 Katamaṁ taṁ rūpaṁ na mahābhūtaṁ sukhumaṁ? Itthindriyaṁ …pe… kabaḷīkāro āhāro—idaṁ taṁ rūpaṁ na mahābhūtaṁ sukhumaṁ.
369 Katamaṁ taṁ rūpaṁ mahābhūtaṁ dūre? Āpodhātu—idaṁ taṁ rūpaṁ mahābhūtaṁ dūre.
370 Katamaṁ taṁ rūpaṁ mahābhūtaṁ santike? Phoṭṭhabbāyatanaṁ—idaṁ taṁ rūpaṁ mahābhūtaṁ santike.
371 Katamaṁ taṁ rūpaṁ na mahābhūtaṁ dūre? Itthindriyaṁ …pe… kabaḷīkāro āhāro—idaṁ taṁ rūpaṁ na mahābhūtaṁ dūre.
372 Katamaṁ taṁ rūpaṁ na mahābhūtaṁ santike? Cakkhāyatanaṁ …pe… rasāyatanaṁ—idaṁ taṁ rūpaṁ na mahābhūtaṁ santike.
373 Rūpāyatanaṁ diṭṭhaṁ, saddāyatanaṁ sutaṁ, gandhāyatanaṁ rasāyatanaṁ phoṭṭhabbāyatanaṁ mutaṁ, sabbaṁ rūpaṁ manasā viññātaṁ rūpaṁ.
Evaṁ catubbidhena rūpasaṅgaho. Catukkaṁ.
2.2.3.5. Pañcaka
374 Katamaṁ taṁ rūpaṁ pathavīdhātu? Yaṁ kakkhaḷaṁ kharagataṁ kakkhaḷattaṁ kakkhaḷabhāvo ajjhattaṁ vā bahiddhā vā upādinnaṁ vā anupādinnaṁ vā—idaṁ taṁ rūpaṁ pathavīdhātu.
375 Katamaṁ taṁ rūpaṁ āpodhātu? Yaṁ āpo āpogataṁ sineho sinehagataṁ bandhanattaṁ rūpassa ajjhattaṁ vā bahiddhā vā upādinnaṁ vā anupādinnaṁ vā—idaṁ taṁ rūpaṁ āpodhātu.
376 Katamaṁ taṁ rūpaṁ tejodhātu? Yaṁ tejo tejogataṁ usmā usmāgataṁ usumaṁ usumagataṁ ajjhattaṁ vā bahiddhā vā upādinnaṁ vā anupādinnaṁ vā—idaṁ taṁ rūpaṁ tejodhātu.
377 Katamaṁ taṁ rūpaṁ vāyodhātu? Yaṁ vāyo vāyogataṁ thambhitattaṁ rūpassa ajjhattaṁ vā bahiddhā vā upādinnaṁ vā anupādinnaṁ vā—idaṁ taṁ rūpaṁ vāyodhātu.
378 Katamaṁ taṁ rūpaṁ upādā? Cakkhāyatanaṁ …pe… kabaḷīkāro āhāro—idaṁ taṁ rūpaṁ upādā.
Evaṁ pañcavidhena rūpasaṅgaho. Pañcakaṁ.
2.2.3.6. Chakka
379 Rūpāyatanaṁ cakkhuviññeyyaṁ rūpaṁ, saddāyatanaṁ sotaviññeyyaṁ rūpaṁ, gandhāyatanaṁ ghānaviññeyyaṁ rūpaṁ, rasāyatanaṁ jivhāviññeyyaṁ rūpaṁ, phoṭṭhabbāyatanaṁ kāyaviññeyyaṁ rūpaṁ, sabbaṁ rūpaṁ manoviññeyyaṁ rūpaṁ.
Evaṁ chabbidhena rūpasaṅgaho. Chakkaṁ.
2.2.3.7. Sattaka
380 Rūpāyatanaṁ cakkhuviññeyyaṁ rūpaṁ, saddāyatanaṁ sotaviññeyyaṁ rūpaṁ, gandhāyatanaṁ ghānaviññeyyaṁ rūpaṁ, rasāyatanaṁ jivhāviññeyyaṁ rūpaṁ, phoṭṭhabbāyatanaṁ kāyaviññeyyaṁ rūpaṁ, rūpāyatanaṁ saddāyatanaṁ gandhāyatanaṁ rasāyatanaṁ phoṭṭhabbāyatanaṁ manodhātuviññeyyaṁ rūpaṁ, sabbaṁ rūpaṁ manoviññāṇadhātuviññeyyaṁ rūpaṁ.
Evaṁ sattavidhena rūpasaṅgaho. Sattakaṁ.
