Dhammasaṅgaṇī 21
Dhammasaṅgaṇī
2 Niddesa
2.4 Aṭṭhakathākaṇḍa
2.4.2. Dukaatthuddhāra
2.4.2.1. Hetugocchaka
2.4.2.1.1. Hetuduka
1 Katame dhammā hetū? Tayo kusalahetū, tayo akusalahetū, tayo abyākatahetū. Alobho kusalahetu, adoso kusalahetu, catūsu bhūmīsu kusalesu uppajjanti. Amoho kusalahetu, kāmāvacarakusalato cattāro ñāṇavippayutte cittuppāde ṭhapetvā, catūsu bhūmīsu kusalesu uppajjati.
2 Lobho aṭṭhasu lobhasahagatesu cittuppādesu uppajjati. Doso dvīsu domanassasahagatesu cittuppādesu uppajjati. Moho sabbākusalesu uppajjati.
3 Alobho vipākahetu adoso vipākahetu, kāmāvacarassa vipākato ahetuke cittuppāde ṭhapetvā, catūsu bhūmīsu vipākesu uppajjanti. Amoho vipākahetu, kāmāvacarassa vipākato ahetuke cittuppāde ṭhapetvā, cattāro ñāṇavippayutte cittuppāde ṭhapetvā, catūsu bhūmīsu vipākesu uppajjati.
4 Alobho kiriyahetu adoso kiriyahetu, kāmāvacarakiriyato ahetuke cittuppāde ṭhapetvā, tīsu bhūmīsu kiriyesu uppajjanti. Amoho kiriyahetu, kāmāvacarakiriyato ahetuke cittuppāde ṭhapetvā, cattāro ñāṇavippayutte cittuppāde ṭhapetvā, tīsu bhūmīsu kiriyesu uppajjati—ime dhammā hetū.
5 Katame dhammā na hetū? Ṭhapetvā hetū, catūsu bhūmīsu kusalaṁ, akusalaṁ, catūsu bhūmīsu vipāko, tīsu bhūmīsu kiriyābyākataṁ, rūpañca, nibbānañca—ime dhammā na hetū.
2.4.2.1.2. Sahetukaduka
6 Katame dhammā sahetukā? Vicikicchāsahagataṁ uddhaccasahagataṁ mohaṁ ṭhapetvā avasesaṁ akusalaṁ, catūsu bhūmīsu kusalaṁ, kāmāvacarassa vipākato ahetuke cittuppāde ṭhapetvā catūsu bhūmīsu vipāko, kāmāvacarakiriyato ahetuke cittuppāde ṭhapetvā tīsu bhūmīsu kiriyābyākataṁ—ime dhammā sahetukā.
7 Katame dhammā ahetukā? Vicikicchāsahagato moho, uddhaccasahagato moho, dvepañcaviññāṇāni, tisso ca manodhātuyo, pañca ca ahetukamanoviññāṇadhātuyo, rūpañca, nibbānañca—ime dhammā ahetukā.
2.4.2.1.3. Hetusampayuttaduka
8 Katame dhammā hetusampayuttā? Vicikicchāsahagataṁ uddhaccasahagataṁ mohaṁ ṭhapetvā avasesaṁ akusalaṁ, catūsu bhūmīsu kusalaṁ, kāmāvacarassa vipākato ahetuke cittuppāde ṭhapetvā catūsu bhūmīsu vipāko, kāmāvacarakiriyato ahetuke cittuppāde ṭhapetvā tīsu bhūmīsu kiriyābyākataṁ—ime dhammā hetusampayuttā.
9 Katame dhammā hetuvippayuttā? Vicikicchāsahagato moho, uddhaccasahagato moho, dvepañcaviññāṇāni tisso ca manodhātuyo pañca ca ahetukamanoviññāṇadhātuyo, rūpañca, nibbānañca—ime dhammā hetuvippayuttā.
2.4.2.1.4. Hetusahetukaduka
10 Katame dhammā hetū ceva sahetukā ca? Yattha dve tayo hetū ekato uppajjanti—ime dhammā hetū ceva sahetukā ca.
11 Katame dhammā sahetukā ceva na ca hetū? Catūsu bhūmīsu kusalaṁ, akusalaṁ, kāmāvacarassa vipākato ahetuke cittuppāde ṭhapetvā catūsu bhūmīsu vipāko, kāmāvacarakiriyato ahetuke cittuppāde ṭhapetvā tīsu bhūmīsu kiriyābyākataṁ, etthuppanne hetū ṭhapetvā—ime dhammā sahetukā ceva na ca hetū. Ahetukā dhammā na vattabbā—hetū ceva sahetukā cātipi, sahetukā ceva na ca hetūtipi.
2.4.2.1.5. Hetuhetusampayuttaduka
12 Katame dhammā hetū ceva hetusampayuttā ca? Yattha dve tayo hetū ekato uppajjanti—ime dhammā hetū ceva hetusampayuttā ca.
13 Katame dhammā hetusampayuttā ceva na ca hetū? Catūsu bhūmīsu kusalaṁ, akusalaṁ, kāmāvacarassa vipākato ahetuke cittuppāde ṭhapetvā catūsu bhūmīsu vipāko, kāmāvacarakiriyato ahetuke cittuppāde ṭhapetvā tīsu bhūmīsu kiriyābyākataṁ, etthuppanne hetū ṭhapetvā—ime dhammā hetusampayuttā ceva na ca hetū. Hetuvippayuttā dhammā na vattabbā—hetū ceva hetusampayuttā cātipi, hetusampayuttā ceva na ca hetūtipi.
2.4.2.1.6. Nahetusahetukaduka
14 Katame dhammā na hetū sahetukā? Catūsu bhūmīsu kusalaṁ, akusalaṁ, kāmāvacarassa vipākato ahetuke cittuppāde ṭhapetvā catūsu bhūmīsu vipāko, kāmāvacarakiriyato ahetuke cittuppāde ṭhapetvā tīsu bhūmīsu kiriyābyākataṁ, etthuppanne hetū ṭhapetvā—ime dhammā na hetū sahetukā.
15 Katame dhammā na hetū ahetukā? Dvepañcaviññāṇāni, tisso ca manodhātuyo, pañca ca ahetukamanoviññāṇadhātuyo, rūpañca, nibbānañca—ime dhammā na hetū ahetukā. Hetū dhammā na vattabbā—na hetū sahetukātipi, na hetū ahetukātipi.
2.4.2.2. Cūḷantaraduka
2.4.2.2.1. Sappaccayaduka
16 Katame dhammā sappaccayā? Catūsu bhūmīsu kusalaṁ, akusalaṁ, catūsu bhūmīsu vipāko, tīsu bhūmīsu kiriyābyākataṁ, sabbañca rūpaṁ—ime dhammā sappaccayā.
17 Katame dhammā appaccayā? Nibbānaṁ—ime dhammā appaccayā.
2.4.2.2.2. Saṅkhataduka
18 Katame dhammā saṅkhatā? Catūsu bhūmīsu kusalaṁ, akusalaṁ, catūsu bhūmīsu vipāko, tīsu bhūmīsu kiriyābyākataṁ, sabbañca rūpaṁ—ime dhammā saṅkhatā.
19 Katame dhammā asaṅkhatā? Nibbānaṁ—ime dhammā asaṅkhatā.
2.4.2.2.3. Sanidassanaduka
20 Katame dhammā sanidassanā? Rūpāyatanaṁ—ime dhammā sanidassanā.
21 Katame dhammā anidassanā? Cakkhāyatanaṁ …pe… phoṭṭhabbāyatanaṁ, catūsu bhūmīsu kusalaṁ, akusalaṁ, catūsu bhūmīsu vipāko, tīsu bhūmīsu kiriyābyākataṁ, yañca rūpaṁ anidassanaṁ appaṭighaṁ dhammāyatanapariyāpannaṁ, nibbānañca—ime dhammā anidassanā.
