Jātaka 520
Jātaka
Tiṁsanipāta
Kiṁchandavagga
10. Gandhatindukajātaka
1 “Appamādo amataṁ padaṁ,
Pamādo maccuno padaṁ;
Appamattā na mīyanti,
Ye pamattā yathā matā.
2 Madā pamādo jāyetha,
pamādā jāyate khayo;
Khayā padosā jāyanti,
mā pamādo bharatūsabha.
3 Bahū hi khattiyā jīnā,
atthaṁ raṭṭhaṁ pamādino;
Athopi gāmino gāmā,
anagārā agārino.
4 Khattiyassa pamattassa,
raṭṭhasmiṁ raṭṭhavaḍḍhana;
Sabbe bhogā vinassanti,
rañño taṁ vuccate aghaṁ.
5 Nesa dhammo mahārāja,
ativelaṁ pamajjasi;
Iddhaṁ phītaṁ janapadaṁ,
corā viddhaṁsayanti naṁ.
6 Na te puttā bhavissanti,
na hiraññaṁ na dhāniyaṁ;
Raṭṭhe viluppamānamhi,
sabbabhogehi jiyyasi.
7 Sabbabhogā parijiṇṇaṁ,
rājānaṁ vāpi khattiyaṁ;
Ñātimittā suhajjā ca,
na taṁ maññanti māniyaṁ.
8 Hatthārohā anikaṭṭhā,
rathikā pattikārakā;
Tamevamupajīvantā,
na taṁ maññanti māniyaṁ.
9 Asaṁvihitakammantaṁ,
bālaṁ dummantimantinaṁ;
Sirī jahati dummedhaṁ,
jiṇṇaṁva urago tacaṁ.
10 Susaṁvihitakammantaṁ,
kāluṭṭhāyiṁ atanditaṁ;
Sabbe bhogābhivaḍḍhanti,
gāvo sausabhāmiva.
11 Upassutiṁ mahārāja,
raṭṭhe janapade cara;
Tattha disvā ca sutvā ca,
tato taṁ paṭipajjasi”.
12 “Evaṁ vedetu pañcālo,
saṅgāme saramappito;
Yathāhamajja vedemi,
kaṇṭakena samappito”.
13 “Jiṇṇo dubbalacakkhūsi,
na rūpaṁ sādhu passasi;
Kiṁ tattha brahmadattassa,
yaṁ taṁ maggeyya kaṇṭako”.
14 “Bahvettha brahmadattassa,
Sohaṁ maggasmi brāhmaṇa;
Arakkhitā jānapadā,
Adhammabalinā hatā.
15 Rattiñhi corā khādanti,
divā khādanti tuṇḍiyā;
Raṭṭhasmiṁ kūṭarājassa,
bahu adhammiko jano.
16 Etādise bhaye jāte,
bhayaṭṭā tāta māṇavā;
Nillenakāni kubbanti,
vane āhatva kaṇṭakaṁ”.
17 “Kadāssu nāmayaṁ rājā,
brahmadatto marissati;
Yassa raṭṭhamhi jiyyanti,
appatikā kumārikā”.
18 “Dubbhāsitañhi te jammi,
anatthapadakovide;
Kuhiṁ rājā kumārīnaṁ,
bhattāraṁ pariyesati”.
19 “Na me dubbhāsitaṁ brahme,
kovidatthapadā ahaṁ;
Arakkhitā jānapadā,
adhammabalinā hatā.
20 Rattiñhi corā khādanti,
divā khādanti tuṇḍiyā;
Raṭṭhasmiṁ kūṭarājassa,
bahu adhammiko jano;
Dujjīve dubbhare dāre,
kuto bhattā kumāriyo”.
21 “Evaṁ sayatu pañcālo,
saṅgāme sattiyā hato;
Yathāyaṁ kapaṇo seti,
hato phālena sāliyo”.
22 “Adhammena tuvaṁ jamma,
brahmadattassa kujjhasi;
Yo tvaṁ sapasi rājānaṁ,
aparajjhitvāna attano”.
23 “Dhammena brahmadattassa,
ahaṁ kujjhāmi brāhmaṇa;
Arakkhitā jānapadā,
adhammabalinā hatā.
24 Rattiñhi corā khādanti,
divā khādanti tuṇḍiyā;
Raṭṭhasmiṁ kūṭarājassa,
bahu adhammiko jano.
25 Sā nūna puna re pakkā,
vikāle bhattamāhari;
Bhattahāriṁ apekkhanto,
hato phālena sāliyo”.
26 “Evaṁ haññatu pañcālo,
saṅgāme asinā hato;
Yathāhamajja pahato,
khīrañca me pavaṭṭitaṁ”.
27 “Yaṁ pasu khīraṁ chaḍḍeti,
pasupālaṁ vihiṁsati;
Kiṁ tattha brahmadattassa,
yaṁ no garahate bhavaṁ”.
28 “Gārayho brahme pañcālo,
brahmadattassa rājino;
Arakkhitā jānapadā,
adhammabalinā hatā.
29 Rattiñhi corā khādanti,
divā khādanti tuṇḍiyā;
Raṭṭhasmiṁ kūṭarājassa,
bahu adhammiko jano.
30 Caṇḍā aṭanakā gāvī,
yaṁ pure na duhāmase;
Taṁ dāni ajja dohāma,
khīrakāmehupaddutā”.
31 “Evaṁ kandatu pañcālo,
viputto vippasukkhatu;
Yathāyaṁ kapaṇā gāvī,
viputtā paridhāvati”.
32 “Yaṁ pasu pasupālassa,
sambhameyya raveyya vā;
Ko nīdha aparādhatthi,
brahmadattassa rājino”.
33 “Aparādho mahābrahme,
brahmadattassa rājino;
Arakkhitā jānapadā,
adhammabalinā hatā.
34 Rattiñhi corā khādanti,
divā khādanti tuṇḍiyā;
Raṭṭhasmiṁ kūṭarājassa,
bahu adhammiko jano;
Kathaṁ no asikosatthā,
khīrapā haññate pajā”.
35 “Evaṁ khajjatu pañcālo,
hato yuddhe saputtako;
Yathāhamajja khajjāmi,
gāmikehi araññajo”.
36 “Na sabbabhūtesu vidhenti rakkhaṁ,
Rājāno maṇḍūka manussaloke;
Nettāvatā rājā adhammacārī,
Yaṁ tādisaṁ jīvamadeyyu dhaṅkā”.
37 “Adhammarūpo vata brahmacārī,
Anuppiyaṁ bhāsasi khattiyassa;
Viluppamānāya puthuppajāya,
Pūjesi rājaṁ paramappamādaṁ.
38 Sace idaṁ brahme surajjakaṁ siyā,
Phītaṁ raṭṭhaṁ muditaṁ vippasannaṁ;
Bhutvā baliṁ aggapiṇḍañca kākā,
Na mādisaṁ jīvamadeyyu dhaṅkā”ti.
39 Gandhatindukajātakaṁ dasamaṁ.
40 Tiṁsanipātaṁ niṭṭhitaṁ.
41 Tassuddānaṁ
42 Kiṁchanda kumbha jayaddisa chaddanta,
Atha paṇḍitasambhava sirakapi;
Dakarakkhasa paṇḍaranāgavaro,
Atha sambula tindukadevasutoti.
43 Jātakapāḷiyā paṭhamo bhāgo niṭṭhito.