2.2.3.8. Aṭṭhaka
381 Rūpāyatanaṁ cakkhuviññeyyaṁ rūpaṁ, saddāyatanaṁ sotaviññeyyaṁ rūpaṁ, gandhāyatanaṁ ghānaviññeyyaṁ rūpaṁ, rasāyatanaṁ jivhāviññeyyaṁ rūpaṁ, manāpiyo phoṭṭhabbo sukhasamphasso kāyaviññeyyaṁ rūpaṁ, amanāpiyo phoṭṭhabbo dukkhasamphasso kāyaviññeyyaṁ rūpaṁ, rūpāyatanaṁ saddāyatanaṁ gandhāyatanaṁ rasāyatanaṁ phoṭṭhabbāyatanaṁ manodhātuviññeyyaṁ rūpaṁ, sabbaṁ rūpaṁ manoviññāṇadhātuviññeyyaṁ rūpaṁ.
Evaṁ aṭṭhavidhena rūpasaṅgaho. Aṭṭhakaṁ.
2.2.3.9. Navaka
382 Katamaṁ taṁ rūpaṁ cakkhundriyaṁ? Yaṁ cakkhu catunnaṁ mahābhūtānaṁ upādāya pasādo …pe… suñño gāmopeso—idaṁ taṁ rūpaṁ cakkhundriyaṁ.
383 Katamaṁ taṁ rūpaṁ sotindriyaṁ …pe… ghānindriyaṁ …pe… jivhindriyaṁ …pe… kāyindriyaṁ …pe… itthindriyaṁ …pe… purisindriyaṁ …pe… jīvitindriyaṁ? Yo tesaṁ rūpīnaṁ dhammānaṁ āyu ṭhiti yapanā yāpanā iriyanā vattanā pālanā jīvitaṁ jīvitindriyaṁ—idaṁ taṁ rūpaṁ jīvitindriyaṁ.
384 Katamaṁ taṁ rūpaṁ na indriyaṁ? Rūpāyatanaṁ …pe… kabaḷīkāro āhāro—idaṁ taṁ rūpaṁ na indriyaṁ.
Evaṁ navavidhena rūpasaṅgaho. Navakaṁ.
2.2.3.10. Dasaka
385 Katamaṁ taṁ rūpaṁ cakkhundriyaṁ? Yaṁ cakkhu catunnaṁ mahābhūtānaṁ upādāya pasādo …pe… suñño gāmopeso—idaṁ taṁ rūpaṁ cakkhundriyaṁ.
386 Katamaṁ taṁ rūpaṁ sotindriyaṁ …pe… ghānindriyaṁ …pe… jivhindriyaṁ …pe… kāyindriyaṁ …pe… itthindriyaṁ …pe… purisindriyaṁ …pe… jīvitindriyaṁ? Yo tesaṁ rūpīnaṁ dhammānaṁ āyu ṭhiti yapanā yāpanā iriyanā vattanā pālanā jīvitaṁ jīvitindriyaṁ—idaṁ taṁ rūpaṁ jīvitindriyaṁ.
387 Katamaṁ taṁ rūpaṁ na indriyaṁ sappaṭighaṁ? Rūpāyatanaṁ …pe… phoṭṭhabbāyatanaṁ—idaṁ taṁ rūpaṁ na indriyaṁ sappaṭighaṁ.
388 Katamaṁ taṁ rūpaṁ na indriyaṁ appaṭighaṁ? Kāyaviññatti …pe… kabaḷīkāro āhāro—idaṁ taṁ rūpaṁ na indriyaṁ appaṭighaṁ.
Evaṁ dasavidhena rūpasaṅgaho. Dasakaṁ.
2.2.3.11. Ekādasaka
389 Katamaṁ taṁ rūpaṁ cakkhāyatanaṁ? Yaṁ cakkhu catunnaṁ mahābhūtānaṁ upādāya pasādo …pe… suñño gāmopeso—idaṁ taṁ rūpaṁ cakkhāyatanaṁ.
390 Katamaṁ taṁ rūpaṁ sotāyatanaṁ …pe… ghānāyatanaṁ …pe… jivhāyatanaṁ …pe… kāyāyatanaṁ …pe… rūpāyatanaṁ …pe… saddāyatanaṁ …pe… gandhāyatanaṁ …pe… rasāyatanaṁ …pe… phoṭṭhabbāyatanaṁ? Pathavīdhātu …pe… phoṭṭhabbadhātupesā—idaṁ taṁ rūpaṁ phoṭṭhabbāyatanaṁ.
391 Katamaṁ taṁ rūpaṁ anidassanaṁ appaṭighaṁ dhammāyatanapariyāpannaṁ? Itthindriyaṁ …pe… kabaḷīkāro āhāro—idaṁ taṁ rūpaṁ anidassanaṁ appaṭighaṁ dhammāyatanapariyāpannaṁ.
Evaṁ ekādasavidhena rūpasaṅgaho.
Ekādasakaṁ.
Aṭṭhamo bhāṇavāro.
Rūpavibhatti.
Rūpakaṇḍaṁ niṭṭhitaṁ.