2.4.2.2.4. Sappaṭighaduka
22 Katame dhammā sappaṭighā? Cakkhāyatanaṁ …pe… phoṭṭhabbāyatanaṁ—ime dhammā sappaṭighā.
23 Katame dhammā appaṭighā? Catūsu bhūmīsu kusalaṁ, akusalaṁ, catūsu bhūmīsu vipāko, tīsu bhūmīsu kiriyābyākataṁ, yañca rūpaṁ anidassanaṁ appaṭighaṁ dhammāyatanapariyāpannaṁ, nibbānañca—ime dhammā appaṭighā.
2.4.2.2.5. Rūpīduka
24 Katame dhammā rūpino? Cattāro ca mahābhūtā, catunnañca mahābhūtānaṁ upādāya rūpaṁ—ime dhammā rūpino.
25 Katame dhammā arūpino? Catūsu bhūmīsu kusalaṁ, akusalaṁ, catūsu bhūmīsu vipāko, tīsu bhūmīsu kiriyābyākataṁ, nibbānañca—ime dhammā arūpino.
2.4.2.2.6. Lokiyaduka
26 Katame dhammā lokiyā? Tīsu bhūmīsu kusalaṁ, akusalaṁ, tīsu bhūmīsu vipāko, tīsu bhūmīsu kiriyābyākataṁ, sabbañca rūpaṁ—ime dhammā lokiyā.
27 Katame dhammā lokuttarā? Cattāro maggā apariyāpannā, cattāri ca sāmaññaphalāni, nibbānañca—ime dhammā lokuttarā.
2.4.2.2.7. Kenaciviññeyyaduka
28 Sabbe dhammā kenaci viññeyyā, kenaci na viññeyyā.
2.4.2.3. Āsavagocchaka
2.4.2.3.1. Āsavaduka
29 Katame dhammā āsavā? Cattāro āsavā—kāmāsavo, bhavāsavo, diṭṭhāsavo, avijjāsavo. Kāmāsavo aṭṭhasu lobhasahagatesu cittuppādesu uppajjati bhavāsavo catūsu diṭṭhigatavippayuttalobhasahagatesu cittuppādesu uppajjati diṭṭhāsavo catūsu diṭṭhigatasampayuttesu cittuppādesu uppajjati. Avijjāsavo sabbākusalesu uppajjati—ime dhammā āsavā.
30 Katame dhammā no āsavā? Ṭhapetvā āsave avasesaṁ akusalaṁ, catūsu bhūmīsu kusalaṁ, catūsu bhūmīsu vipāko, tīsu bhūmīsu kiriyābyākataṁ, rūpañca, nibbānañca—ime dhammā no āsavā.
2.4.2.3.2. Sāsavaduka
31 Katame dhammā sāsavā? Tīsu bhūmīsu kusalaṁ, akusalaṁ, tīsu bhūmīsu vipāko, tīsu bhūmīsu kiriyābyākataṁ, sabbañca rūpaṁ—ime dhammā sāsavā.
32 Katame dhammā anāsavā? Cattāro maggā apariyāpannā, cattāri ca sāmaññaphalāni, nibbānañca—ime dhammā anāsavā.
2.4.2.3.3. Āsavasampayuttaduka
33 Katame dhammā āsavasampayuttā? Dve domanassasahagatacittuppādā etthuppannaṁ mohaṁ ṭhapetvā, vicikicchāsahagataṁ uddhaccasahagataṁ mohaṁ ṭhapetvā, avasesaṁ akusalaṁ—ime dhammā āsavasampayuttā.
34 Katame dhammā āsavavippayuttā? Dvīsu domanassasahagatesu cittuppādesu uppanno moho, vicikicchāsahagato moho, uddhaccasahagato moho, catūsu bhūmīsu kusalaṁ, catūsu bhūmīsu vipāko, tīsu bhūmīsu kiriyābyākataṁ, rūpañca, nibbānañca—ime dhammā āsavavippayuttā.
2.4.2.3.4. Āsavasāsavaduka
35 Katame dhammā āsavā ceva sāsavā ca? Teva āsavā āsavā ceva sāsavā ca.
36 Katame dhammā sāsavā ceva no ca āsavā? Ṭhapetvā āsave, avasesaṁ akusalaṁ, tīsu bhūmīsu kusalaṁ, tīsu bhūmīsu vipāko, tīsu bhūmīsu kiriyābyākataṁ, sabbañca rūpaṁ—ime dhammā sāsavā ceva no ca āsavā. Anāsavā dhammā na vattabbā—āsavā ceva sāsavā cātipi, sāsavā ceva no ca āsavātipi.
2.4.2.3.5. Āsavaāsavasampayuttaduka
37 Katame dhammā āsavā ceva āsavasampayuttā ca? Yattha dve tayo āsavā ekato uppajjanti—ime dhammā āsavā ceva āsavasampayuttā ca.
38 Katame dhammā āsavasampayuttā ceva no ca āsavā? Ṭhapetvā āsave, avasesaṁ akusalaṁ—ime dhammā āsavasampayuttā ceva no ca āsavā. Āsavavippayuttā dhammā na vattabbā—āsavā ceva āsavasampayuttā cātipi, āsavasampayuttā ceva no ca āsavātipi.
2.4.2.3.6. Āsavavippayuttasāsavaduka
39 Katame dhammā āsavavippayuttā sāsavā? Dvīsu domanassasahagatesu cittuppādesu uppanno moho, vicikicchāsahagato moho, uddhaccasahagato moho, tīsu bhūmīsu kusalaṁ, tīsu bhūmīsu vipāko, tīsu bhūmīsu kiriyābyākataṁ, sabbañca rūpaṁ—ime dhammā āsavavippayuttā sāsavā.
40 Katame dhammā āsavavippayuttā anāsavā? Cattāro maggā apariyāpannā, cattāri ca sāmaññaphalāni, nibbānañca—ime dhammā āsavavippayuttā anāsavā. Āsavasampayuttā dhammā na vattabbā—āsavavippayuttā sāsavātipi, āsavavippayuttā anāsavātipi.
2.4.2.4. Saññojanagocchaka
2.4.2.4.1. Saññojanaduka
41 Katame dhammā saññojanā? Dasa saññojanāni—kāmarāgasaññojanaṁ, paṭighasaññojanaṁ, mānasaññojanaṁ, diṭṭhisaññojanaṁ, vicikicchāsaññojanaṁ, sīlabbataparāmāsasaññojanaṁ, bhavarāgasaññojanaṁ, issāsaññojanaṁ, macchariyasaññojanaṁ, avijjāsaññojanaṁ. Kāmarāgasaññojanaṁ aṭṭhasu lobhasahagatesu cittuppādesu uppajjati. Paṭighasaññojanaṁ dvīsu domanassasahagatesu cittuppādesu uppajjati. Mānasaññojanaṁ catūsu diṭṭhigatavippayuttalobhasahagatesu cittuppādesu uppajjati. Diṭṭhisaññojanaṁ catūsu diṭṭhigatasampayuttesu cittuppādesu uppajjati. Vicikicchāsaññojanaṁ vicikicchāsahagatesu cittuppādesu uppajjati. Sīlabbataparāmāsasaññojanaṁ catūsu diṭṭhigatasampayuttesu cittuppādesu uppajjati. Bhavarāgasaññojanaṁ catūsu diṭṭhigatavippayuttalobhasahagatesu cittuppādesu uppajjati. Issāsaññojanañca macchariyasaññojanañca dvīsu domanassasahagatesu cittuppādesu uppajjanti. Avijjāsaññojanaṁ sabbākusalesu uppajjati—ime dhammā saññojanā.
42 Katame dhammā no saññojanā. Ṭhapetvā saññojane avasesaṁ akusalaṁ, catūsu bhūmīsu kusalaṁ, catūsu bhūmīsu vipāko, tīsu bhūmīsu kiriyābyākataṁ, rūpañca, nibbānañca—ime dhammā no saññojanā.
2.4.2.4.2. Saññojaniyaduka
43 Katame dhammā saññojaniyā? Tīsu bhūmīsu kusalaṁ, akusalaṁ, tīsu bhūmīsu vipāko, tīsu bhūmīsu kiriyābyākataṁ, sabbañca rūpaṁ—ime dhammā saññojaniyā.
44 Katame dhammā asaññojaniyā? Cattāro maggā apariyāpannā, cattāri ca sāmaññaphalāni, nibbānañca—ime dhammā asaññojaniyā.
2.4.2.4.3. Saññojanasampayuttaduka
45 Katame dhammā saññojanasampayuttā? Uddhaccasahagataṁ mohaṁ ṭhapetvā avasesaṁ akusalaṁ—ime dhammā saññojanasampayuttā.
46 Katame dhammā saññojanavippayuttā? Uddhaccasahagato moho, catūsu bhūmīsu kusalaṁ, catūsu bhūmīsu vipāko, tīsu bhūmīsu kiriyābyākataṁ, rūpañca, nibbānañca—ime dhammā saññojanavippayuttā.
2.4.2.4.4. Saññojanasaññojaniyaduka
47 Katame dhammā saññojanā ceva saññojaniyā ca? Tāneva saññojanāni saññojanā ceva saññojaniyā ca.
48 Katame dhammā saññojaniyā ceva no ca saññojanā? Ṭhapetvā saññojane avasesaṁ akusalaṁ, tīsu bhūmīsu kusalaṁ, tīsu bhūmīsu vipāko, tīsu bhūmīsu kiriyābyākataṁ, sabbañca rūpaṁ—ime dhammā saññojaniyā ceva no ca saññojanā. Asaññojaniyā dhammā na vattabbā—saññojanā ceva saññojaniyā cātipi, saññojaniyā ceva no ca saññojanātipi.
2.4.2.4.5. Saññojanasaññojanasampayuttaduka
49 Katame dhammā saññojanā ceva saññojanasampayuttā ca? Yattha dve tīṇi saññojanāni ekato uppajjanti—ime dhammā saññojanā ceva saññojanasampayuttā ca.
50 Katame dhammā saññojanasampayuttā ceva no ca saññojanā? Ṭhapetvā saññojane, avasesaṁ akusalaṁ—ime dhammā saññojanasampayuttā ceva no ca saññojanā. Saññojanavippayuttā dhammā na vattabbā—saññojanā ceva saññojanasampayuttā cātipi, saññojanasampayuttā ceva no ca saññojanātipi.
2.4.2.4.6. Saññojanavippayuttasaññojaniyaduka
51 Katame dhammā saññojanavippayuttā saññojaniyā? Uddhaccasahagato moho, tīsu bhūmīsu kusalaṁ, tīsu bhūmīsu vipāko, tīsu bhūmīsu kiriyābyākataṁ, sabbañca rūpaṁ—ime dhammā saññojanavippayuttā saññojaniyā.
52 Katame dhammā saññojanavippayuttā asaññojaniyā? Cattāro maggā apariyāpannā, cattāri ca sāmaññaphalāni, nibbānañca—ime dhammā saññojanavippayuttā asaññojaniyā. Saññojanasampayuttā dhammā na vattabbā—saññojanavippayuttā saññojaniyātipi, saññojanavippayuttā asaññojaniyātipi.
2.4.2.5. Ganthagocchaka
2.4.2.5.1. Ganthaduka
53 Katame dhammā ganthā? Cattāro ganthā—abhijjhākāyagantho, byāpādo kāyagantho, sīlabbataparāmāso kāyagantho, idaṁsaccābhiniveso kāyagantho. Abhijjhākāyagantho aṭṭhasu lobhasahagatesu cittuppādesu uppajjati. Byāpādo kāyagantho dvīsu domanassasahagatesu cittuppādesu uppajjati. Sīlabbataparāmāso kāyagantho ca idaṁsaccābhiniveso kāyagantho ca catūsu diṭṭhigatasampayuttesu cittuppādesu uppajjanti—ime dhammā ganthā.
54 Katame dhammā no ganthā? Ṭhapetvā ganthe, avasesaṁ akusalaṁ, catūsu bhūmīsu kusalaṁ, catūsu bhūmīsu vipāko, tīsu bhūmīsu kiriyābyākataṁ, rūpañca, nibbānañca—ime dhammā no ganthā.
2.4.2.5.2. Ganthaniyaduka
55 Katame dhammā ganthaniyā? Tīsu bhūmīsu kusalaṁ, akusalaṁ, tīsu bhūmīsu vipāko, tīsu bhūmīsu kiriyābyākataṁ, sabbañca rūpaṁ—ime dhammā ganthaniyā.
56 Katame dhammā aganthaniyā? Cattāro maggā apariyāpannā, cattāri ca sāmaññaphalāni, nibbānañca—ime dhammā aganthaniyā.
2.4.2.5.3. Ganthasampayuttaduka
57 Katame dhammā ganthasampayuttā? Cattāro diṭṭhigatasampayuttacittuppādā, cattāro diṭṭhigatavippayuttalobhasahagatacittuppādā, etthuppannaṁ lobhaṁ ṭhapetvā, dve domanassasahagatacittuppādā, etthuppannaṁ paṭighaṁ ṭhapetvā—ime dhammā ganthasampayuttā.
58 Katame dhammā ganthavippayuttā? Catūsu diṭṭhigatavippayuttalobhasahagatesu cittuppādesu uppanno lobho, dvīsu domanassasahagatesu cittuppādesu uppannaṁ paṭighaṁ, vicikicchāsahagato cittuppādo, uddhaccasahagato cittuppādo, catūsu bhūmīsu kusalaṁ, catūsu bhūmīsu vipāko, tīsu bhūmīsu kiriyābyākataṁ, rūpañca, nibbānañca—ime dhammā ganthavippayuttā.
2.4.2.5.4. Ganthaganthaniyaduka
59 Katame dhammā ganthā ceva ganthaniyā ca? Teva ganthā ganthā ceva ganthaniyā ca.
60 Katame dhammā ganthaniyā ceva no ca ganthā? Ṭhapetvā ganthe avasesaṁ akusalaṁ, tīsu bhūmīsu kusalaṁ, tīsu bhūmīsu vipāko, tīsu bhūmīsu kiriyābyākataṁ, sabbañca rūpaṁ—ime dhammā ganthaniyā ceva no ca ganthā. Aganthaniyā dhammā na vattabbā—ganthā ceva ganthaniyā cātipi, ganthaniyā ceva no ca ganthātipi.
2.4.2.5.5. Ganthaganthasampayuttaduka
61 Katame dhammā ganthā ceva ganthasampayuttā ca? Yattha diṭṭhi ca lobho ca ekato uppajjanti—ime dhammā ganthā ceva ganthasampayuttā ca.
62 Katame dhammā ganthasampayuttā ceva no ca ganthā? Aṭṭha lobhasahagatacittuppādā dve domanassasahagatacittuppādā, etthuppanne ganthe ṭhapetvā—ime dhammā ganthasampayuttā ceva no ca ganthā. Ganthavippayuttā dhammā na vattabbā—ganthā ceva ganthasampayuttā cātipi, ganthasampayuttā ceva no ca ganthātipi.
2.4.2.5.6. Ganthavippayuttaganthaniyaduka
63 Katame dhammā ganthavippayuttā ganthaniyā? Catūsu diṭṭhigatavippayuttalobhasahagatesu cittuppādesu uppanno lobho, dvīsu domanassasahagatesu cittuppādesu uppannaṁ paṭighaṁ, vicikicchāsahagato cittuppādo, uddhaccasahagato cittuppādo, tīsu bhūmīsu kusalaṁ, tīsu bhūmīsu vipāko, tīsu bhūmīsu kiriyābyākataṁ, sabbañca rūpaṁ—ime dhammā ganthavippayuttā ganthaniyā.
64 Katame dhammā ganthavippayuttā aganthaniyā? Cattāro maggā apariyāpannā, cattāri ca sāmaññaphalāni, nibbānañca—ime dhammā ganthavippayuttā aganthaniyā. Ganthasampayuttā dhammā na vattabbā—ganthavippayuttā ganthaniyātipi, ganthavippayuttā aganthaniyātipi.
2.4.2.6. Oghagocchaka
65 Katame dhammā oghā …pe….
2.4.2.7. Yogagocchaka
66 Katame dhammā yogā …pe….
2.4.2.8. Nīvaraṇagocchaka
2.4.2.8.1. Nīvaraṇaduka
67 Katame dhammā nīvaraṇā? Cha nīvaraṇā—kāmacchandanīvaraṇaṁ, byāpādanīvaraṇaṁ, thinamiddhanīvaraṇaṁ, uddhaccakukkuccanīvaraṇaṁ, vicikicchānīvaraṇaṁ, avijjānīvaraṇaṁ. Kāmacchandanīvaraṇaṁ aṭṭhasu lobhasahagatesu cittuppādesu uppajjati, byāpādanīvaraṇaṁ dvīsu domanassasahagatesu cittuppādesu uppajjati, thinamiddhanīvaraṇaṁ sasaṅkhārikesu akusalesu uppajjati, uddhaccanīvaraṇaṁ uddhaccasahagatesu cittuppādesu uppajjati, kukkuccanīvaraṇaṁ dvīsu domanassasahagatesu cittuppādesu uppajjati, vicikicchānīvaraṇaṁ vicikicchāsahagatesu cittuppādesu uppajjati, avijjānīvaraṇaṁ sabbākusalesu uppajjati—ime dhammā nīvaraṇā.
68 Katame dhammā no nīvaraṇā? Ṭhapetvā nīvaraṇe avasesaṁ akusalaṁ, catūsu bhūmīsu kusalaṁ, catūsu bhūmīsu vipāko, tīsu bhūmīsu kiriyābyākataṁ, rūpañca, nibbānañca—ime dhammā no nīvaraṇā.
2.4.2.8.2. Nīvaraṇiyaduka
69 Katame dhammā nīvaraṇiyā? Tīsu bhūmīsu kusalaṁ, akusalaṁ, tīsu bhūmīsu vipāko, tīsu bhūmīsu kiriyābyākataṁ, sabbañca rūpaṁ—ime dhammā nīvaraṇiyā.
70 Katame dhammā anīvaraṇiyā? Cattāro maggā apariyāpannā, cattāri ca sāmaññaphalāni, nibbānañca—ime dhammā anīvaraṇiyā.
2.4.2.8.3. Nīvaraṇasampayuttaduka
71 Katame dhammā nīvaraṇasampayuttā? Dvādasa akusalacittuppādā—ime dhammā nīvaraṇasampayuttā.
72 Katame dhammā nīvaraṇavippayuttā? Catūsu bhūmīsu kusalaṁ, catūsu bhūmīsu vipāko, tīsu bhūmīsu kiriyābyākataṁ, rūpañca, nibbānañca—ime dhammā nīvaraṇavippayuttā.
2.4.2.8.4. Nīvaraṇanīvaraṇiyaduka
73 Katame dhammā nīvaraṇā ceva nīvaraṇiyā ca? Tāneva nīvaraṇāni nīvaraṇā ceva nīvaraṇiyā ca.
74 Katame dhammā nīvaraṇiyā ceva no ca nīvaraṇā? Ṭhapetvā nīvaraṇe, avasesaṁ akusalaṁ, tīsu bhūmīsu kusalaṁ, tīsu bhūmīsu vipāko, tīsu bhūmīsu kiriyābyākataṁ, sabbañca rūpaṁ—ime dhammā nīvaraṇiyā ceva no ca nīvaraṇā. Anīvaraṇiyā dhammā na vattabbā—nīvaraṇā ceva nīvaraṇiyā cātipi, nīvaraṇiyā ceva no ca nīvaraṇātipi.
2.4.2.8.5. Nīvaraṇanīvaraṇasampayuttaduka
75 Katame dhammā nīvaraṇā ceva nīvaraṇasampayuttā ca? Yattha dve tīṇi nīvaraṇāni ekato uppajjanti—ime dhammā nīvaraṇā ceva nīvaraṇasampayuttā ca.
76 Katame dhammā nīvaraṇasampayuttā ceva no ca nīvaraṇā? Ṭhapetvā nīvaraṇe, avasesaṁ akusalaṁ—ime dhammā nīvaraṇasampayuttā ceva no ca nīvaraṇā. Nīvaraṇavippayuttā dhammā na vattabbā—nīvaraṇā ceva nīvaraṇasampayuttā cātipi, nīvaraṇasampayuttā ceva no ca nīvaraṇātipi.
2.4.2.8.6. Nīvaraṇavippayuttanīvaraṇiyaduka
77 Katame dhammā nīvaraṇavippayuttā nīvaraṇiyā? Tīsu bhūmīsu kusalaṁ, tīsu bhūmīsu vipāko, tīsu bhūmīsu kiriyābyākataṁ, sabbañca rūpaṁ—ime dhammā nīvaraṇavippayuttā nīvaraṇiyā.
78 Katame dhammā nīvaraṇavippayuttā anīvaraṇiyā? Cattāro maggā apariyāpannā, cattāri ca sāmaññaphalāni, nibbānañca—ime dhammā nīvaraṇavippayuttā anīvaraṇiyā. Nīvaraṇasampayuttā dhammā na vattabbā—nīvaraṇavippayuttā nīvaraṇiyātipi, nīvaraṇavippayuttā anīvaraṇiyātipi.
2.4.2.9. Parāmāsagocchaka
2.4.2.9.1. Parāmāsaduka
79 Katame dhammā parāmāsā? Diṭṭhiparāmāso catūsu diṭṭhigatasampayuttesu cittuppādesu uppajjati—ime dhammā parāmāsā.
80 Katame dhammā no parāmāsā? Ṭhapetvā parāmāsaṁ avasesaṁ akusalaṁ, catūsu bhūmīsu kusalaṁ, catūsu bhūmīsu vipāko, tīsu bhūmīsu kiriyābyākataṁ, rūpañca, nibbānañca—ime dhammā no parāmāsā.
2.4.2.9.2. Parāmaṭṭhaduka
81 Katame dhammā parāmaṭṭhā? Tīsu bhūmīsu kusalaṁ, akusalaṁ, tīsu bhūmīsu vipāko, tīsu bhūmīsu kiriyābyākataṁ, sabbañca rūpaṁ—ime dhammā parāmaṭṭhā.
82 Katame dhammā aparāmaṭṭhā? Cattāro maggā apariyāpannā, cattāri ca sāmaññaphalāni nibbānañca—ime dhammā aparāmaṭṭhā.
2.4.2.9.3. Parāmāsasampayuttaduka
83 Katame dhammā parāmāsasampayuttā? Cattāro diṭṭhigatasampayuttacittuppādā, etthuppannaṁ parāmāsaṁ ṭhapetvā—ime dhammā parāmāsasampayuttā.
84 Katame dhammā parāmāsavippayuttā? Cattāro diṭṭhigatavippayuttalobhasahagatacittuppādā, dve domanassasahagatacittuppādā, vicikicchāsahagato cittuppādo, uddhaccasahagato cittuppādo, catūsu bhūmīsu kusalaṁ, catūsu bhūmīsu vipāko, tīsu bhūmīsu kiriyābyākataṁ, rūpañca, nibbānañca—ime dhammā parāmāsavippayuttā. Parāmāso na vattabbo—parāmāsasampayuttotipi, parāmāsavippayuttotipi.
2.4.2.9.4. Parāmāsaparāmaṭṭhaduka
85 Katame dhammā parāmāsā ceva parāmaṭṭhā ca? So eva parāmāso parāmāso ceva parāmaṭṭho ca.
86 Katame dhammā parāmaṭṭhā ceva no ca parāmāsā? Ṭhapetvā parāmāsaṁ avasesaṁ akusalaṁ, tīsu bhūmīsu kusalaṁ, tīsu bhūmīsu vipāko, tīsu bhūmīsu kiriyābyākataṁ, sabbañca rūpaṁ—ime dhammā parāmaṭṭhā ceva no ca parāmāsā. Aparāmaṭṭhā dhammā na vattabbā—parāmāsā ceva parāmaṭṭhā cātipi, parāmaṭṭhā ceva no ca parāmāsātipi.
2.4.2.9.5. Parāmāsavippayuttaparāmaṭṭhaduka
87 Katame dhammā parāmāsavippayuttā parāmaṭṭhā? Cattāro diṭṭhigatavippayuttalobhasahagatacittuppādā, dve domanassasahagatacittuppādā, vicikicchāsahagato cittuppādo, uddhaccasahagato cittuppādo, tīsu bhūmīsu kusalaṁ, tīsu bhūmīsu vipāko, tīsu bhūmīsu kiriyābyākataṁ, sabbañca rūpaṁ—ime dhammā parāmāsavippayuttā parāmaṭṭhā.
88 Katame dhammā parāmāsavippayuttā aparāmaṭṭhā? Cattāro maggā apariyāpannā, cattāri ca sāmaññaphalāni, nibbānañca—ime dhammā parāmāsavippayuttā aparāmaṭṭhā. Parāmāsā ca parāmāsasampayuttā ca dhammā na vattabbā—parāmāsavippayuttā parāmaṭṭhātipi, parāmāsavippayuttā aparāmaṭṭhātipi.
2.4.2.10. Mahantaraduka
2.4.2.10.1. Sārammaṇaduka
89 Katame dhammā sārammaṇā? Catūsu bhūmīsu kusalaṁ, akusalaṁ, catūsu bhūmīsu vipāko, tīsu bhūmīsu kiriyābyākataṁ—ime dhammā sārammaṇā.
90 Katame dhammā anārammaṇā? Rūpañca, nibbānañca—ime dhammā anārammaṇā.
2.4.2.10.2. Cittaduka
91 Katame dhammā cittā? Cakkhuviññāṇaṁ, sotaviññāṇaṁ, ghānaviññāṇaṁ, jivhāviññāṇaṁ, kāyaviññāṇaṁ, manodhātu, manoviññāṇadhātu—ime dhammā cittā.
92 Katame dhammā no cittā? Vedanākkhandho, saññākkhandho, saṅkhārakkhandho, rūpañca, nibbānañca—ime dhammā no cittā.
2.4.2.10.3. Cetasikaduka
93 Katame dhammā cetasikā? Vedanākkhandho, saññākkhandho, saṅkhārakkhandho—ime dhammā cetasikā.
94 Katame dhammā acetasikā? Cittañca, rūpañca, nibbānañca—ime dhammā acetasikā.
2.4.2.10.4. Cittasampayuttaduka
95 Katame dhammā cittasampayuttā? Vedanākkhandho, saññākkhandho, saṅkhārakkhandho—ime dhammā cittasampayuttā.
96 Katame dhammā cittavippayuttā? Rūpañca, nibbānañca—ime dhammā cittavippayuttā. Cittaṁ na vattabbaṁ—cittena sampayuttantipi, cittena vippayuttantipi.
2.4.2.10.5. Cittasaṁsaṭṭhaduka
97 Katame dhammā cittasaṁsaṭṭhā? Vedanākkhandho, saññākkhandho, saṅkhārakkhandho—ime dhammā cittasaṁsaṭṭhā.
98 Katame dhammā cittavisaṁsaṭṭhā? Rūpañca, nibbānañca—ime dhammā cittavisaṁsaṭṭhā. Cittaṁ na vattabbaṁ—cittena saṁsaṭṭhantipi, cittena visaṁsaṭṭhantipi.
2.4.2.10.6. Cittasamuṭṭhānaduka
99 Katame dhammā cittasamuṭṭhānā? Vedanākkhandho, saññākkhandho, saṅkhārakkhandho, kāyaviññatti, vacīviññatti, yaṁ vā panaññampi atthi rūpaṁ cittajaṁ cittahetukaṁ cittasamuṭṭhānaṁ—rūpāyatanaṁ saddāyatanaṁ gandhāyatanaṁ rasāyatanaṁ phoṭṭhabbāyatanaṁ ākāsadhātu āpodhātu rūpassa lahutā rūpassa mudutā rūpassa kammaññatā rūpassa upacayo rūpassa santati kabaḷīkāro āhāro—ime dhammā cittasamuṭṭhānā.
100 Katame dhammā no cittasamuṭṭhānā? Cittañca, avasesañca rūpaṁ, nibbānañca—ime dhammā no cittasamuṭṭhānā.
2.4.2.10.7. Cittasahabhūduka
101 Katame dhammā cittasahabhuno? Vedanākkhandho, saññākkhandho, saṅkhārakkhandho, kāyaviññatti, vacīviññatti—ime dhammā cittasahabhuno.
102 Katame dhammā no cittasahabhuno? Cittañca, avasesañca rūpaṁ, nibbānañca—ime dhammā no cittasahabhuno.
2.4.2.10.8. Cittānuparivattiduka
103 Katame dhammā cittānuparivattino? Vedanākkhandho, saññākkhandho, saṅkhārakkhandho, kāyaviññatti, vacīviññatti—ime dhammā cittānuparivattino.
104 Katame dhammā no cittānuparivattino? Cittañca, avasesañca rūpaṁ, nibbānañca—ime dhammā no cittānuparivattino.
2.4.2.10.9. Cittasaṁsaṭṭhasamuṭṭhānaduka
105 Katame dhammā cittasaṁsaṭṭhasamuṭṭhānā? Vedanākkhandho, saññākkhandho, saṅkhārakkhandho—ime dhammā cittasaṁsaṭṭhasamuṭṭhānā.
106 Katame dhammā no cittasaṁsaṭṭhasamuṭṭhānā? Cittañca, rūpañca, nibbānañca—ime dhammā no cittasaṁsaṭṭhasamuṭṭhānā.
2.4.2.10.10. Cittasaṁsaṭṭhasamuṭṭhānasahabhūduka
107 Katame dhammā cittasaṁsaṭṭhasamuṭṭhānasahabhuno? Vedanākkhandho, saññākkhandho, saṅkhārakkhandho—ime dhammā cittasaṁsaṭṭhasamuṭṭhānasahabhuno.
108 Katame dhammā no cittasaṁsaṭṭhasamuṭṭhānasahabhuno? Cittañca, rūpañca, nibbānañca—ime dhammā no cittasaṁsaṭṭhasamuṭṭhānasahabhuno.
2.4.2.10.11. Cittasaṁsaṭṭhasamuṭṭhānānuparivattiduka
109 Katame dhammā cittasaṁsaṭṭhasamuṭṭhānānuparivattino? Vedanākkhandho, saññākkhandho, saṅkhārakkhandho—ime dhammā cittasaṁsaṭṭhasamuṭṭhānānuparivattino.
110 Katame dhammā no cittasaṁsaṭṭhasamuṭṭhānānuparivattino? Cittañca, rūpañca, nibbānañca—ime dhammā no cittasaṁsaṭṭhasamuṭṭhānānuparivattino.
2.4.2.10.12. Ajjhattikaduka
111 Katame dhammā ajjhattikā? Cakkhāyatanaṁ …pe… manāyatanaṁ—ime dhammā ajjhattikā.
112 Katame dhammā bāhirā? Rūpāyatanaṁ …pe… dhammāyatanaṁ—ime dhammā bāhirā.
2.4.2.10.13. Upādāduka
113 Katame dhammā upādā? Cakkhāyatanaṁ …pe… kabaḷīkāro āhāro—ime dhammā upādā.
114 Katame dhammā no upādā? Catūsu bhūmīsu kusalaṁ, akusalaṁ, catūsu bhūmīsu vipāko, tīsu bhūmīsu kiriyābyākataṁ, cattāro ca mahābhūtā, nibbānañca—ime dhammā no upādā.
2.4.2.10.14. Upādinnaduka
115 Katame dhammā upādinnā? Tīsu bhūmīsu vipāko, yañca rūpaṁ kammassa katattā—ime dhammā upādinnā.
116 Katame dhammā anupādinnā? Tīsu bhūmīsu kusalaṁ, akusalaṁ, tīsu bhūmīsu kiriyābyākataṁ, yañca rūpaṁ na kammassa katattā, cattāro maggā apariyāpannā, cattāri ca sāmaññaphalāni, nibbānañca—ime dhammā anupādinnā.
2.4.2.11. Upādānagocchaka
2.4.2.11.1. Upādānaduka
117 Katame dhammā upādānā? Cattāri upādānāni—kāmupādānaṁ, diṭṭhupādānaṁ, sīlabbatupādānaṁ, attavādupādānaṁ. Kāmupādānaṁ aṭṭhasu lobhasahagatesu cittuppādesu uppajjati. Diṭṭhupādānañca sīlabbatupādānañca attavādupādānañca catūsu diṭṭhigatasampayuttesu cittuppādesu uppajjanti—ime dhammā upādānā.
118 Katame dhammā no upādānā? Ṭhapetvā upādāne avasesaṁ akusalaṁ, catūsu bhūmīsu kusalaṁ, catūsu bhūmīsu vipāko, tīsu bhūmīsu kiriyābyākataṁ, rūpañca, nibbānañca—ime dhammā no upādānā.
2.4.2.11.2. Upādāniyaduka
119 Katame dhammā upādāniyā? Tīsu bhūmīsu kusalaṁ, akusalaṁ, tīsu bhūmīsu vipāko, tīsu bhūmīsu kiriyābyākataṁ, sabbañca rūpaṁ—ime dhammā upādāniyā.
120 Katame dhammā anupādāniyā? Cattāro maggā apariyāpannā, cattāri ca sāmaññaphalāni, nibbānañca—ime dhammā anupādāniyā.
2.4.2.11.3. Upādānasampayuttaduka
121 Katame dhammā upādānasampayuttā? Cattāro diṭṭhigatasampayuttalobhasahagatacittuppādā, cattāro diṭṭhigatavippayuttalobhasahagatacittuppādā, etthuppannaṁ lobhaṁ ṭhapetvā—ime dhammā upādānasampayuttā.
122 Katame dhammā upādānavippayuttā? Catūsu diṭṭhigatavippayuttalobhasahagatesu cittuppādesu uppanno lobho, dve domanassasahagatacittuppādā, vicikicchāsahagato cittuppādo, uddhaccasahagato cittuppādo, catūsu bhūmīsu kusalaṁ, catūsu bhūmīsu vipāko, tīsu bhūmīsu kiriyābyākataṁ, rūpañca, nibbānañca—ime dhammā upādānavippayuttā.
2.4.2.11.4. Upādānaupādāniyaduka
123 Katame dhammā upādānā ceva upādāniyā ca? Tāneva upādānāni upādānā ceva upādāniyā ca.
124 Katame dhammā upādāniyā ceva no ca upādānā? Ṭhapetvā upādāne avasesaṁ akusalaṁ, tīsu bhūmīsu kusalaṁ, tīsu bhūmīsu vipāko, tīsu bhūmīsu kiriyābyākataṁ, sabbañca rūpaṁ—ime dhammā upādāniyā ceva no ca upādānā. Anupādāniyā dhammā na vattabbā—upādānā ceva upādāniyā cātipi, upādāniyā ceva no ca upādānātipi.
2.4.2.11.5. Upādānaupādānasampayuttaduka
125 Katame dhammā upādānā ceva upādānasampayuttā ca? Yattha diṭṭhi ca lobho ca ekato uppajjanti—ime dhammā upādānā ceva upādānasampayuttā ca.
126 Katame dhammā upādānasampayuttā ceva no ca upādānā? Aṭṭha lobhasahagatacittuppādā, etthuppanne upādāne ṭhapetvā—ime dhammā upādānasampayuttā ceva no ca upādānā. Upādānavippayuttā dhammā na vattabbā—upādānā ceva upādānasampayuttā cātipi, upādānasampayuttā ceva no ca upādānātipi.
2.4.2.11.6. Upādānavippayuttaupādāniyaduka
127 Katame dhammā upādānavippayuttā upādāniyā? Catūsu diṭṭhigatavippayuttalobhasahagatesu cittuppādesu uppanno lobho, dve domanassasahagatacittuppādā, vicikicchāsahagato cittuppādo, uddhaccasahagato cittuppādo, tīsu bhūmīsu kusalaṁ, tīsu bhūmīsu vipāko, tīsu bhūmīsu kiriyābyākataṁ, sabbañca rūpaṁ—ime dhammā upādānavippayuttā upādāniyā.
128 Katame dhammā upādānavippayuttā anupādāniyā? Cattāro maggā apariyāpannā, cattāri ca sāmaññaphalāni, nibbānañca—ime dhammā upādānavippayuttā anupādāniyā. Upādānasampayuttā dhammā na vattabbā—upādānavippayuttā upādāniyātipi, upādānavippayuttā anupādāniyātipi.
2.3.2.12. Kilesagocchaka
2.4.2.12.1. Kilesaduka
129 Katame dhammā kilesā? Dasa kilesavatthūni—lobho, doso, moho, māno, diṭṭhi, vicikicchā, thinaṁ, uddhaccaṁ, ahirikaṁ, anottappaṁ. Lobho aṭṭhasu lobhasahagatesu cittuppādesu uppajjati. Doso dvīsu domanassasahagatesu cittuppādesu uppajjati. Moho sabbākusalesu uppajjati. Māno catūsu diṭṭhigatavippayuttalobhasahagatesu cittuppādesu uppajjati. Diṭṭhi catūsu diṭṭhigatasampayuttesu cittuppādesu uppajjati. Vicikicchā vicikicchāsahagatesu cittuppādesu uppajjati. Thinaṁ sasaṅkhārikesu akusalesu uppajjati. Uddhaccañca ahirikañca anottappañca sabbākusalesu uppajjanti—ime dhammā kilesā.
130 Katame dhammā no kilesā? Ṭhapetvā kilese avasesaṁ akusalaṁ, catūsu bhūmīsu kusalaṁ, catūsu bhūmīsu vipāko, tīsu bhūmīsu kiriyābyākataṁ, rūpañca, nibbānañca—ime dhammā no kilesā.
2.4.2.12.2. Saṅkilesikaduka
131 Katame dhammā saṅkilesikā? Tīsu bhūmīsu kusalaṁ, akusalaṁ, tīsu bhūmīsu vipāko, tīsu bhūmīsu kiriyābyākataṁ sabbañca rūpaṁ—ime dhammā saṅkilesikā.
132 Katame dhammā asaṅkilesikā? Cattāro maggā apariyāpannā, cattāri ca sāmaññaphalāni, nibbānañca—ime dhammā asaṅkilesikā.
2.4.2.12.3. Saṅkiliṭṭhaduka
133 Katame dhammā saṅkiliṭṭhā? Dvādasa akusalacittuppādā—ime dhammā saṅkiliṭṭhā.
134 Katame dhammā asaṅkiliṭṭhā? Catūsu bhūmīsu kusalaṁ, catūsu bhūmīsu vipāko, tīsu bhūmīsu kiriyābyākataṁ, rūpañca, nibbānañca—ime dhammā asaṅkiliṭṭhā.
2.4.2.12.4. Kilesasampayuttaduka
135 Katame dhammā kilesasampayuttā? Dvādasa akusalacittuppādā—ime dhammā kilesasampayuttā.
136 Katame dhammā kilesavippayuttā? Catūsu bhūmīsu kusalaṁ, catūsu bhūmīsu vipāko, tīsu bhūmīsu kiriyābyākataṁ, rūpañca, nibbānañca—ime dhammā kilesavippayuttā.
2.4.2.12.5. Kilesasaṅkilesikaduka
137 Katame dhammā kilesā ceva saṅkilesikā ca? Teva kilesā kilesā ceva saṅkilesikā ca.
138 Katame dhammā saṅkilesikā ceva no ca kilesā? Ṭhapetvā kilese avasesaṁ akusalaṁ, tīsu bhūmīsu kusalaṁ, tīsu bhūmīsu vipāko, tīsu bhūmīsu kiriyābyākataṁ, sabbañca rūpaṁ—ime dhammā saṅkilesikā ceva no ca kilesā. Asaṅkilesikā dhammā na vattabbā—kilesā ceva saṅkilesikā cātipi, saṅkilesikā ceva no ca kilesātipi.
2.4.2.12.6. Kilesasaṅkiliṭṭhaduka
139 Katame dhammā kilesā ceva saṅkiliṭṭhā ca? Teva kilesā kilesā ceva saṅkiliṭṭhā ca.
140 Katame dhammā saṅkiliṭṭhā ceva no ca kilesā? Ṭhapetvā kilese avasesaṁ akusalaṁ—ime dhammā saṅkiliṭṭhā ceva no ca kilesā. Asaṅkiliṭṭhā dhammā na vattabbā—kilesā ceva saṅkiliṭṭhā cātipi, saṅkiliṭṭhā ceva no ca kilesātipi.
2.4.2.12.7. Kilesakilesasampayuttaduka
141 Katame dhammā kilesā ceva kilesasampayuttā ca? Yattha dve tayo kilesā ekato uppajjanti—ime dhammā kilesā ceva kilesasampayuttā ca.
142 Katame dhammā kilesasampayuttā ceva no ca kilesā? Ṭhapetvā kilese avasesaṁ akusalaṁ—ime dhammā kilesasampayuttā ceva no ca kilesā. Kilesavippayuttā dhammā na vattabbā—kilesā ceva kilesasampayuttā cātipi, kilesasampayuttā ceva no ca kilesātipi.
2.4.2.12.8. Kilesavippayuttasaṅkilesikaduka
143 Katame dhammā kilesavippayuttā saṅkilesikā? Tīsu bhūmīsu kusalaṁ, tīsu bhūmīsu vipāko, tīsu bhūmīsu kiriyābyākataṁ, sabbañca rūpaṁ—ime dhammā kilesavippayuttā saṅkilesikā.
144 Katame dhammā kilesavippayuttā asaṅkilesikā? Cattāro maggā apariyāpannā, cattāri ca sāmaññaphalāni, nibbānañca—ime dhammā kilesavippayuttā asaṅkilesikā. Kilesasampayuttā dhammā na vattabbā—kilesavippayuttā saṅkilesikātipi, kilesavippayuttā asaṅkilesikātipi.
2.4.2.13. Piṭṭhiduka
2.4.2.13.1. Dassanenapahātabbaduka
145 Katame dhammā dassanena pahātabbā? Cattāro diṭṭhigatasampayuttacittuppādā, vicikicchāsahagato cittuppādo—ime dhammā dassanena pahātabbā. Cattāro diṭṭhigatavippayuttalobhasahagatacittuppādā, dve domanassasahagatacittuppādā—ime dhammā siyā dassanena pahātabbā, siyā na dassanena pahātabbā.
146 Katame dhammā na dassanena pahātabbā? Uddhaccasahagato cittuppādo, catūsu bhūmīsu kusalaṁ, catūsu bhūmīsu vipāko, tīsu bhūmīsu kiriyābyākataṁ, rūpañca, nibbānañca—ime dhammā na dassanena pahātabbā.
2.4.2.13.2. Bhāvanāyapahātabbaduka
147 Katame dhammā bhāvanāya pahātabbā? Uddhaccasahagato cittuppādo—ime dhammā bhāvanāya pahātabbā. Cattāro diṭṭhigatavippayuttalobhasahagatacittuppādā, dve domanassasahagatacittuppādā—ime dhammā siyā bhāvanāya pahātabbā, siyā na bhāvanāya pahātabbā.
148 Katame dhammā na bhāvanāya pahātabbā? Cattāro diṭṭhigatasampayuttacittuppādā, vicikicchāsahagato cittuppādo, catūsu bhūmīsu kusalaṁ, catūsu bhūmīsu vipāko, tīsu bhūmīsu kiriyābyākataṁ, rūpañca, nibbānañca—ime dhammā na bhāvanāya pahātabbā.
2.4.2.13.3. Dassanenapahātabbahetukaduka
149 Katame dhammā dassanena pahātabbahetukā? Cattāro diṭṭhigatasampayuttacittuppādā, vicikicchāsahagato cittuppādo, etthuppannaṁ mohaṁ ṭhapetvā—ime dhammā dassanena pahātabbahetukā. Cattāro diṭṭhigatavippayuttalobhasahagatacittuppādā, dve domanassasahagatacittuppādā—ime dhammā siyā dassanena pahātabbahetukā, siyā na dassanena pahātabbahetukā.
150 Katame dhammā na dassanena pahātabbahetukā? Vicikicchāsahagato moho, uddhaccasahagato cittuppādo, catūsu bhūmīsu kusalaṁ, catūsu bhūmīsu vipāko, tīsu bhūmīsu kiriyābyākataṁ, rūpañca, nibbānañca—ime dhammā na dassanena pahātabbahetukā.
2.4.2.13.4. Bhāvanāyapahātabbahetukaduka
151 Katame dhammā bhāvanāya pahātabbahetukā? Uddhaccasahagato cittuppādo, etthuppannaṁ mohaṁ ṭhapetvā—ime dhammā bhāvanāya pahātabbahetukā. Cattāro diṭṭhigatavippayuttalobhasahagatacittuppādā, dve domanassasahagatacittuppādā—ime dhammā siyā bhāvanāya pahātabbahetukā, siyā na bhāvanāya pahātabbahetukā.
152 Katame dhammā na bhāvanāya pahātabbahetukā? Cattāro diṭṭhigatasampayuttacittuppādā, vicikicchāsahagato cittuppādo, uddhaccasahagato moho, catūsu bhūmīsu kusalaṁ, catūsu bhūmīsu vipāko, tīsu bhūmīsu kiriyābyākataṁ, rūpañca, nibbānañca—ime dhammā na bhāvanāya pahātabbahetukā.
2.4.2.13.5. Savitakkaduka
153 Katame dhammā savitakkā? Kāmāvacarakusalaṁ, akusalaṁ, kāmāvacarakusalassa vipākato ekādasa cittuppādā, akusalassa vipākato dve, kiriyato ekādasa, rūpāvacaraṁ paṭhamaṁ jhānaṁ kusalato ca vipākato ca kiriyato ca lokuttaraṁ paṭhamaṁ jhānaṁ kusalato ca vipākato ca, etthuppannaṁ vitakkaṁ ṭhapetvā—ime dhammā savitakkā.
154 Katame dhammā avitakkā? Dvepañcaviññāṇāni, rūpāvacaratikacatukkajjhānā kusalato ca vipākato ca kiriyato ca, cattāro arūpāvacarā kusalato ca vipākato ca kiriyato ca, lokuttaratikacatukkajjhānā kusalato ca vipākato ca, vitakko ca, rūpañca, nibbānañca—ime dhammā avitakkā.
2.4.2.13.6. Savicāraduka
155 Katame dhammā savicārā? Kāmāvacarakusalaṁ, akusalaṁ, kāmāvacarakusalassa vipākato ekādasa cittuppādā, akusalassa vipākato dve kiriyato ekādasa, rūpāvacaraekakadukajjhānā kusalato ca vipākato ca kiriyato ca, lokuttaraekakadukajjhānā kusalato ca vipākato ca, etthuppannaṁ vicāraṁ ṭhapetvā—ime dhammā savicārā.
156 Katame dhammā avicārā? Dvepañcaviññāṇāni, rūpāvacaratikatikajjhānā kusalato ca vipākato ca kiriyato ca, cattāro āruppā kusalato ca vipākato ca kiriyato ca, lokuttaratikatikajjhānā kusalato ca vipākato ca, vicāro ca, rūpañca, nibbānañca—ime dhammā avicārā.
2.4.2.13.7. Sappītikaduka
157 Katame dhammā sappītikā? Kāmāvacarakusalato cattāro somanassasahagatacittuppādā, akusalato cattāro, kāmāvacarakusalassa vipākato pañca, kiriyato pañca, rūpāvacaradukatikajjhānā kusalato ca vipākato ca kiriyato ca, lokuttaradukatikajjhānā kusalato ca vipākato ca, etthuppannaṁ pītiṁ ṭhapetvā—ime dhammā sappītikā.
158 Katame dhammā appītikā? Kāmāvacarakusalato cattāro upekkhāsahagatacittuppādā, akusalato aṭṭha, kāmāvacarakusalassa vipākato ekādasa, akusalassa vipākato satta, kiriyato cha, rūpāvacaradukadukajjhānā kusalato ca vipākato ca kiriyato ca, cattāro āruppā kusalato ca vipākato ca kiriyato ca, lokuttaradukadukajjhānā kusalato ca vipākato ca pīti ca, rūpañca, nibbānañca—ime dhammā appītikā.
2.4.2.13.8. Pītisahagataduka
159 Katame dhammā pītisahagatā? Kāmāvacarakusalato cattāro somanassasahagatacittuppādā, akusalato cattāro, kāmāvacarakusalassa vipākato pañca, kiriyato pañca, rūpāvacaradukatikajjhānā kusalato ca vipākato ca kiriyato ca, lokuttaradukatikajjhānā kusalato ca vipākato ca, etthuppannaṁ pītiṁ ṭhapetvā—ime dhammā pītisahagatā.
160 Katame dhammā na pītisahagatā? Kāmāvacarakusalato cattāro upekkhāsahagatacittuppādā, akusalato aṭṭha, kāmāvacarakusalassa vipākato ekādasa, akusalassa vipākato satta, kiriyato cha, rūpāvacaradukadukajjhānā kusalato ca vipākato ca kiriyato ca, cattāro āruppā kusalato ca vipākato ca kiriyato ca, lokuttaradukadukajjhānā kusalato ca vipākato ca, pīti ca, rūpañca, nibbānañca—ime dhammā na pītisahagatā.
2.4.2.13.9. Sukhasahagataduka
161 Katame dhammā sukhasahagatā? Kāmāvacarakusalato cattāro somanassasahagatacittuppādā, akusalato cattāro, kāmāvacarakusalassa vipākato cha, kiriyato pañca, rūpāvacaratikacatukkajjhānā kusalato ca vipākato ca kiriyato ca lokuttaratikacatukkajjhānā kusalato ca vipākato ca, etthuppannaṁ sukhaṁ ṭhapetvā—ime dhammā sukhasahagatā.
162 Katame dhammā na sukhasahagatā? Kāmāvacarakusalato cattāro upekkhāsahagatacittuppādā, akusalato aṭṭha, kāmāvacarakusalassa vipākato dasa, akusalassa vipākato satta, kiriyato cha, rūpāvacaraṁ catutthaṁ jhānaṁ kusalato ca vipākato ca kiriyato ca, cattāro āruppā kusalato ca vipākato ca kiriyato ca lokuttaraṁ catutthaṁ jhānaṁ kusalato ca vipākato ca, sukhañca, rūpañca, nibbānañca—ime dhammā na sukhasahagatā.
2.4.2.13.10. Upekkhāsahagataduka
163 Katame dhammā upekkhāsahagatā? Kāmāvacarakusalato cattāro upekkhāsahagatacittuppādā, akusalato cha, kāmāvacarakusalassa vipākato dasa, akusalassa vipākato cha, kiriyato cha, rūpāvacaraṁ catutthaṁ jhānaṁ kusalato ca vipākato ca kiriyato ca, cattāro āruppā kusalato ca vipākato ca kiriyato ca, lokuttaraṁ catutthaṁ jhānaṁ kusalato ca vipākato ca, etthuppannaṁ upekkhaṁ ṭhapetvā—ime dhammā upekkhāsahagatā.
164 Katame dhammā na upekkhāsahagatā? Kāmāvacarakusalato cattāro somanassasahagatacittuppādā, akusalato cha, kāmāvacarakusalassa vipākato cha, akusalassa vipākato eko, kiriyato pañca, rūpāvacaratikacatukkajjhānā kusalato ca vipākato ca kiriyato ca, lokuttaratikacatukkajjhānā kusalato ca vipākato ca, upekkhā ca, rūpañca, nibbānañca—ime dhammā na upekkhāsahagatā.
2.4.2.13.11. Kāmāvacaraduka
165 Katame dhammā kāmāvacarā? Kāmāvacarakusalaṁ, akusalaṁ, sabbo kāmāvacarassa vipāko, kāmāvacarakiriyābyākataṁ, sabbañca rūpaṁ—ime dhammā kāmāvacarā.
166 Katame dhammā na kāmāvacarā? Rūpāvacarā, arūpāvacarā, apariyāpannā—ime dhammā na kāmāvacarā.
2.4.2.13.12. Rūpāvacaraduka
167 Katame dhammā rūpāvacarā? Rūpāvacaracatukkapañcakajjhānā kusalato ca vipākato ca kiriyato ca—ime dhammā rūpāvacarā.
168 Katame dhammā na rūpāvacarā? Kāmāvacarā, arūpāvacarā, apariyāpannā—ime dhammā na rūpāvacarā.
2.4.2.13.13. Arūpāvacaraduka
169 Katame dhammā arūpāvacarā? Cattāro āruppā kusalato ca vipākato ca kiriyato ca—ime dhammā arūpāvacarā.
170 Katame dhammā na arūpāvacarā? Kāmāvacarā, rūpāvacarā, apariyāpannā—ime dhammā na arūpāvacarā.
2.4.2.13.14. Pariyāpannaduka
171 Katame dhammā pariyāpannā? Tīsu bhūmīsu kusalaṁ, akusalaṁ, tīsu bhūmīsu vipāko, tīsu bhūmīsu kiriyābyākataṁ, sabbañca rūpaṁ—ime dhammā pariyāpannā.
172 Katame dhammā apariyāpannā? Cattāro maggā apariyāpannā, cattāri ca sāmaññaphalāni, nibbānañca—ime dhammā apariyāpannā.
2.4.2.13.15. Niyyānikaduka
173 Katame dhammā niyyānikā? Cattāro maggā apariyāpannā—ime dhammā niyyānikā.
174 Katame dhammā aniyyānikā? Tīsu bhūmīsu kusalaṁ, akusalaṁ, catūsu bhūmīsu vipāko, tīsu bhūmīsu kiriyābyākataṁ, rūpañca, nibbānañca—ime dhammā aniyyānikā.
2.4.2.13.16. Niyataduka
175 Katame dhammā niyatā? Cattāro diṭṭhigatasampayuttacittuppādā, dve domanassasahagatacittuppādā—ime dhammā siyā niyatā siyā aniyatā. Cattāro maggā apariyāpannā—ime dhammā niyatā.
176 Katame dhammā aniyatā? Cattāro diṭṭhigatavippayuttalobhasahagatacittuppādā, vicikicchāsahagato cittuppādo, uddhaccasahagato cittuppādo, tīsu bhūmīsu kusalaṁ, catūsu bhūmīsu vipāko, tīsu bhūmīsu kiriyābyākataṁ, rūpañca, nibbānañca—ime dhammā aniyatā.
2.4.2.13.17. Sauttaraduka
177 Katame dhammā sauttarā? Tīsu bhūmīsu kusalaṁ, akusalaṁ, tīsu bhūmīsu vipāko, tīsu bhūmīsu kiriyābyākataṁ, sabbañca rūpaṁ—ime dhammā sauttarā.
178 Katame dhammā anuttarā? Cattāro maggā apariyāpannā, cattāri ca sāmaññaphalāni, nibbānañca—ime dhammā anuttarā.
2.4.2.13.18. Saraṇaduka
179 Katame dhammā saraṇā? Dvādasa akusalacittuppādā—ime dhammā saraṇā.
180 Katame dhammā araṇā? Catūsu bhūmīsu kusalaṁ, catūsu bhūmīsu vipāko, tīsu bhūmīsu kiriyābyākataṁ, rūpañca, nibbānañca—ime dhammā araṇā.
Atthuddhāro niṭṭhito.
Dhammasaṅgaṇīpakaraṇaṁ niṭṭhitaṁ.